Оу пніні 9-сыныптаы базалы мазмны

 

48. ХХ асырды басынан азіргі кезге дейін.

49. «ХХ асырды басындаы азастан» (6 саат):

ХХ асырды басындаы азастандаы оамды-саяси дерістер, азастандаы панисламизм жне пантркішілдік, азастандаы лтты- демократиялы озалыстар, Мемлекеттік Дума жмысына ырыз (аза) облыстарынан кілдерді атысуы (.Бкейханов, А.Байтрсынов, М.Дулатов, Б.аратаев, М.Тынышпаев, М. Шоай), саяси басылымдарды дамуы («аза» газеті, «Айап» журналы);

азастандаы 1916 жылы лт-азатты озалыс, бірінші дниежзілік соыс жне 1916 ж. 25 маусымдаы «братаналарды» тыл жмысына алу туралы Жарлы, 1916 жылы лт-азатты озалысты себептері, лт-азатты озалысты негізгі кезедері, таралан аудандары, леуметтік негізі;

озалысты басшылары (А.Иманов, Т.Бокин, Б.шекеев, С.Медешов), 1916 ж. азатарды азатты озалысында жеілуі жне озалысты тарихи маызы;

1917 жылы революциялар аралыындаы азастан, Ресейдегі 1917 ж. апан буржуазиялы-демократиялы революциясы жне оны азастанды оама тигізген сері, уаытша кімет жне билік рылымын айта ру, жмысшы, солдат жне шаруа депутаттары Кеестеріні рылуы;

азастандаы бкілресейлік саяси партияларды ызметі, жалпыаза съезіні шаырылуы (1917 ж. суір-шілде);

«Алаш» партиясы, Ресей кадет партиясыны лтты филиалын ру рекеті, «аза» газеті жне лтты-демократиялы озалыстар;

І Жалпыаза съезі (1917 ж. шілде) жне «Алаш» партиясыны рылуы, «Алаш» партиясы бадарламасыны жобасы, «Алаш» партиясыны жетекшілері (.Бкейханов, А.Байтрсынов, М.Дулатов жне т. б.).

50. «1917-1941 жылдардаы азастан» (22 саат):

азастанда кеестер билігіні орнауы, 1917 ж. Ресейдегі жне азастандаы азан социалистік революциясы, азастанда (Торай, Орал, Амола, Семей, Сырдария облысы, Жетісу жне Бкей ордасында) кеес билігіні орнауы;

аза социалистік «ш жз» партиясы, азастандаы РСДЖП-ны социал-демократиялы йымдары;

азастандаы лтты автономиялар, Тркістан (оан) автономиясы, Орынбордаы ІІ Жалпыаза съезі (1917 ж. желтосан), «Алаш» аза облыстары автономиясыны рылуы, «Алашорда Халы Кеесі» кіметіні ызметі;

Азамат соысы жне шетелдік интервенция жылдарындаы (1918-1920 жж.), азастандаы соыс имылдары, Чехословак корпусыны блігі, азастанда атаман Дутов бастаан соыс имылдарыны басталуы, азастандаы Колчак скері, соыс майдандарыны рылуы, Колчак скерлеріні таландалуы жне соыс майдандарыны жойылуы (ліби Жангелдин, Тоаш Бокин);

Кеес билігі мен «Алашорда» кіметіні арым-атынасы, «Алаш» партиясы мен «Алашорда» кіметіні большевиктермен кресте жеілу себептері;

«скери коммунизм» саясаты, жер жне нерксіп орындарын лттандыру, «скери коммунизм» саясаты (1918-1920 жж) (масаты жне мазмны), «скери коммунизм» нерксіп жне ауыл шаруашылыында, «скери коммунизм» саясатыны азастанда жргізілу ерекшеліктері мен салдары, 1921 жылы жт пен ашты, азастандаы шаруалар толулары (1920-1922 жж.);

аза кеес мемлекеттілігіні рылуы, ырыз (аза) Кеестік автономиясын руа дайынды жмыстары, ырревком (ырыз (аза) лкесін басару жніндегі революциялы комитет) жне оны ызметі;

