Бап. Бас бостандыынан айыру орындарынан, аматан немесе кзеттен ашу
1.Жазасын теп жрген немесе алдын ала амауга алынган адамны бас бостандыгынан айыру орындарынан, аматан немесе кзеттен ашуы -
2. Мынадай:
1) адамдар тобы, алдын ала сз байпасу арылы адамдар тобы жасаган;
2)мірге немесе денсаулыа ауіпті кш олданып не сондай кш олдану атерін тндіріп;
3) аруды немесе ару ретінде пайдаланылатын заттарды олданып жасалан дл сол іс-рекет -
Ескерту.
ашан кезінен бастап жеті кн мерзімде амауа алу немесе кзетпен устау орнына з ер-кімен айтып оралан адам, егер ол зге жаа ылмысты ы бзушылы жасамаса жне егер ашуы осы бапты екінші блігіні 2) жне 3) тарматарында кзделген рекеттермен уштаспаан болса, ылмысты жауаптылытан босатылады.
Жазасын теп жрген немесе алдын ала амауа алынан адамны бас бостандыгынан айыру орындарынан, аматан немесе кзеттен ашуы -
ш жыла дейінгі мерзімге бас бостандыгынан айыруа жазаланады - ылмысты негізгі к-рамы болып табылады (К-ті 426-бабыны 1-тармагы)
ылмысты ы б-зушылыты Бл тріні оамга ауіптілігі орасан. Бас бостандыгынан айыру орнынан, кзеттен немесе амаудан ашан адам ылмысты жауаптылытан лылудан немесе жазаны теуден Блтару масатын кздейді.
ылмысты ы бзушылыты объектісі — сот жэне тергеу органдарыны, сондай-а тзеу мекемелеріні біралыпты дрыс ызметі болып табылады.
ылмысты -ы бзушылыты объективтік жаы бас бостандыгынан айыру орнынан, кзеттен немесе амаудан ашу арылы сипатталады.
Зада крсетілген негіздер болмаан жадайда жазасын теуші адамны бас бостандыгынан айыру орнынан, алдын ала амаудаы адамны кзет немесе амау орындарынан з бетімен кетіп алуын крсетілген орындардан апгу деп айтамыз.
Яни заны диспозициясында крсетілген бас бостандыгынан айыру, кзет немесе амау орындарынан ашан реттерде ана осы ылмыс туралы сз болады.
Бас бостандыгынан айыру орындарына - оныс колониялары, тзеу колонияларыны барлы трі, кэмелетке толмагандарга арналан тэрбие колониялары, трмелер, тэртіптік эскери блімдер жатады.
Алдын ала кзет орындарына - ІІМ-ні, М¥К-ні айыпкерлерінен кдікті адамдар-ды стайтын уаытша хтау изоляторлары жэне тергеу изоляторлары, оларды таситын арнаулы клік ралдары, арнайы жабдыкталан сот мэжілісіні залындаы орындар, прокурорды, тергеушіні, анытама жргізушіні кабинеттері жатады.
амау орындарына — арнаулы амау йлері жатады.
ылмысты кы бзушылы рылысы жаынан формальды рама жатады жэне ол крсетілген орындардан кінэліні ашан уакытынан бастап аяталан деп саналады.
Бас бостандыынан айыру, кзет немесе амау орындарынан ашу созылмалы ылмысты кык бзушыльщка жатады. Олар ашындарды стаан немесе оларды кінэсін мойындап здері келген уаыттан бастап аяталан деп саналады. кімшілік жолмен амауа алынандарды іс-эрекеті ылмысты кодексті 426-бабына жатпай-ды. Сондай-а засыз бас бостандыынан айыру, кзет немесе амау орындарында отырандарды (мысалы сот кімінде белгіленген мерзімнен арты отырандар) з бетін-ше осы орындардан кету кашуа жатпайды, йткені оларды іс-эрекетінде ылмысты к_ы бзушылык рамы жо.
Субъективтік жаынан ылмысты кы бзушылы тікелей асааналыпен істе-леді. Кінлі адам засыз, негізсіз, тиісті рсатсыз бас бостандыынан айыру, ттындау, амау орындарын з бетінше тастайтынын сезеді жэне осы орындардан ашуды тілейді.
ылмысты ы бзушылыты масаты - ылмысты жауаптылытан немесе жа-заны теуден жалтару.
ылмысты ы бзушылыкты субъектісі — 16-а толан бас бостандыынан айыру жазасын алып сотталан жэне осы жазаны теп жатан адам, алдын ала камауда отыран сотталушы, айыпкер немесе кдікті адам.
К-ті 426-бабыны 2-тармаында крсетілген эрекеттер:
а) адамдар тобыны алдын ала сз байласуы бойынша;
б) мірге немесе денсаулыка ауіпті кш олданылып, не осындай кш олдану атерін тндіріп;
в) ару немесе ару ретінде пайдаланылатын заттар олданылып жасалса - осы -рамны ауырлататын трі болып табылады, ол шін К-ті 426-бабыны 2-тармаында жауаптылы кзделген.
Екі немесе одан да кп адамны сз байласып крсетілген орындардан ашуы, адамдар тобыны алдын ала сз байласуы бойынша ашуы деп танылады.
мірге немесе денсаулыка ауіпті кш олданып не осындай кш олданамын деп орытумен лггаскан ашуа зада крсетілген орындарды ызметкерлеріне эр трлі жараат келтірумен, лтірумен, немесе соны істеуге баытталан наты эрекеттерді жа-сау жатады. Мндай реттерде кінэлінін эрекеті ьілмысты кы бзушылытарды жиынтыы бойынша сараланады.
ару немесе ару ретіндегі заттарды пайдаланып ашуа шын аруды немесе олдан жасалан: денені жарааттауа бейімделген аруды, аспаптарды олдану арылы ылмысты эрекетті жзеге асырулар жатады. Атылатын аруларды болу іс-эрекеті ылмысты кы бзушылытарды жиынтыы бойынша саралауды ажет етеді.
Осы бапты ескертуіне сэйкес: ашан сэтінен бастап жеті кн мерзімде амауа алу немесе кзетпен стау орнына з еркімен айтып оралан адам, егер зге жаа ылмыс жасамаса жэне ашуы осы бапты екінші блігіндегі 2) жэне 3) тармакшаларында кзделген эрекеттермен штасып жатпаса, ылмысты жауаптылытан босатылады.