Бап. Бтенні млкін абайсызда жою немесе Блдіру
1. Абайсызда жасап, ірі залал келтіріп, бтенні млкін жою немесе Блдіру -
2. Отпен немесе ауіптілігі жогары зге де кздермен абайсыз жмыс істеу арылы жасалган не ауыр зардаптарга кеп соан немесе аса ірі залал келтірген дл сол іс-ре-кет-
Заа сэйкес бтенні млкін зада крсетілген жадайлада ірі залал келтіріп, абай-сызда жою немесе бддіру ана ылмысты ы бзушылы болып табылады. ылмысты кы б-зушылы объективтік жаынан дыа айшы іс-эрекеттерден - млікті жою немесе Блдіру, сондай-а іс-эрекет пен одан туындаан зардапты арасындаы себепті байланыстан трады. ылмысты ы б_зушылы зада крсетілген зардап орын алан уаыттан бастап аяталан деп танылады.
Субъективтік жаынан ылмысты ы бзушылы тек ана абайсыздыпен жзеге асырылады. ылмысты ы бзушылыты менмендікте адам з іс-эрекетімен оама ауіпті зардап - бтенні млкін жою немесе Блдіру болуы ммкін екенін ал-дын ала біледі, біра б_л зардаптарды жеткілікті негізсіз жеіл ойлылыпен болызбау ммкіндігіне сеніп, ылмыса жол береді.
ылмысты ык б-зушылыты немрайдылыта адам ажетті _ьйтылы пен саты боланда зада кзделген зардапты болжап білуге тиіс жэне болжай алатын бола тра з іс-рекетіні оама ауіпті зардаптарыны болуы ммкін екенін болжап білмей ылмысты ы бзушылыа жол береді.
ылмысты субъектісі болып 16-а толан кез келген азамат танылады.
Осы ылмысты ы бзушылы рамыны екі трлі жадайда жзеге асатыны трі крсетілген: а) отпен немесе зге де аса ауіпті кздермен абайсыз жмыс істеу арылы жасалан; б) не ауыр зардаптара экеп соан эрекеттер арылы бтенні млкін абайсызда жою немесе Блдіру.
Аса ауіпті кздерге - клік кралдары, жанар-жаармайлар, атылатын, жарылатын заттар, электр жабдытары т.б. жатады.
Ауыр зардаптара - адамны денсаулыына орта, ауыр зиян келтіру, оларды уландыру, ауруа шалдытыру, сондай-а ксіпорын ызметін тотауа немесе доаруа, міндетте-мелік шарттарын орындамауа экеліп соатын экономикалы зардаптар жатады. Абай-сызда адам елтіру осы ылмысты ы бзушылы рамы бойынша амтылмайды, сондытан млдай іс-эрекеттер орын аланда ылмысты ы бзушылы жиынтыы бойынша (204-бап, 104-бап) сараланады.
Бап. Ерекше ндылыы бар заттарды асаана жою немесе Блдіру
1. Тарих, мдениет ескерткіштерін, табии кешендерді немесе мемлекет оргауга алган объектілерді, сондай-а ерекше тарижи, гылыми, кркемдік немесе мдени ундылыы бар заттарды немесе ужаттарды асаана жою немесе Блдіру -
2. Мынадай:
1) рт ою, жарылыс жасау арылы немесе зге де жалпы ауіпті тсілмен жасалан;
2) абайсызда денсаулыа ауыр немесе ауырлыгы орташа зиян келтіруге кеп соан;
3) леуметтік, ултты, нсілдік немесе діни аразды ужі бойынша жасалган дл сол іс-рекет -
3. Осы бапты бірінші немесе екінші бліктерінде кзделген, абайсызда адам ліміне кеп соан іс-рекеттер -
Тарих, мэдениет ескерткіштерін, табии кешендерді немесе мемлекет орауа алан объектілерді, сондай-а ерекше тарихи, ылыми, кркемдік немесе мэдени ндылыы бар заттарды немесе жаттарды асаана жою немесе Блдіру - ерекше ндылыы бар заттарды асаана жою немесе Блдіру болып табылады.
Бл рам шін жауаптылы жаа 2014 жылы ылмысты кодексте тыш рет крсетіліп отыр.
Мынадай:
1) рт ою, жарылыс жасау арылы немесе зге де жалпы ауіпті тэсілмен жасалан;
2) абайсызда денсаулыа ауыр немесе ауырлыы орташа зиян келтіруге кеп соан;
3) леуметтік, лтты, нэсілдік немесе діни аразды уэжі бойынша жасалан дэл сол іс-рекет - (203-бапты, 2-блігі) осы ылмысты ауырлататын;
Осы бапты бірінші немесе екінші бліктерінде кзделген, абайсызда адам ліміне экеп соан іс-эрекеттер - (203-бапты, 3-блігі) ылмысты аса ауырлататын трі бо-лып табылады.
ылмысты объектісі — бтенні млкін ерекше ндылыы бар заттара атысты ылмысты ол су.
Объективтік жаынан ылмыс іс-эрекет арылы - ерекше ндылыы бар заттарды жою немесе Блдіру арылы іске асырылады.
Субъективтік жаынан кылмыс тікелей асааналыпен іске асырылады. ылмыс субъектісі 16-а толан, есі дрыс адам.