Мен жмыс істеп отыран мектепті згерту шін, маан не істеу керек?
Бастауыш сынып малімі
Тен Нргл Надыр-лиызыны есебі
Мен жмыс істеп отыран мектепті згерту шін, маан не істеу керек?
Біліктілігі жоары дегейдегі екінші санатты бастауыш сынып малімі ызметін атарамын. Педагогикалы ебек тілім 20 жыл.
2013 жыл, 18 желтосанда азастан Республикасы педагог ызметкерлеріні бірінші (ілгері) дегей бадарламасы бойынша біліктілігін арттыру курсын аятадым.
2013 жылды араша айында мектепке тжірибеге келгеннен бастап мен з жмыстарымды бастап кеттім. Мектепке е бірінші коуч, коучинг, ментор, менторлы ымдарын енгіздім. Коучинтер тізген кннен бастап малімдерге оыту мен оуды алай жасартуа байланысты діс –тсілдер туралы айтып тсіндіруден жалыпадым. Сабатарына атысып, нсаулар беріп отырдым. Мен брыныдай малім ана емес сонымен атар зімні баса адамдара да ажет екенімді тсіндім.
Аз уаытты ішінде мектепті тбегейлі згерту рине иын. Бірінші дегей бадарламасын игерген малімдерді негізгі функциясы – оыту мен оу тжірибесіне жаа тсілдерді енгізу масатында з мектептеріні дамыту бадарламасын зірлеу болып табылады. (МАН І дег. 4-бет.) Мен згерісті неден бастау керек екенін анытау шін сауалнама алдым.
Сауалнама нтижесін есептеп кесте мен диаграммасын ру тіпті ызы болды. Осы уаыта дейін зіні оытудаы проблеманы анытау шін сауалнаманы маызы зор екенін байамаппын. Сауалнаманы нтижесін саралай отырып, аныталаны оушыларды жетістіктеріні сабата малімні баалануы, топты жмысты жргізілмейтіні, кері байланыс алынбайтыны байалды. Сонымен атар малімдерге сабаты трлендіру мен жаашылдандыруа кмек керек екенін анытадым. Ал ата-аналар сауалнамасынан да оушыларды ойларымен тйіскендерін байадым. Біра, осы сауалнамаларынан туындаан сра кіліме толмады ол шін директорды орынбасарымен кездестім, дістемелік орынбасарымен кездесіп схбаттастым. 4-сынып оушыларыны жмыс дптерлерімен таныстым. Малімдерді сабатарына атыстым. Бастауыш сынып боласын сабата крнекіліктер олданылады. Біра, саба дстрлі теді. Малімні зі сйлеумен шектеледі. Оушылар тыдаушыны рлін атарады. Сраым аныталды. Сонымен мен мектебімні даму жоспарын ру шін, зімні згеріс енгізу шін шыармашылы топ рдым. Топа екінші, шінші дегейді аятаан з жмыстарына жаалы енгізе бастаан малімдерден рылды.
№ | Аты-жні | Санаты | Пні | Курстан ткен мерзімі | Сыныптары | Байланыс тел. |
Оразбекова Г.А. | Жоары | Бастауыш сынып | 10.09.2012-26.11.2012 | |||
Архамбекова М.Х. | аза тілі мен аза дебиеті | 10.09.2012-26.11.2012 | 8,10 | |||
Сыздыкова Ж.Г. | Аылшын тілі | 10.09.2012-26.11.2012 | 8-9 | |||
Боранбаева Э.С. | математика | 09.04.12-25.06.12 | ||||
Мустафина А.К | Музыка жне зін-зі тану | 25.03.13-16.06.13 | 5-7 | |||
Тяова З.С. | Жоары | Орыс тілі жне орыс дебиеті | .25.03.13-16.06.13 | |||
Рахлетова Ш.Т. | Информатика | 22.07.-22.10.13 | 8-9 | |||
Оспанлі Г.А. | Аылшын тілі | 09.04.12-25.06.12 | бастауыш сыныптар | |||
9. | тен Н.Н. | Бастауыш сынып | 26.08.2013-26.12.14 | бастауыш |
Тобымызды атын «Бастау» деп атады.