1920 ж. 26 тамыздаы Кеес кіметіні «ырыз (аза) Автономиялы Кеестік Социалистік Республикасын (РКФСР рамында) ру туралы» Декреті, ырыз (аза) АКСР Кеестеріні рылтай съезі, «ырыз (аза) АКСР ебекшілері ытарыны Декларациясын» абылдау жне оны мазмны;

ырыз (аза) АКСР-ы аумаыны алыптасуы, 1920 ж. ырыз (аза) АКСР-ны территориясы, Тркістан АКСР-і жне Орта Азия республикаларыны лтты-мемлекеттік ауматарыны аныталуы, Жетісу жне Сырдария облыстарыны ырыз (аза) АКСР-і рамына енуі;

азастандаы жаа экономикалы саясат (ЖЭС) (1921-1925 жж.), жер-су комитеттеріні рылуы, оны ызметі жне 1921 ж. жер-су реформасы, жаа экономикалы саясат (масаты жне мазмны), азастандаы жаа экономикалы саясат, жаа экономикалы саясаттан бас тарту жне оны орытындылары;

1920-1930 жж. азастандаы индустрияландыру, азастандаы социалистік индустрияландыруды мні мен ерекшелігі, азастандаы табии байлытарды зерттеу жне игеру, .И. Стбаев;

азастандаы ірі ксіпорындарыны рылысы мен ауыр нерксіп, Трксіб рылысы, жмысшы табыны суі, бірінші бесжылдытаы азастандаы индустрияландыруды нтижесі;

азастандаы «Кіші азан», «Кіші азан» (мазмны жне тжірибеде жзеге асуы), ауылдарды «кеестендіруге» баыт алу, жайылымды-шабынды жерлерді айта блінуі, бай шаруашылытарды тркіленуі, Ф.И.Голощекинні саяси портреті, 1926-1928 жж. аза зиялыларына арсы уын-сргін шараларыны кшеюі;

азастанда ауыл шаруашылыын жымдастыру, кштеп жымдастыруды сталиндік моделі, мал шаруашылыымен айналысатын кшпелі жне жартылай кшпелі шаруашылытарды кштеп отырышыландыру, азастандаы жымдастыруды арыны жне барысы, 1928-1930 жж. асты жне ет німдерін дайындау науаны, азастандаы жаппай жымдастыруды экономикалы салдары;

1931-1933 жылдардаы ашаршылы, ХХ . 30-ж. азастандаы асірет, азастандаы ауыл шаруашылыын жымдастыруды демографиялы салдары, азатарды республикадан тыс айматара жаппай оныс аударуы;

аза шаруаларыны арулы ктерілістері жне Кеес кіметіні жазалау шаралары, лт зиялыларыны жымдастыруды жргізу тсілдеріне атысы жне оларды оамды-саяси кзарастары, «Бесеуді хаты»;

1920-1930 жж. азастандаы оамды-саяси дерістер, шаруалара арсы жне кулактар мен байларды жоюдаы сталиндік жазалау, «Алаш» партиясыны мшелері мен лтты интеллигенцияа арсы саяси жазалау, 1937 – 1938 жылдардаы жаппай жазалау шаралары;

азастан аумаындаы Кеестік «ебекпен тзеу» лагерлері (Степлаг, арлаг, АЛЖИР жне т.б.);

1920-1930 жылдардаы азастан мдениеті, халы аарту ісі, ересектер арасындаы сауатсыздыты жою, аза жазуыны араб ліпбиінен латына ауысуы, орыс жазуы негізінде жаа ліпбиді енгізілуі, ылым, жоары оу орындары, КСРО ылым академиясыны азастанды базасы (1932 ж.) жне филиалы, .Стпаевты азастан ылымыны дамуындаы орны мен рлі, азастанды алымдар жне оларды ылымдаы жетістіктері;

дебиет (Ж.Аймауытов, А. Байтрсынлы, Ш.дайбердиев, М. Дулатлы, М. Жмабаев, Б. Майлин, И. Жансгіров, С. Сейфуллин, С. Манов, . Мсірепов, . Мстафин жне т.б. шыармалары), нер, театр, кино, бейнелеу нері жне оны айраткерлері, мдениет саласындаы кеестік идеология (дістері жне салдары);

орытындылау.

