Бейімделу мселелері туралы шаын дрістер.

Міне, сізді балаыз мектепке бірінші рет кіретін кні жаындады. Сізді мына сратар мазалайды: сізді балаыз дайын ба, алай оиды, оан алай кмектесуге болады …

Мектепте бірінші жыл оу бала шін мірдегі е иын кезедерді бірі, ата-аналар шін зінше бір сына мерзімі.

Біріншіден, баланы міріне араласуды ажет ететін кезе.

1-ші сыныпта баланы мектепке, оуа деген кз арасы алыптасады. Сол себептен, ата-аналар бала сы кезенен аман есен ту шін кн сайын баланы психологиялы жне физиологиялы жадайын ескеріп, білуі ажет.

Мектеп бірінші кннен бастап баланы алдына зияткерлік жне дене кшін жинауды талап етеді. Балалар шін оу рдісіні кп жаынан иындытар туады. Балаа саба бойы бір алыпта отыру, кілін басаа аудармай малімні ойын баылауа, зі істегісі келген нрсені істемей, одан талап еткенді істеуге иын болады, з эмоциялары мен ойларын ауызша айталмауа жне зін-зі стауа иына тседі. Балалар соымен атар ересектермен арым-атынастаы жаа ережелерді тез абылдай алмайды, мектептегі баса ересек адамдармен атынаста здерін ашытыта стайды.

Сол себептен, мектептегі оуа бейімделуге, жаа талаптара сйкес келу шін балаа уаыт ажет.

Алдымен, зіізді мектептегі міріізді есіізге тсірііз. Мен сіздерге сратар оямын, егер «и» деп жауап бергііз келсе олыызды ктерііз

1.Кім татаа шыып жауап бергенді жасы кретін?

2.Кім зіні алашы стазын жасы кретін?

3.Кім бір кнге бірінші сынып оушысы болысы келеді?

4.Кімге н сабаы найтын?

5.Кімде октябренок белгісі болды?

6.Кімге сыныпта кезекші болу найтын?

7.Кім мектепте леді жата айтуды нататын?

8.Кімні жазуы тзу болды?

9.Кім бір ретте дптерлерін, оулытарын жне кнделігін йге тастап кеткен жо?

10.Кімні бірінші сыныпта тртібі лгілі болды?

11.Кім бірінші сыныпа келгенде оу білді?

12.Кімге оу демалыстан арты найтын?

13.Кімге мектепте сырты бейнесі бойынша ескертулер жасаан жо?

14.Кім ешашан екі алып крген жо?

15.Кім балалы шаында малім болысы келді?

16.Кім мектепте бааларын зі жасап ойды?

17.Кім крші отыран баланы дптеріне кз салды?

18.Кім осы уаыта дейін з сыныптастарымен атынасып трады?

19.Кім мектепте «В» сыныбында оыды?

20.Кімні мектеп формасы оыр тсті болды?

Барлытарыыз бір жадайдамыз. Біз сіздер балаларыызбен бірге мектепке бара жатырсыз деп санаймыз. Мен сіздермен байланыс орнатуа тырыстым. Балаларды е алашы міндеті, мектепте рбыларымен арым-атынасты реттеу.Бірінші сынып оушысыны сыныптастарымен жасы арым-атынаста болу – баланы мектептегі оуы стті болу шарты. Бала мектепте рбыларымен жаман арым-атынаста болса, мазасыз, тез шаршайтын, сыныптастарымен жаман арым атынаста болады, мектепке, малімге жаымсыз кз арасы алыптасады.

Мектептегі оуалеуметтік немесе тлалыдайын болу – баланы арым-атынастаы жаа тріне, зіне жне оршаан лемге жаа арым-атынаса, мектептегі оу жадайына дайын болу.

Балалар бір себептермен жйелі оуа дайын емес, мнан былай мектепке бейімделуде, оу бадарламасын мегеруге иындытара тап болады.

Мектепке дайынды жетістіктерге жету ажеттілігі, талаптану дегейі, зін–зі баылауды дамыту, зін-зі баалау жататын леуметтік дайындыпен ана аныталмайды.

Мектепке дайынды – бл бала денсаулыына зиян келтірмейтін мектеп бадарламасын стті мегеру шін ажетті баланы леуметтік, психологиялы, дене дегейіні дамуы.

Физиологиялы бейімделу. Жаа талаптармен жадайлара йрене келе бала азасы бірнеше кезенен теді:

1.Алашы 2 – 3 аптасы физиологиялы екпінде теді. Осыан байланысты ыркйек айында балалар жаа талаптара бейімделе алмай кп ауырып алады.