«деріс басталмас брын мектеп зіні ндылытарын, масаттарын,даму тжырымдамасын айта арастырып, жым андай жетістіктерге жеткісі келетінін шешіп алу керек». (МАН 74 бет). Мектеп лицейіні масаты: оушылара саналы да сапалы білім бере отырып, тла ретінде мірде з орнын табуа, оамда алыптасуына, халын, елін, Отанын сюге трбиелейді. Біра осы сапалы білім мен саналы білім беру шін малімдерге ксіби білім ажет. Сабатар жааша трлену ажет. Оушылар білімі діл, шын баалануы керек.
Шыармашылы топтаы малімдерді атыстыра отырып, жмыс жоспарын жоспарладым. Жоспарлау барысында мен 7 сраа сйене отырып рдым.
1. Малімдерде педагогикалы стратегиялар ауымы, оларды іске асыру жолдарын біріктіру абілеті, сондай –а оларды тиімді жне орынды пайдалану жнінде жеткілікті білімі бар ма?
- рине біліктілік білімі жоары, тжірибесі мол, санаттары жоары малімдерде бар. Орта буынды жне жас мамандарда бл білім жоты асы. Сауалнама мен схбаттар крсеткендей «Сыныптаы оу дерісі оушыларды здеріне жауапкершілік алып, басалара ыпал ету абілетін дамытуа сері бар ма?» деген сраа, кейде дегендер 45%, Бл жерде топты жмыстар, зара баалау болып табылады.
«Малімдерді ксіби даму масатындаы оуы сыныптаы оыту сапасына айындаушы ыпал ете ме?» сраында да немі оыту сапасына 45% кейде ана олданылып транын крсетеді. «Оушылара здеріне жауапкершілік алып, з оуыны тсілдері мен жолдарын з бетінше тадауа ммкіндік беріле ме?» 67% кейде делінген. Осы мселелерге тзету шін тлімгерлік дрыс ерікті жадайда рылу керек. Мектептерде тлімгерлік боланымен керек кезінде ааздарды тапсырса боланы сонымен ана шектеледі. Жас мамандармен схбаттасу барысында аныталаны. Тлімгерлер наыз сабатарына атысып кмек тек пндік онкндікте, сонымен атар жаттарды дрыс толтырумен шектелетін сияты. аланы жас маманны зіні ателіктер жіберіп йренгенімен толытырылады. Жне кбі малімдер здеріні нені білмейтінін айтудан ысылатыны. Мен де осы оуа келмей транда солай болан сиятымын. Бл бадарламаны оып мен ріптестеріме де мектеп міріне де басаша кзараспен арайтын болдым. Кез келген жерде з ріптестеріммен тіпті р айсысымен з ойымды кзарасымды, оыанда білгенімді айтуа шаршамадым Жалыз зіме барлы жас мамандара кмек беру ммкін емес сондытан бл дерісті жеделдету шін тлімгерлер тобын растырып, «тлімгерлік циклын» алай жргізу керектігін йрету. Сонымен оса коучингке тарту. Жас малімдер арасынан коуч малім таайындау керек.
2.Малімдер бірлескен оуа, оушыларды «жаалы» ашуына ыпал ететін, здігінен оуа жне оушыны з бетінше жасаан жеке «жаалыын» ашуа кмектесетін стратегияларды пайдалана ма?
- И, арнайы технологияны оыан малімдер ана олданады. Бл тек арнаулы тадалынып алынан оушылармен ана шектеледі. Айта кетсек бл рекет міндеттеліп жасалынады. Бл жаын оушылармен, малімдермен схбаттасанымда аардым. . «Саба барысында топты жне жпты жмыс трлері олданыла ма?» деген сраа 64 пайызы сирек жне 13 пайыз ешашан деп жауап берген. «Ал малім кері байланыс сынады ма?» деген сраа 22 пайызы сирек, ал 25 пайызы ешашан деп жауап беріп отыр. Мысалы ылыми жоба жазу кезінде. Сабатарда бірлескен оу мен бірлескен жмыс йымдастырылмайды. Бл жмыстарды шын айту керек, ашы сабата ана малім з ебектерін ана крсетуде олданады. Мен зімде білемін ой, себебі мен де сол ортадан келдім. зімні де ріптестерімні де сабатарын дстрлі, малімні жмысын крсету масатында ана рылады. Бл да олылыты бірі. Бірлескен оу - зара іс – рекет жасау философисы, ал бірлескен соы нтижеге немесе масата жетуге ыпал етуге баытталан зара рекетті рылымы болып табылады. (МАН І дегей 36-бет) Сабата оушылар бірлесіп жмыс жасаанда ана білім сапасыны артатынын малімдерге тсінулеріне ыпал жасау керек. Осы жерде тлімгерлік пен коучингті сері мол.