51. «1941 – 1945 жылдардаы лы Отан соысы жылдарындаы азастан» (6 саат):

азастан лы Отан соысы жылдарында, лы Отан соысыны басталуы, азастандаы мобилизация жне азастанды скери рамалар;

азастандытарды Мскеу, Сталинградты орау шайастарына, 1943-1944 жылдардаы шабуылдара атысуы, Кеес скеріні Еуропаны азат етуі, азастандытар – Кеес Одаыны батырлары;

азастан – соыс арсеналы, экономиканы соыс жадайына ауысуы, Ресей мен Украинадаы нерксіп ксіпорындарды азастана кшірілуі;

аза КСР-ні скерді жне елді металл, шикізат, азы-тлік, ауылшаруашылы німдерімен амтамасыз етудегі рлі, азастандытар – тыл аармандары;

КСРО халытарын азастана депортациялау, бірінші кезе – 1937-1938 жж., иыр Шыыстан крістерді, 1940 жылы поляктар мен Балты маы халытарын депортациялау, екінші кезе – 1941 жылы немістерді депортациялау, шінші кезе – 1943-1944 жылдары арашайлар, ингуштер, шешендер, ырым татарларын жне т.б. кштеп оныс аудару;

лы Отан соысы жылдарындаы аза КСР-ні мдениеті, Ресейлік ЖОО мен ылыми мекемелеріні азастана кшірілуі, ылым мен мдениет – майдана, КСРО А азастанды филиалы мен КСРО А азастан табии орларын зерттеу бойынша Комиссияны ызметі;

дебиет (М. уезов, Ж. Жабаев, Д.Снегин, И.Шухов жне т.б.), нер, театр, кино, Мскеу жне Ленинград киностудияларыны Алматыа кшірілуі, азастанды кинематографияны алыптасуы, «азафильм» киностудиясы;

орытындылау.

52. «азастан 1946 – 1991 жылдарда» (18 cаат):

азастан соыстан кейінгі жылдарда (1946 – 1953 жж.», аза КСР-ны леуметтік-экономикалы дамуы, айматы табии кен-байлытарын игеру жне нерксіпті дамуы, аза КСР-ны ауыл шаруашылыындаы дадарысты былыстар;

Сталинизм идеологиясы жне уын-сргін саясаты, азастандаы оамды-саяси мір, Е. Бекмаханов ісі);

«Хрущев кезеіндегі» азастан нерксібіні дамуы, аза КСР-і нерксібіні дамуы, 1957 жылы реформа (салалы принциптен ауматы принципке ауысу, совнархоздарды рылуы);

азастандаы скери-нерксіптік кешен, атомды полигонны салынуы жне Семейде ядролы сынатарды жргізілуі, «Байоыр» арыш айлаы;

«Ты эпопеясы», Н.Хрущевты аграрлы саясаттаы «жаа курсы» жне оны аза КСР-де жзеге асырылуы, азастанда ты жне тыайан жерлерді игеру, ты игеруді экономикалы, экологиялы жне демографиялы салдары;

1954-1965 жж. республикадаы оамды-саяси мір, 1950 жылды ортасындаы сталинизмнен бас тарту рекеті, «Хрущев жылымыы», азастандаы билік басындаы дадарыс, Теміртаудаы 1959 жылы оиа;

азастанны 1965-1985 жж. леуметтік-экономикалы дамуы, 1965 жылы нерксіптегі реформа, 8-бесжылды (1966-1970 жж.) орытындылары;

экономиканы шикізатты баыты, азастан КСРО-ны тсті металл, отын-энергетика, химия нерксібіні негізгі базасы ретінде, ндіріс дамуыны экстенсивті сипаты;

ауыл шаруашылыындаы 1970-1980 жж., дадарысты былыстар, ауыл шаруашылыын ктеруге баытталан шаралар, 1982 жылы азы-тлік бадарламасы, нерксіп озаттары, «Тоырау» кезеіндегі азастандытарды материалды жадайы;

