Бап. Жалдамалыларды дайындайтын базалар (лагерьлер) ру
Жалдамалыларды дайындау шін крінеу базалар (лагерьлер) ру не й-жайды немесе жер учаскесін осы масаттарга крінеу беру -
ылмыс объектісі - мемлекеттерді халыаралы нормамен белгіленген соыс атерін туызатын оамды атынастар.
Объективтік жаынан ылмыс белсенді эрекеттері арылы - жалдамалыларды дайын-дау шін крінеу базалар, лагерьлер ру, й-жайды немесе жер участкесін осындай масаттармен беру арылы крініс табады. Іс-эрекет масаты-соыса дайындалу, соан байланысты мамандар даярлау. ылмыс субъективтік жаынан тікелей асааналыпен, арнаулы масатпен істеледі. ылмыс субъектісі - ылмысты ниетті жзеге асыран кінлі, жасы 16-а толан кез келген, есі дрыс адам.
§4. Адамзата арсы ылмысты ы бузушылытар
Бап. Геноцид
1. Геноцид, ягни лтты, этносты, нсілдік немесе діни топты осы топты мшелерін лтіру, оларды денсаулыгына ауыр зиян келтіру, бала тууа кшпен бгет ma-cay, балаларды мжбрлеп беріп жіберу, кштеп кшіру не осы топты мшелерін ырып-жою масатында зге де тіршілік жадайларын тугызу арылы толы немесе ішінара жоюга багытталан асаана іс-рекеттер-
2. Согыс уаытында жасалган дл сол іс-рекеттер -
Геноцид — халыаралы ы нормасы арылы белгіленген ылмыс. Оны оама ауіптілігі сол ол бейбіт уаытта да, соыс уаытында да жзеге асырылатын оама аса ауіпті іс-эрекет. Б¥¥ Бас Ассамблеясыны 1946 жылы 11 желтосандаы арарымен ге ноцид халыаралы ылмыс деп жарияланды. 1947 жылы 21 арашадаы осы органны арарына сйкес геноцид шін лтты жэне халыаралы ы нормасымен белгілен-ген жауаптылыа жеке тла немесе мемлекет тартылуа тиіс деп белгіленді.
1948 жылы Халыаралы конвенция геноцидтен сатандыру жэне оан жаза таайындау шараларын белгіледі. Брыны КСРО осы Конвенцияа 1954 жылы 18 нау-рызда ол ойан.
ылмысты тікелей объектісі — этникалы, лтты, нэсілдік немесе діни топтарды ауіпсіздігін амтамасыз ететін оамды атынастар.
Объективтік жаынан ылмыс геноцид, яни лтты, этникалы, нэсілдік немесе діни топты, осы топты мшелерін лтіру, оларды денсаулыына ауыр зардап келтіру, бала тууа кшпен бгет жасау, балаларды мэжбрлеп біреуге беру, кштеп кшіру, не осы топты мшелерін ырып-жоюа есептелген зге де тіршілік жадайларын туызу арылы, толы немесе ішінара жоюа баытталан асаана эрекеттер арылы жзеге асырылады.
ылмысты ы б-зушылыты объективтік жаы бірнеше балама эрекеттерден крініс табады: 1) лтты, этникалы, нэсілдік немесе діни топты мшелерін осындай белгілері бойынша лтіру (екі немесе одан да кп) лтіруді тсінігі ылмысты кодексті 99-бабында берілген; 2) оларды денсаулыына ауыр зиян келтіру (ылмысты кодексті 106-бабын талдауды араыз); 3) бала тууа кшпен бгет жасау, бала ктеруге тыйым салу, жыныс мшелеріне операция жасау арылы оларды бала ктеру немесе _ры шашу абілетінен айыру; 4) балаларды мэжбрлеп біреуге беруге - ата-аналарынан балаларды тартып алып баса топа немесе баса адама беру немесе осындай кшпен алынан ба-лаларды баса біреуге сату, лдыа берулер жатады; 5) кштеп кшіруге - трылыты адамдарды жоарыда крсетілген белгілеріне арай мекенінен жер аудару, баса жаа еріксіз кшірулер жатады; 6) топты мшелерін ырып-жою. Есептелген зге де тіршілік жадайларын туызу арылы толы немесе ішінара ырып-жоюа баытталан асаана эрекеттер. Бан млдай топты мшелеріне медициналы, гуманитарлы, азы-тлік немесе басадай кмек бермеу, соыс немесе стихиялы апата ліыраан осындай топа кмек беруге тыйым салу, т.б.
Соыс уаытында жасалан на осы эрекеттер осы ылмыс рамыны ауырлататын трі болып табылады (168-бап 2-тармаы).
ылмыс субъективтік жаынан тікелей асааналыпен істеледі.
ылмысты субъектісі - 16-а толан кез келген адам.
Бап. Экоцид
сімдіктер лемін немесе жануарлар дниесін жаппай жою, атмосфераны, жер немесе су ресурстарын улау, сондай-а экологиялы зілзаланы немесе ттенше экологиялы аху-ал туызган немесе туызуы мумкін зге де рекеттерді жасау -
ылмысты ккы бзушылыты тікелей объектісі - адамзатты экологиялы ауіпсіздігін амтамасыз ететін халыаралы _ы нормаларымен реттелетін оамды атынастар.
ылмысты ы бзушылыты заты - сімдіктер немесе жануарлар дниесі, сондай-а атмосфера, жер немесе су ресурстары.
Ьцылмысты ы бзушылыты объективтік жаынан сімдіктер немесе жа-нуарлар дниесін жаппай жою, атмосфера, жер немесе су ресурстарын улау, сондай- а экологиялык апатты туызан немесе туызуы ммкін зге де іс-эрекеттерді жасау арылы жзеге асырылады.
сімдіктер мен жануарлар дниесін жаппай жоюа оларды тп-тамырымен жою, жер бетінен жо етіп жіберу, сйтіп экологиялы жйені бзулар жатады.
Атмосфера, жер немесе су ресурстарын улауа — тірі орга-низмдерді улануына, луіне немесе ауыр зардапа шырауына экеліп соатындай ауаны, суды немесе жерді уландыру эрекеттері жатады. Экологиялы апата - жер бетінде адамзатты мір сруіне ауіп келтірген экологиялы жйені бзу эрекеттері жатады.
зге де осындай эрекеттерге - зендерді, клдерді, ауаны ластандыру, былау аркылы экологиялы апат аупін тудыру эрекетгері жатады.
ылмысты ы бзушылыты крамы материалды. Осыан орай, кінэліні засыз іс-эрекеттері мен одан пайда болан зардапты арасындаы себепті байланыс аныгалуы тиіс.
Субъективтік жаынан ылмыс асааналыпен (тікелей немесе жанама) істеледі.
ылмысты субъектісі - 16-а толан кез келген адам
§5. Халыаралы корау аясындаы адамдар мен йымдара арсы ылмыс