3.Малімдер ттастай аланда оу дерісіні мнін, жекелеген оушыларды ынталандыру жолдарын, оларды эмоциональды ахуалын жне сыныптан тыс мірін тере тсіне ала ма?
-И, малімдер оушыларды сыныптан тыс мірі мен оларды жадайлары туралы мліметтер бар тсіне алады. Тіпті демалыс кездерінде де айда болатынынан хабардар. Біра, жекелеген оушыларды ынталандыру жолдарын немесе саба стіндегі жадайын тсіне бермейді екен. Оан кзім жеткені оушылардан алынан сауалнама негіз болды. Атап айтса оушыны сынысында: «Малім сабата маан жеке кмек берсе екен. Малім мені нтижелерімді айтып матаса. Мені сабата кіл-кйімді байамайды. т.б.» сыныстарын білдірген. ЭЫДУ-ны жргізген инновациялы ортаны салыстырмалы талдауыны орытындысы крсеткендей «Малімде жалпы білім алу дерісі алай жретіні туралы, жекелеген оушыларды оуа ынталандыру , оларды кіл-кйлері, толаныстары туралы жне оларды мектептен тыс мірі туралы барынша ауымды малымат болуа тиіс» делінген. (МАН І дег. 6-бет). Мектепте барлы оушылара портфолио олданыланмен, онда оушыны толаныстары туралы жо.
4.Малімдер баса малімдермен, баса білім беру йымдарыны, ксіби желілік оамдастытарды жне зге де мделлі серіктес йымдарды малімдерімен бірлесіп жмыс істей ме?
-И, пн бойынша бірлестіктер жмыс жасайды. Параллель сынып жне бір кабинетте жмыс жасайтын малімдер бірлесіп, кмектер крсетіп жмыс істейді. Баса жоары, орта арнаулы оу орындарымен де байланысып жмыстар жргізіледі. алалы, республикалы, облысты, ауданды оулар мен семинарлара, конференциялара атысады. Онда алып келген жаалытармен ріптестерімен бліседі. рине мектеп басшылыы барлы оамдастытарды олдап олармен араласуа ммкіндік жасайды. Оан длел мектепте «лемдік серіктестік» оамы жмыс жасайды. Сонымен атар мектебіміз Финляндия, Англия, Чехия, Индия елдерімен білім кеістігіндегі серіктестік ран.
«лтты бсекелестік абілеті бірінші кезекте оны білімділік дегейімен айындалады» (Н.. Назарбаевты азастан халына жолдауынан)
Мектеп серіктестігіні болашаыны масаты:
Серіктестік арылы малімдер мен оушыларды апаратты технологияларды еркін мегеруін амтамасыз ету, білімні бсекеге абілеттілігін арттыру.
Міндеттері:
· IT технологиялар саласында педагогикалы кадрларды дайындау жне айта даярлауда шетелдік озы тжірибелерді пайдалану;
· Пндерді оытуда инновациялы технологияларды олдану.
Бл серіктестікте жоары сынып оушылары мен аылшын тілі малімдеріне тілді йрену жне олдану а ммкіндік берсе. Ал бастауыш сынып малімдері мен баса да пн малімдеріне кмегі аздау деп ойлаймын. Біра мектеп аралы оамдасты жо. Сондытан азіргі тада №67 мектеп лицейімен арым атынаста жмыс істеуді бастады. Мектеп аралы желілік желілік оамдасты рды. Сол оамдасты желіні болашата дамытуа, лайтуа жоспарлаймын. «азіргі заманы йымдар желілеріні білім мен инновациялар алмасу дерісінде маызды екендігін атап крсетуде» (МАН І дегей 51-бет). Мектеп аралы оамдастыта зімізді жааша ткізіп жатыран іс-шараларымызбен тжірибе алмасамыз деп ойлаймын.
