Тапсырма. Мтіндегі апаратпен танысыыз, сра ойыыз жне жауапты толытырыыз.

Адам денесіні микрофлорасы денсаулытыалыпты жадайда олдап отыру шін аса маызды рл атарады. алыпты микрофлора – оршаан ортамен тікелей байланыста болатын, тиісті рамымен жне адамдар мен жануарлар организміндегі белгілі бір биотопта (тері жне шырышты абаттарда) орын алуымен сипатталатын кптеген микробиоценоздар жиынтыы (микроорганизмдер бірлестігі). Адам организм жне оны микрофлорасы динамикалы тепе-тедік жадайда (эбиозда) болады жне бірегей экологиялы жйе рады.

Кез келген микробиоценозды зіне тн трлері (блигатты, атохонды, индигенді, резидентті) болады. Микрофлораны осындай кілдері адам организмінде кездеседіжне де иесіні метаболизмінде жне оны инфекциялы ауруларды оздырыштарынан ораудамаызды ызмет атарады. алыпты микрофлораны екінші рамдасы – тарзиторлы (аллаахтонды, кездейсо) микрофлора. Микрофлораны факультативті блігіні кілдері дені сау адамдарда жиірек кездеседі, біра оларды сапалы жне санды рамы траты емес жне отын-отын згеріп отырады. Наты микроб трлері салыстырмалы трыдан кп емес, оны есесіне саны бойынша рашанда мол болып келеді.

алыпты микрофлораны е маызды функциясы – оны колонизациялы резистенттілік алыптастыруа атынасуы (бтен микрофлора мекендеуіне арсы тру). Колонизациялы резистенттілік тзу механизмі кешенді деріс. Ол алыпты микрофлораны кейбір кілдеріні ішекті шырыштыабатыны эпителийіне адгезиялану абілеттілігімен амтамасыз етіледі, бл кезде ішекті ішкі абатыны беткейінде осымша абыша пайда болып,инфекциялы ауруларды патогенді жне шартты-патогенді оздырыштарыны жайылуына кедергіжасалады. Колонизациялы резистенттілік алыптастыруды баса механизмі индигенді микроорганизмдерді сіп-ніп кбеюін басып тастайтын біратар заттектер (органикалы ышылдар, сутекті асын тотыы жне баса биологиялы белсенді субстанциялар) микроорганизмдермен бсекелестікке тсуімен байланысты.

Адам денесіні ртрлі айматарында (биотоптарында) зіне тн сапалы жне санды рамы бойынша айырмашылыы бар микрофлорасы болады.

Тері микрофлорасы. Теріні микрофлорасыны негізгі кілдері коринеформды бактериялар, кгерткіш саыраулатар, споратзуші аэробты таяшалар (бациллалар), эпидермальды стафилококктар, микрококктар, стероптококктар жне Malassezia туыстастыыны ашытытріздес саыраулатары.

Коринефромды бактерияларды кілдері – спора тзбейтін грам-о таяшалар. Corynebacterium туыстастыыны аэробты коринефромды бактериялары терілік атпаршатарда (олтыша, бтаралы) табылады. Баса аэробты коринефромды бактериялар Brevibacterium туыстастыыны кілдері болып табылады. Олар кбінесе ая шында (стопа) кездеседі. Анаэробты коринефромды бактериялар кілі – кбінесе Propionibacterium acnes мрын анаттарында, баста, арада (май бездерінде) кездеседі. Жастарды гормональды згеріске шырайтын шаында аталан микроб кілдері жасспірімдерде acne vulgaris пайда болуы едуір рл атарады.

Жоары тыныс алу жолдарыны микрофлорасы. Жоары тыныс алу жолдарына микроорганизмдер араласан ша-тозадар тседі, микробтарды кпшілігі тежеліп мрында жне ауыз-жтыншата жойылады. Мндай жерде бактериодтар, коринефромды бактериялар, гемофильді таяшалар, лакторбактериялар, стафилококктар, стрептококктар, нейссериялар, пептококктар, пептострептококктар, ж.б. седі. Респираторлы арнаны мрын-жтыншатан кмей апашыына дейінгі блінгенде микроорганизмдер кбірек болады. Мрын уыстарында коринебактериялар стафилококктар (резидентті S. epidermidis) жне де патогенсіз нейрессиялар, гемофильді таяшалар кездеседі. Кмей, кеірдек, бронхалар жне альвеолар детте стерильді.