2.Келесі бейімделу кезеі - трасыз ыайлану. Бала азасы жаа жадайда зіне жаын нсаны табады.

3.Бдан кейінгі траты ыайлану кезеі басталады. Бала азасы жктемеге аз кш жмсайды.

Бірінші сынып оушыларыны физиологиялы бейімделуді иындыын, кптеген ата – аналар мен малімдер дрыс бааламауа бейім трады. Сонымен атар, дрігерлерді баылауы бойынша 1 – тосанны соында оушыларды арытауы, ан ысымыны тмендеуі, ал басаларында керісінше байалады. Осы иындытарды туындауы балаларды йдегі еркелігіне кеп соады.

Бны барлыын баланы з міндеттерінен жалтару жне жалаулыта скпей трып еске тсірген арты болмайды.

Денсаулытары нашар балалар ерекше назарды ажет етеді. Біріншіден, ммкіншілігінше психологиялы жктемені тмендеткен дрыс. Бл шін тулікті екінші блігін йде ткізгені дрыс жне 2 саатты йы бабалар шін жасы болады. Екіншіден, денсаулыы нашар балалар шін кн сайын таза ауада серуендеу ажет жне тнгі йы затыы 11 саат болуы тиісті. Балаа психолгиялы демеу ажет екенін естен шыармаан дрыс. Бала мектептегі иындытара арамастан йдегілер оны брыныдай жасы кретінін жне рметтейтінін сезінуі тиісті.

леуметтік – психологиялы бейімделу. 6 – 7 жастаы бала мектепке баранда жетілуіндегі ерекше кезенен теді.

Брыны ббекті мртебесі згеріп, жаа леуметтік «оушы» мртебесіне ие болады. Баланы «мен» деген леуметтік мртебесі пайда болды деп есептеуге болады.

Брыны мнді маыздылар екінші дрежелік болады, ал оуа деген кз арас нды бола бастайды. Баланы 6-7 жас кезеінде сезім саласында салматы згерістер болады. Стсіздіктер (оуда, арым-атынаста) балада зін басалардан кем деген сезім алыптасады. Бл 6-7 жасар балада зін-зі баалауа жаымсыз серін тигізеді. леуметтік-психологиялы бейімделу туралы айтанда, бала жымына бейімделуге тоталып кету ажет.

иыншылы бала башаа бармаан жне отбасында жалыз балаларда туындайды. рбыларымен арым-атынас болмаан балалар сыныптастары мен малімдерден отбасындаы атынасты ктеді. Сол себептен, бала малімні барлы балалара назарды бірдей аударып, балаа ерекше назар аудармаан жадай оушыны кйзеліске келеді, ал сыныптастары бл балаларды кшбасшы ретінде абылдауа асыпайды, оларды айтанына кнбейді.

рбыларымен трлі арым-атынас тжірибесі жо балаларды мектепке барылары келмей, оларды барлыы ренжітеді, ешкім тындамайды жне малімдер жасы крмейді деген шаымдар естіген ата-ана та алмаыз.

Балаларды шаымдарына тнік пікір білдіруді йрену ажет. Балаа оны тсінетіізді крсетііз, жаныыз ашитыызды білдірііз, біра ешкімді кінлмаыз. Бала тынышталаннан кейін, болан жадайды жадайын, себептерін талдап, болашата зін алай стау керек екенін талдаыз. Кейін жадайды алай дрыстау керек екенін талдап, сыныптастарды кілін тауып, достармен танысу ажет. Туындаан иындытарды жеуге баланы олдау ажет, мектепке апарып, баланы ммкіндігіне сену ажет.

Жоары бейімделу дегейін амтамасыз ететін леуметтік ортанын жаымды факторлары(Г.М.Чуткина бойынша)

1.Толы отбасы. 77,6%

2.кені жоары білім дегейі 88%

3.Ананы жоары білім дегейі 83%

4.Отбасында дрыс трбие дістері 95%

5.Отбасында жанжалдар мен арамарлыты жо болуы 93%

6.0 сыныпта малімні жасы кз арасы 63%

7.1 сыныпта малімні жасы кз арасы 60%

8.Мектепте оуа функционалды дайындыы 87%

9.Мектепке дейінгі топтаы баланы жайлы мртебесі 86%

10.Ересек адамдармен арым-атынастаы анааттанушылы 74%

11.Топта зіні жадайын тнік тсінуі 98%

Бізді жадайа сйкес «Бауырса»