5. Малімдер білім беру технологияларын пайдалануды дадыларын, сондай-а оушыларды оу дерісін баылауды отайландыруды тиімді ралы ретінде апаратты менеджмент жйелерін жетік мегерген бе?
- Жо толы емес. «Cыныптаы оыту туралы ойлау дерісін жетілдіретін ралдар мен стратегияларды мектебімізде пайдаланамыз ба?»Кейде 67%жауап берген. Барлыы бірдей біле бермейді. Бірінші дегей бадарламасынан ктілетін нтижелер малімдерді оушылара алай оу керектігін йреніп, соны нтижесінде еркін, зіндік длел-уждерін нанымды жеткізе білетін, ынталы, сенімді, сыни пікір-кзарастарды жйелі дамыан, санды технологияларда зырлы танытатын оушы алыптастыруа даярлау болып табылады. (МАН І дегей 7-бет) Алан білімді, бала мірде пайдалана білу керек. Шамалы енді екі жылда мектептегі барлы малімдерді дегейлік бадарламаны мегерген малімдерді кмегімен йретуге болады. Оуа баранша дейін оларда бл оу туралы тсінік толы алыптасады деп ойлаймын.
6.Малімдерде оыту ортасын зірлеу, іске асыру, басару жне жоспарлауды ріптестерімен бірлесіп жргізуге ммкіндік бар ма?
- рине бар, сауалнама да схбаттар да себеп болды. йткені директор алдындаы отырыста мен зімні оыан оуым туралы айтуым керек боланда жадай болды. Мектеп кімшілігі олдау крсетеді. Себебі оны айаы мені І дегейлік курсына барып оыаным. Малімдерге толы ммкіндіктер жасалынан. Шыармашы тобымызды жмыс блмесін дістемелік орынбасары Мейрамгл Убайдоллаызыны олдауымен дістемелік блмесінен ашып отырмыз. Сол жерде дгелек стел рып апта сайын кездесеміз. Коучингтер мен отырыстарды Кеесу залында ткіземіз.
7. Малімдерге з тжірибесіні негізінде шешім абылдау шін іс-тжірибесін сыни баалау ажет пе?
- рине керек. «ндылытарымызды жне оларды кнделікті іс-тжірибемізде олдану сипатын талылаймыз ба?» сраында да 67% кейде деп жауап берген. Малімдер з іс тжірибесін баалап есеп беріп отырса ана келесі жмыстарды алай шешу жолдарын тсінер еді. рбір жасаан іс рекетіді баалай отыру керек. Бл жнінде де малімдерге білім ажет болады. Біз бны коучинг, дгелек стел аралыында бастап кеттік. рине рбір малім з пні бойынша, олданылатын технологиясы бойынша есептер жазады. Біра есептеріміз рашанда бір жаты тек сипаттау ана болатын сияты. Ол жерде малім мен оушы толанысы мен пікірі крсетілмейді. Міне осы сратарды арастыра отырып шыармашылы топ мшелеріні де ызыушылытары артты. згерісті тек ана коучинг пен тлімгерлік, іс-рекеттегі зерттеу жмыстары мен жааша рылан сабатар ткізумен енгізуге болатынын тсіндім.
Мектебіме згерістерді енгізу шін мен оуа байланысты жоба бастадым.
Жобаны таырыбы:Оу нтижелерін жасартудаы кшбасшылыты ролі.
Масаты: Мектеп кшбасшылыы малімдерге оушыларды оыту дістерін жасарту шін олайлы жадай жасай отырып, оушыларды оу сапасын арттыруа ыпал ету. олдау крсету, баалау жне оыту сапасын арттыру.
Міндеттері:
1. Малімдерді мониторингін жргізу жне баалау.
2. Малімдерді біліктілігін арттыру масатында Коуч малімдер даярлау, коучингтер йымдастыру. Менторлы жмысты дрыс йымдастыру.
3. Бірлескен жмыс мдениеті. Мектепішілік жне мектептер арасында ауымдасты ру.
Ктілетін нтиже:
· Малімдер з сабаында кшбасшы екенін тсінеді.
· Малімдерді шыармашылы жмыстары артады.
· Оушыларды сабатаы іс-рекетін зерттеуді йренеді.
