Жмысты орындалу реті
I нса (вариант)
1. Шыны кесіндісіне сыналатын майды бірнеше тамшысын енгізу.
2. Екінші шыны кесіндісін біріншіге жа май абаты болатындай болып жргізіледі.
3. Екі кесіндіні жарыа арау.
4. Баылау нтижелерін есепке жазу.
II нса (вариант)
1. Майды 40-500С дейін ыздыру.
2. ыздырылан майды 25-50 мл лшеп химиялы стаана ю жне екі-, трт есе кп млшердегі сзілген бензинмен араластыру.
3. Ерітіндіні ааз сзгіден ткізу арылы сзу.
4. лайтыш лупа кмегімен сзгіні арау.
5. Баылау нтижелерін есепке жазу.
III нса (вариант)
1. 50-100 мл клемдегі майды химиялы стаанда екі-, ш есе кп млшердегі бензинмен араластыру.
2. оспаны араластырып 5-10 мин бойы тндыру керек.
3. оспаны айналдыра шайау ажет.
4. Бгде заттар барын анытау шін стаанды тменнен жоары тскен жарыа арау керек.
5. Нтижелерін есепке жазу.
IV нса (вариант)– май рамындаы суды анытау
1. Ыстыа тзімді стаанда глицеринді 175 50С температураа дейін ыздыру.
2. Таза жне ра пробиркаа сыналатын майды 85 3 мл биіктікке дейін ю.
3. Пробиркаа термометрді тбінен 25 5 мм ашытыта, ал абыраларын термометр шаригі бірдей ашытыта болатындай ылып орнатады.
4. Майы жне термометрі бар пробирканы ыздырылан глицерині бар стаана орналастырып, пробиркадаы температура 1300С жеткен кезге дейін майды баылау керек.
5. Баылау нтижелерін есепке жазу.
С жне 1000С кезінде кинематикалы ттырлыты анытау
Жабдытар:
· кинематикалы ттырлыты анытайтын аспап;
· секундомер;
· вискозиметрлер жиынтыы;
· химиялы стаандар;
· дистилденген су, глицерин;
· колба;
· термометр;
· су моншасы.
Зертханалы жмыс
Созылмалы жаармайын сапа крсеткіштері арылы кешенді баалау
Жмысты масаты
1. Созылмалы жмса жаармай маркалары жайлы білімді орнытыру.
2. Созылмалы жмса жаармайды сапасы бойынша нормативтік-техникалы жаттармен танысу (сапа крсеткіштері МЕСТ-тары жне оларды анытау тсілдері).
3. Созылмалы жмса жаармайларды баылап талдап анытау тсілдерімен танысу
4. Созылмалы жмса жаармай сапасын баалау жне баылау бойынша дады алу.
Жмыс затыы -2 саат
Тапсырма
1. Сына лгісін сырты белгілеріне арап баалау.
2. Жаармайды суда жне бензинде араласатынын (еритінін) анытау.
3. сынылан жаармай лгілеріні тамшы таму температурасын анытау.
4. Жмыс ортындысы бойынша есеп беру.
5. Баылау сратарына жауап беру.
Теориялы блім
Созылмалы жмса жаармайлар конструкциялы ерекшеліктеріне байланысты сталынып трмайтын не болмаса сйы майлар траты трде берілмейтін, яни минералды майларды пайдалану ммкін болмайтын немесе тиімсіз, механизмдерді йкелетін блшектері шін олданылады.
Мысал ретінде автомобильдерді доалатарындаы подшипниктерді, р трлі жетектердегі топсалы жалаулар жне т.б. айтуа болады.
Жаармайлар сапасына ойылатын пайдалану талаптары келесідей:
· жаармайлар біртектес болуы керек;
· белгілі бір механикалы асиеттеріні болуы;
· металдара коррозиялы серіні аз болуы;
· су жне механикалы оспалар болмауы керек.
Автокліктерде олданылатын созылмалы жмса жаармайдынегізгі крсеткіштері 4.1.- кестеде берілген.
4.1. кесте.Созылмалы жмса майларды сипаттамасы