Бап. Кмелетке толмаан адамды оама жат рекеттер жасауа тарту

1. Кмелетке толмаган адамды есегірететін заттарды пайдалануа не уытумар-лыа не спирттік ішімдіктерді бірнеше рет пайдалануга не агыбастыпен немесе айыршылыпен айналысуга тарту –

2. Ата-анасы, педагог не кмелетке толмаган адамды трбиелеу жніндегі міндеттер азастан Республикасыны заымен жктелген зге адам жасаган дл сол іс-рекет -

3. Осы бапты бірінші немесе екінші бліктерінде кзделген, бірнеше рет не кш олданып немесе оны олдану атерін тндіріп жасалган іс-рекеттер -

Криминологиялы зерттеуді нэтижесі крсеткендей соы жылдары елімізде кэмелетке толмаандарды ішімдікке, нашаорлыа, темекі тартуа жэне баса да оама арсы іс-эрекеттер жасауа тарту фактілері ріс ала бастаан. Нтижесінде жеткіншектерді арасында эр трлі жпалы аурулар мендей тскен, бл, эрине, ертегі болашаымыз шін аса ауіпті былыс.

ылмысты тікелей объектісі кмелетке толмаан адамдарды дене жэне адамгер-шілік трысынан дрыс дамып, тэрбиеленуі болып табылады.

Объективтік жаынан ылмысты ы бзушылы кэмелетке толмаан адамды есегірететін заттарды тгынуа не уытмарлыа не спирттік ішімдіктерді дайы тгынуа, не аыбастыпен немесе кайыршылыпен айналысуа тарту арылы сипат-талады.

За бойынша есегірететін зата жататын, арнаулы тізім бойынша белгіленген осын-дай заттарды екі немесе одан кп медициналы емес тэыда ттынуа тарту кмелетке толмаан адамды крсетілген эрекетгерге дайы тарту деп танылады.

Есегірететін не уытмарлыка жататын заттарды анытау арнаулы сарапшылы орытынды бойынша аныталады.

Екі немесе одан кп реттерде кмелетке толмаандарды немі спирт ішімдіктерін (ара-шарап) ішуге тартуды осы ылмысты объективтік жаыны бір белгісін жзеге асыранды болып табылады. Ара-шарапа барлы ішімдіктер, оны ішінде олдан жасалан осындай заттар да жатады. Кмелетке толмаандармен бірге бір мэрте бірлесіп спирт ішімдіктерін ішу, оны мас кйге жеткізу ылмысты ы бзушылы болып та-былмайды, мндай эрекет экімшілік ыты жолмен жауаптылыа тартылады.

Кэмелетке толмаан адамды бір мекенжайдан екінші бір мекенжайа орын ауыстыруа, трылыты орныны болмауына, кездейсо табыстармен, са рлыпен, айыр тілеу-мен, басадай ебексіз табыстармен кн круге кндіріп тарту аыбастыа тарту деп танылады. Бтен адамдардан аша, азьщ-тлік, киім-кешек немесе басадай материалды ндылытарды срап алып табыс табуа эр трлі тэсілдермен кэмелетке толмаандарды кндіру, оны аыбастыпен айналысуа тарту деп танылады.

Кэмелетке толмаан адамды оама арсы іс-эрекеттер жасауа тарту формальды ылмысты ы бзушылы кзд)амына жатады жне ол зада (133-бап) крсетілген эрекетгерді біреуін жасаан уаыттан бастап аяталан деп танылады.

ылмысты ы бзушылы субъективтік жаынан тікелей асааналыпен істе-леді. Кінэлі адам кэмелетке толмаан адамды есірткілік немесе баса да есегірететін заттарды медициналы емес трыда ттынуа не спирт ішімдіктерін дайы тгынуа, не жезкшелікпен, аыбастыпен немесе кайыршылыкпен айналысуа (дайы болмаса) тартанын сезеді жэне осы эрекеттерді істеуді тілейді. ылмыстЕі ы бзушылы субъектісі 18-ге толан есі дрыс адам, ьшмысты кодексті 13 3-бабыны 2-тармаында: ата-анасы, педагог не кэмелетке толмаан адамды тэрбиелеу жніндегі міндеттер зіне замен жктелген зге адам жасаан на сол рекет, ал осы бапты 3-тармаында, осы бапты бірінші немесе екінші тарматарында арастырылан бірнеше рет не кш олданып немесе оны олданамын деп орытып жасалан эрекеттер шін ылмысты жауаптылы кзделген. Осы бапта кзделген екі немесе одан да кп эрекетгі жасау бір-неше рет жасалан эрекеттер деп танылады (К-ті 12-бабы).

ылмысты кодексті 133-бабыны 2 жэне 3-тармагарында крсетілген ауырла-татын жэне аса ауырлататын белгілерді тсініктері тиісінше ылмысты кодексті 132-бабыны 2 жэне 3-тарматарында крсетілген белгілермен бірдей, сондытан Бл ымдара арнайы тоталып жатпаймыз.