· Малімдер сабатарында оушы жетістіктерін баалауды йренеді.
· Оушыларды оыту шін баалау мен оуды баалау туралы малымат алады, малім мен оушы арасында кері байланыс орнатады.
· «Оушы нін» тыдай отырып сабаты жоспарлауды йренеді.
· Малімдерді зара тжірибе алмасуда бірлесіп жмыс істеу арылы білім алуды йренеді.
· гімені трлерін енгізу арылы оушыларды сйлеу тілдері, ойлары артады;
· Топта бірлесе жмыс атарады;
· оамдастыта ынтыматасты арым-атынаста болады.
Сонымен мен бірінші коучинг таырыбын «Педагогикалы уатты ралдар: баалау.», Бірінші коучингіде баалауды трлері мен олдану аясын арастыратырдым, Себебі андай да болсын іс рекет баалау болып табылады. Коучингіме атысамын деп ниет еткен малімдерді барлыын тарттым. зім де таныс емес сыныпа саба беруді жоспарладым. йткені ол малімдерді тініші болды. Бірінші таныстырылымда зіне тлімгер болуымды тінген бастауыш сынып Ж-бен тлімгерлік жмысымды жоспарладым. 3 жне 4- сынып малімдеріні ызыушылытары артып саба беруде жаалыты енгізуге дайын екендерін айтты. Аталан малімдер мен іс-рекеттегі зерттеу мен коучингіде алынан білімдерін сабата олданылуын жоспарлады. Сонымен атар биылы бастауыш он кндігінде мектеп кімшілігімен келісе отырып малімдер жмысын жаарту масатында Lesson study тсілін енгізідік. Осы таырыпта коучинг йымдастырдым.
Бірінші малімдерді топтара блдім. Кез келген еркін таырыпа суреттер салуа тапсырма бердім. Малімдер ызыа тапсырмаларды орындады. Суреттері те демі шыты. Мен суреттерге тмендетілген баалаумен бааладым. Малімдер здеріні бааларымен келіспейтіндерін білдіріп жатты. Т. Деген малім «барлыымыз шаршады, тезірек йге кеткіміз келіп отыр сондытан, йді суретін салдым.» Бір кезде мен оларды тмен баа аланнан кейінгі кіл кйлерін срадым. Олар з ойларын білдірді. Т. «мені кілім тсті», Г. «реніш» деп айтты. «Егерде малім оушыларды осылай бааласа, оушы андай кйде болады?» ріптестерім малім оушыны осылай бааласа оушыны андай кйде болатынын сезінгендері туралы білді.. «Малім баалауда андай ателіктер жіберді?» деген сраыма, ріптестерім: «Баалау кретерийлері болмаанын, жмыс талабы талыланбааны, оны бааланатыны, тртібі айтылмаанын» айта бастады. Малімдер осы тсілден кейін серпіліп, ызыушылытары оянып, кз алдымда згере алды Байааным, малімдерді ызыушылытары байала бастады. «Сабата сіз баалауды алай олданасыз?» сраына пікірлесу болды. Сабата малімдер саба соында ана баалайтынын, 1-сынып малімдері «бадаршам, смайлктар, жлдызшалар» арылы баалайтындарын айтты. Сергіту кезеінде билеттім. Слайд арылы, таратылан рессурстар арылы баалау трлері мен оыту шін баалау мен оуды баалаумен таныстырдым. Оыту шін баалау мен жиынты баалау туралы млімет алды. Сонымен атар баалау саба соында ана емес саба барысында да жретінін білді. ызу пікірлесу жріп, з ойларын айта бастады. Бастауыш сыныптарда олдануа болатын баалау трлерін ашты, ай кезде олдану аясын арастырды. Коучинг соынды малімдерден кері байланыс алдым. Малімдерді ызыушылытары артып, ртрлі сратар туындады. Барлы сратарына жауап беруге тырыстым. Сол сратарды ішінде: «Топтты жмыстарды алай йымдастырайы? Оушыларды белсенділігін арттыруа болады? Кптеген оушылар орыс тілді, алай сйлеу тілдерін дамытуа болады?» Кері байланыста малімдер «Маан коучинг нады. Коучинг ызыты тті. Баалау туралы білім алды.» т.б.