Ас орыту арнасы. Ас орыту арнасыны р трлі блімінде микрорганизмдерді санды жне сапалырамы бірдей емес.

Ауыз. Ауыз уысында сан-алуан микроорганизмдер мекендейді. Оан ауыз уысындаы олайлы жадайлар (ас алдытары, траты температура, ылалдылы, анатомиялы атпаршатар болуы т.б.) сер етеді. Анаэробтар анаэробтара араанда 10-100 есе кп. Бл жерде неше трлі бактериялар мекендейді: бактериодтар, превотеллалар, порфиромонадалар, бифидобактериялар, эубактериялар, лактобактериялар, нейссериялар, спирохеталар, стафилококктар, пептококктар, пептострептококктар, вейлонеллалар ж.б. Анаэробтар кбінесе ызыл иек алталарында жне тіс датарында табылады. Олара жататын туыстастытар: Bacteroides, Prophyromonas, Fusobacterium т.б. Аэробтардан – Micrococcus spp., Streptococcus spp. жне де Candida туыстастыыны саыраулатары жне арапайымдылар (Entamoeba gingivalis, Trichomonas tenax) табылады. алыпты микрофлора ассоцианттары жне оларды тіршілік німдері тіс езін райды.

Сілекейді антимикробты компоненттері, сіресе лизоцим, антимикробты пептидтер, антиденелер (секреторлы LgA) бтен микробтарды эпителиоциттерге адгезиялануына жол бермейді. Екінші жаынан кейбір бактериялар полисахаридтер тзеді: S. sanguis жне S. Mutansтіс беткейіне адгезиялауа атысатын жасушадан тыс полисахарид (глюкандар, декстрандар) тзеді (сахарозаны айналдыру барысында). Микрофлораны траты блігіні колонизациялануына шырышты абатты эпителиоциттерін жауып тратын фибронектин сер етеді (толы мтіні дискідеберілген).

еште іс жзінде микроорганизмдер болмайды.

Асазан. Асазанда бактериялар саны 10/3 КТБ/мл-ден аспайды. Асазан сліні рН ышыл болатындытан микроорганизмдер баяу седі. Лактобактериялар (олар ышыл ортаа тзімді) жиірек кездеседі. Кейде баса да грам-о бактериялар табылады: микрококктар, стрептококктар, бифидобактериялар, геликобактериялар.

Жіішке ішек. Жіішке ішекті проксимальды блігінде микроорганизмдер саны шамалы – 10/3 КТБ/мл-ден кп емес. Кбінесе лактобактериялар, стрептококктар жне актиномициттер кездеседі. Бл асазан рН тменгі дегейімен, ішекті алпы озалыш белсендігіні сипатымен, тті антибактериялы асиетімен байланысты болуы ытимал.

Жіішке ішекті дистальды блігінде микроорганизмдер саны арта бастайды – 10/7-10/8 КТБ/г-а жетеді, бл кездегі оны сапалы рамын то ішек микрофлорасымен салыстыруа болады.

То ішек. То ішекті дистальды блігінде микроорганизмдер саны 10/4-10/110 КТБ/г дрежеге жетеді. Оларды арасында басымыра кездесетіні анаэробтар, олар ас орыту жолыны осы блігінде аэробтара араанда 1000 есе кп.

Облигатта анаэробтардан негізінде бифидобактериялар, эубактериялар, лактобактериялар, бактериоидтер, фузобактериялар, пропионбактериялар, пептострептококктар, пептококктар, клостридиялар, вейленоллалар кездеседі. Оларды барлыы оттегіні серіне сезімтал.

Аэробты жне факультативті анаэробты бактериялардан энтеробактериялар, энтерококктар жне стафилококктар кездеседі.

Ас орыту жолында микроорганизмдер ішек абатын ішінен жауып тратын эпителийлы жасушалар беткейінде, эпирталарды мукозды гельді абатыны тередігінде, муккозды абышаны тередігінде, ішек уысында жне бактериялы биолбірлерде(биопленка)мекендейді.