1965-1985 жж. саяси мір жне лтты саясат, саяси мірдегі мселелер, ауыртпалытар жне арама-айшылытар, азастан компартиясыны ызметі, ксіподатар, комсомол, аза КСР-ны 1978 жылы Конституциясы;

лтты саясаттаы деформациялар, республикаларды егемендігіні шектелуі, 1979 ж. Целиноградтаы оиа;

азастандаы «айта ру», КОКП ОК-ні суір пленумы жне айта ру, азастанны оамды-саяси міріндегі згерістер, азастандаы 1986 жылы желтосан оиасы (себептері, барысы жне салдары), КОКП ОК-ні (1987ж. шілде) «аза республикалы партия йымыны ебекшілерге интернационалды жне патриотты трбие беру жмысы туралы» аулысы, 1986 жылы желтосан оиасына атысушыларды жазалау шаралары;

1989 жылы Жаазен оиасы, араанды кеншілері ереуіліні себептері мен сипаты, «аза КСР-ні мемлекеттік егемендігі жайлы Декларация» (1990 ж. азан), 1991 жылы «тамыз блігіне» дейінгі жне одан кейінгі кеестік саяси жйедегі реформалар, КСРО-ны таралуы;

1946-1991 жж. леуметтік-демографиялы дерістер, азастандаы халы санатары мен халы саны, этникалы рамы, азастанды оамны леуметтік рылымы;

азастандаы экологиялы мселелер, атомды, ракеталы жне баса да полигондар ызметіні салдары, экологиялы апат айматары, Арал жне Балаш мселелері жніндегі комитет;

азастандаы оамды-саяси озалыстар, «Невада-Семей» антиядролы озалысы, «Азат» азаматты озалысы, «Единство» (СНЕК) лтаралы озалысы, 1991 жылы Орал аласындаы оиа;

1946-1980 жылдардаы азастандаы мдениет, білім, міндетті сегізжылды жне жалпыа бірдей орта білім, білім беру жйесіні мамандармен жне материалды-техникалы амтамасыз етілуі, 1984 жылы жалпы білім беру жне ксіптік мектептерді реформалау;

дебиет (. Нрпеисов, Б. Момышлы, І. Есенберлин, О. Слейменов, М. Шаханов жне т.б. Ш.дайбердиев, А. Байтрсынов, М. Жмабаев, Ж. Аймауытов, М.Дулатов), аын-жазушыларды мраларыны айта жаыруы (1988 ж.), нер, театр, кино, дебиет жне нер салаларыны идеологиядан арылуы);

орытындылау.

53. «Туелсіз азастан мемлекеттілігіні алыптасуы жне ныаюы» (16 cаат):

азастанны туелсіздігін жариялау, азастан Республикасыны туелсіздігі туралы Заы (1991 жыл 16 желтосан), Президенттік басару институтыны алыптасуы, азастан Республикасы Бірінші Президентіні сайлауы (1991 жыл 1 желтосан), азастан Республикасыны мемлекеттік рміздері мен наградалары, азастан Республикасыны Конституциялары;

азастандаы кппартиялы жйені алыптасуы, оамды озалыстар жне йымдар, азастандаы кппартиялы жйені алыптасуы жне дамуыны негізгі кезедері, «Нр-Отан» халыты-демократиялы партиясы, азастан коммунистік партиясы, «А жол» азастанны демократиялы партиясы, социал-демократиялы жне баса саяси партиялар;

оамды оалыстар мен йымдарды алыптасуыны негізгі кезедері, кіметтік емес йымдарды (Е) рылуы жне ызметі, азастандаы оамды жне ксіпода озалысы, оам айраткерлері (О.Слейменов, М.Шаханов жне т.б.);

азастан Республикасыны за мерзімдік даму бадарламалары, «азастан – 2030» жне «азастан – 2050» стратегиялары, «азастан – 2030» стратегиясы» бкіл азастандытарды экономикалы л-ауатын жасарту, глденген жне саяси траты мемлекет орнату, за жылдара арналан басым масаттар мен стратегиялы дамулар, «азастан – 2050» стратегиясы: алыптасан мемлекетті жаа саяси баыты, тарихи маызы, Президентті азастан халына жыл сайыны Жолдаулары;