Малімдерді барлыы алынан мліметтерді з сабатарына олданамыз деп айтты. Сабатарына олданысы келетін малімдерді сранысы бойынша баса (з сыныбым емес) 4- «а» сыныбында ашы саба ткіздім. Сабаты таырыбы: нер жолында. Сабаты масаты: Ататы нші Жсіпбек Елебековпен танысу. Жсіпбекті нерге келу жолы туралы малымат алу. Ктілетін нтиже: Оушылар топпен жмыс істей отырып, й тапсырмасын пысытайды. «Джиксо» дісі арылы мтінді мегереді. Сыныпты топа блдім. й тапсырмасын тексеру масатында топтар бір –бірлеріне сратар дайындады. Сратарды оушылар керемет дайындады. Сратарына толы жауап беруге тырысты. й тапсырмасын баалаан кезде «сэндвич» тсілін олдандым. Оушылар толы ат салысты. Ой толаудан сурет бойынша жмыстар жргізілді топтар з ойларымен пікірлерімен блісті. ткен сабапен байланыстыратын сратар оя отырып жаа сабаты оушылар «Джиксо» дісі арылы ашуа кірісті. йге «нерлі болым келеді» таырыбында эссе жазып келуге берілді. Саба соында оушыларды бааладым. Кері байланыс алдым. Оушылар: «здеріні сабатары ызыты ткенін, осы саба бітпесе екен» деген ойларымен бліскен. Сабаа атысан малімдер те жасы сер алды, сынып малімі зіні сйлемейтін оушыларыны сабата сйлегендеріне та алды.
ызыушылытары басым малімдер жеке - жеке келіп сабата алай топты жмыс трлерін жне баалау трлерін олдану туралы кмек алды. 3- сынып малімдері сабатарында коучингіде алынан білімдерін олдану шін таы кездесу йымдастырып сабаты жоспарлады. Айта кетсек олар Бркітбай Глбаршын, Жанна Серікбайызы, Глнар Мхтарызы. Мысалы Глбарша: «Сабаты топты жмыспен йымдастырдым. зін-зін баалау, Екі жлдыз бір тілекпен бааладым. Оушыларымды танымай алдым, барлыы ашылып еркін отырып з ойларын айтып пікірталастар туындады. Саба барысында еркіндік берсе бір бірлеріне кмектесіп тсіндіреді. Неге блай жасады десем: Ол мені досым дейді.» Ал, Жанна сабатарын топты жмыс трінде йымдастырды. 12 пайлы баалау болды. Сабаты соында дегейлік тапсырмалар бірінші дегей бес тапсырма, екінші деегейлік екі тапсырма, шінші дегейлік бір тапсырма. зін –зі баалау. Балалара сабаты соына дейін бааларын тзетуге ммкіндік болады. Баалау кретерилері 3-5 «3», 6-9 «4», 10-12 «5». Математикадан шке оып жрген оушылар бааларын тртке тзетуге кірісті. Балалар жарысып тапсырмаларды орындайды. Бсекелестік басым болады. Ал Глнар з сабатарында «Ашы тата» тсілімен баалай бастады. Оушыларды нтижелері саба соына дейін кз алдарында тіпті барлы сабатар бойынша олдануа болады. Саба аяталар кезде орытынды баасы шыып оушы бл жерде зіні жетістігін кріп отырып тмен бааны тзетуге тырысады.
Бірінші коучингіден кейін малімдер сабатарында баалауды трлерін олданып, кері байланысты трлерін олданып одан болан згерістерді айтып менімен рдайым ойларын блісіп жрді. Малімдерді тініштері бойынша екінші коучингімні таырыбын «Диалогты оытуды» алдым. йткені малімдер бірінші коучингіден кейін бірден топпен сабата топпен, жппен жмыстарды бастап кетті. Олара алай топ жмыстарында жмыс істеу керек екені туралы білім ажет болды. Жне диалогты гіме дстрлі сабатаы тек ана малімні сйлеу ролін жояды деп санаймын. Жаашыл сабата малім емес оушы сйлеу керек дейміз. Ол шін не істеу керек екенін малімдер біле бермейді. йткені мені де басымнан осы жадай тті. рдастар тобындаы зара арым-атынас оуда маызды роль атаратынын длелдеп шыан. Оушылар жпта немесе топтарда жмыс істегенде, олар «малім-оушы» схбаты тріндегі зара іс имыла араанда мейлінше «симетриялы» болып табылатын зара іс-имыла тартылады, осылайша негізделген длелдер келтіріп, адааланатыноиалара сипаттама беруде трлі ммкіндіктерге ие болады. (Мерсер 2005. МАН 26 бет). Ал Александар (2008) диалог трінде оыту оушыларды ынталандыру жне дамыту шін гіме кшін олдануа ммкіндік береді деп ойлайды. (МАН І дегей 26 бет). Коучингке барлыы 30 малім атысты. Барлы малімдерді топа бліп, олара бес оушыны сипаттамасын сынып, топ бойынша талдап флипчарта сипаттап олара «малімні андай кмегі керек?» деп тапсырма берілді. ріптестерім здеріне берілген тапсырманы ызыушылыпен орындап, белгіленген уаытта орап берді. Топтара постерлерін араластырып таратып, малімні кмегі лгісін бердім. ріптестерім бір бірлерін «Екі жлдыз, бір тілек» дісімен баалап шыты. «Осындай оушылар сыныптарыда бар ма?» деген сраа пікір алысып, сыныптаы осындай оушыларын алай зерттеп, алай кмектесуге болатындарын айтты. Келесі фильм крсету арылы топта талылауларын срадым. ріптестерім ртрлі пікірлер айтты, соны ішінде бл диалог екенін айтты. Диалог туралы ойларымен блісті. Сол кезде слайд
арылы «Диалогты оыту» туралы малымат бердім. Соны ішінде Нил Мерсерді диалогты гімені трлерімен танысты, сонымен атар сра трлерімен танысты. Малімдер диалогты гімені сабата алай олдануа болатыны жнінде пікірлесті. Коучинг те тартымды тті. Олар уаыт аяталса да кеткілері келмей рахметтерін айтып кері байланыс алдым. Соынан да жеке жеке келіп з сратарына жауап алды. аншама малімдерге кмек крсете алатыныма уандым.
Тлімгерлікті Айдарбекова Жлдыз деген жас маманмен бастап кеттім. Жлдыз бастауыш сынып малімі. 2-сыныпа саба береді. Жлдыз таныстырылымнан кейін, зіне мені тлімгер болуымды тінді. Бірінші Жлдызды сабаына атыстым. Саба дстрлі трде тті. Жас маманмен
схбаттастым. Сабаты талдады. Білгенім малімге кптеген дістемелік кмектерді ажет ететінін тсіндім. Жлдызды бірінші саба барысында оушылар жетістіктерін алай баалауа болатынын, баалау тсілдері мен трлері ызытыратынын айтты. Жне саба барысында тартымды ызыты ткізу шін кмек ажет екенін айтты. Сонымен Жлдызбен жмыс жргізу жоспарымды рдым. Жас маманмен таы кездесіп бірге саба жоспарын жасады. Жлдыз те жаалыа мар, з пікірін айта алатын, ізденімпаз екенін танытты. Сонымен Ж. сабатарында баалау трлерін енгізді. Сабаты топты, жпты жмыстарды олданды. Баса уаыттарды да кнделікті кездескен сайын бір сра болса да ойып сабаындаы жаа діс тсілді олданан сайын байаан серлерімен блісуге асыады.