1990 жылдардаы азастандаы экономикалы модернизация, бкілодаты интеграциядаы аза КСР-ны орны жне рлі, жоспарлы экономиканы дадарысы жне нарыа кшу, азастанны табии ресурстары, экономикалы реформаларды стратегиясы, азастандаы леуметтік-экономикалы модернизацияны негізгі кезедері, экономиканы босатылуы (ырытануы), лтты валютаны енгізілуі, азастан экономикасыны асырлар тоысындаы тратануы (1998-2011 жж.), азастанны инвестициялы саясаты жне шетелдік инвестициялар, банк жйесі;

ХХІ асырдаы азастан Республикасыны экономикалы дамуы, индустриалды-инновациялы стратегиясын дамыту жне бсекеге абілетті экономиканы жасау, ксіпкерлікті дамыту, кіші жне орта бизнес, азастанны азіргі кезедегі нерксібі мен ауыл шаруашылыы, азастанны лемдік экономикаа бірігуі, лемдік аржы дадарысы жне азастан экономикасын тратандыру шаралары;

азастан Республикасыны леуметтік саясаты, 1990 жылдардаы дадарыс жадайындаы леуметтік сала, 2000-жылдардаы леуметтік саланы дамуы, зейнетаы жйесіні реформасы жне зейнетаы орлары, «жол картасы» мемлекеттік бадарламасы, трын-й рылысы;

азастанны лемдік ауымдастыа енуі, азастан Республикасын халыаралы аренада тануы, азастан Республикасыны сырты саясатындаы негізгі басым баыттары, азастанны лемдік экономикалы байланыстар жйесінен орын алуы, азастан Республикасыны ядролы арудан бас тартуы жне оны тарихи маызы;

азастанны крші елдермен байланыстары, азастан жне Ресей ынтыматастыы, азастан жне ытай халы республикасы (ХР);

саясаттаы кп векторлы жне стратегиялы одатасты (азастан жне АШ, азастан жне Еуроода елдері азастан-Германия, азастан-Франция, азастан-лыбритания байланыстары, азастан жне тркі лемі елдері);

азастан жне халыаралы йымдар, азастанны халыаралы йымдара мше болуы, азастан жне ТМД), азастан – Б-ны белсенді мшесі, азастанны Еуроода жне ЕЫ-даы станымыны ныаюы, азастанны ЕЫ-на жне Ислам Конференциясы йымына (ИК) траалы етуі;

азастан Республикасыны айматы халыаралы йымдармен байланыстары, ЕурАзЭ, Ш, ШЫ, АСШК, ОЭК жне басалармен интеграциялы дерістер;

азастан Республикасыны білім жйесін реформалау жне ылымды дамыту, азастан Республикасыны білім туралы тжырымдары мен заы, азастан Республикасыны білім жйесіні даму кезедері, азастан Республикасындаы жоары білім беру, білім саласындаы халыаралы байланыстар, «Болаша» мемлекеттік бадарламасы, 2007-2015 жж. азастанда ылымды дамытуды мемлекеттік бадарламасы, лтты ылыми орталытарды рылуы;

ХХ асырды соы – XXI асырды басындаы азастан мдениетіні дамуы, кеес мемлекеті ыдырааннан кейінгі аза мдениетіні айта жандануы жне дамуы, азастандаы лтты мдениеттер байланысы;

дебиет, музыка нері, театр, кино нері, XXI асырды басындаы нерді баса да жанрлары, «Мдени мра» мемлекеттік бадарламасы, азіргі апаратты мдениет;

Н.. Назарбаев – азастан Республикасыны бірінші Президенті, Н..Назарбаевты саясаткер, ойшыл, оам айраткері болып алыптасуы, Елбасы, туелсіз мемлекетті алыптасуы мен дамуындаы Президентті рлі, Н.. Назарбаев жне Еуразия идеясы;

Астана – азастан Республикасыны жаа Елордасы, Астананы кшірілуі, жаа Астананы рылысы, жаа астананы рылуыны тарихи маызы.

орытынды айталау.