Биылы оу жылында бастауыш сынып онкндігінде Lesson study тсілін олдануды жоспарланды. Бірінші кімшілікке бл тсіл туралы тсінік бердім. Арнайы кітапшаларын келіп оуа, танысуа бердім. Одан кейін талылап, малімні жмысына енгізу керектігін сз етіп онкндік аясына кіргізуге шешім абылдады. Ол шін коучинг йымдастырып, саба стті шыу шін дрыс жоспарлауда оушыны іс-рекетін зерттеу керектігін малімдерге тсіндірілді. Сонымен атар малімдер Малімдерге бл іс-рекеттегі зерттеу нады. Олар тжірибеге атысуа келісімдерін берді. Тжірибеге Глназ, Айгл, Жпар деген малімдер атысты. Малімдерді жас ерекшеліктері де тжірибелері де р трлі. Біра шеуі де 4-сынып малімдері. Малімдер бірге жоспар рды. Бл отырыса менде атыстым. Саба жоспарын руда «Оушылар жетістіктерін баалау тсілдерін», «топты, жпты жмыс», «АКТ ны олдану» тсілдерін енгіздік. дебиеттік оыту сабаын алды. С.т: К.рманлыны леі «Ата айтады» Сабаты Г. зіні 4 «» сыныбында ткізді. Сабаа баса екі малім атысты.Олар сабаты тілуін баылап сыныптаы ш оушыны баылауларына алды. Масат А оушы сабата те белсенді болды. Топты жмыста ол зін ерекеше байатты. Ал В оушы Санжар эссені те жасы жазды. Эссе жазар алдында малім жппен жмыс бойынша бір бірлерін тексеріп баалайтындарын жне з жбыны жасы жазылан эссесін жасы болса жасы жатарын айтып орта оуа сыну керек болатын. Бан дейін Санжар зіні ана жмысын ана орап келген енді ол зіні жбыны эссесін орауда тартыншатап осылысы келмеді. Ал топты жмыс кезінде маал –мтелдерді аятау жмысында С Аружан деген оушы ешашан сабата сйлемейтін, кбінесе зімен зі отыратын оушы бл жерде зін байатты. Саба те тартымды тті. Малім зіні сабаына таалды. Себебі балалар топпен де жппен де жмыс кезінде белсенді атыса алды. Жне йге топтара ртрлі тапсырма берілді. Телефон диктафондарына « ата аылы, ата батасы, ата туралы ле, атасымен схбат» жазып келуге тапсырылды. Оушылардан кері байланыс алынды
Малімдер айта жиналып, сабаты талдады. Сабатаы ш оушыны іс рекеті айтылды. Келесі кнге саба жоспары рылды. Келесі саба дебиеттік оу. Таы ш оушыны сабатаы іс рекетін баылау. Сабаты таырыбы: «Атымтай Жомарт». Ой толау кезінде тапсырылан топты жмыс кезінде «Мен бай болсам не істер едім» таырыбында сурет салу, орау. С оушы Аружана кмек ажет болды. Ол орар кезінде зіні тілі орысша боландытан иналды. Біра брынадай сйлемей алан жо. Керісінше жмысты ызыына тсіп зін басаша жаынан крсетті. Ал, В Санжар зіні суретті жасы салатынын байатты. А Масат андай жадайда да згерместен тіпті топ мшелеріне де кмектесе білді. Сабаты баылаан малімдереге де саба берген малімге де іс рекеттегі зерттеуді малімдер жмыстарында тиімді екеніне ойларын блісті.
Lesson study тсілі малімдерге жааша жмыс жасауа ммкіндік берді. Біріншіден малімдер ш-штен топтасып шыармашылы топ рып, бірлесе жмыс істеуді, бірлесе жоспар руды, з кзарастары мен ойларымен блісуді йренді. Сонымен атар малімдер сабатарын баылаанда жанашырлы сезімде болып, жоспарларына згертулер енгізіп, е жасы деген саба жоспарларын рды. Онкндік аясында бл тсіл нап малімдерде келесі оу жылына жмыстарын жоспарлауда сыныстар туып, осы тсілді ары арай жаластыратындарын айтты. Сонымен атар биылы оу жылында 2013-2014ж. Желтосан айынан суір айына дейін «Назарбаев Зияткерлік мектептері» ДББ «Білім беру бадарламалары орталыы» филиалында оыту бадарламалары мен жоспарларын даярлауа атыстым . рбір сабаымды жааша руа тырысамын. Сабатарымда топты жмыс трлерін енгіздім. 2-сынып оушылары болса да топта жмыс істеуге тез дадыланды. Сабатарымда ртрлі діс-тсілдерді олдандым.
Алдыы келесі оу жылында да шаармашылы топпен жмысты жаластырып, Lesson study тсілін олдануды жаластырып, алалы форумдара атысып тжірибе алмасамыз. № 67 мектеп-лицейімен ауымдастыты жаластырып, тыыз жмыстар йымдастырамыз деп жоспарлаудамыз.
тен Нргл Надыр-лиызы
Астана аласы №54 мектеп-лицейіні