Директорыбы бер аа шымып алды. Шунан ултыра бире л шарылдатып клп ебре.

Уйнап йл д, уйлап йл, тир, — тине кленн тутай алмай. ине рсемдн ген "бишле" бит, аландары шыр "сл". ине арала, фг барып, комиссия алдында оята алым килмй.

Апай, ми уытыусым да шунда уыра кш итте. — ыы й ыарып, ене телген "алара" тырышты.

Ю-ю-ю! — Мли Нурлиевна урынынан икереп торо. — лл айа йннмд уыансы, ана, ебее райондаы ПТУ-а бар. гр рт тшррг яратаы икн, й, маляра уы. Маляр менн рссам араында бер ген л айырманы крмйем.

Шулай итеп, дрте айа уыясаы билдлнде. Нилер улары район гендге училищенан арыра ебрерг ашыманы директор.

Ми л сират килеп етте.

Й, Ильяс, ин айа уыра телйе?

Ним тип яуап бирерг л ыймай тик тором. Ул тел осонда ына торан кеек, тик йтерг тотлоам.

Теледе йоттомо лл? — тине Мли Нурлиевна ручка менн тлг таылдатып. — Хыяллана торас, башыды юалттымы?

Ю, — тип са йт алдым.

Шунан, айа барам тие? — Башалары да арашы минд ген ине. Кренн креп торам — р кем ним тип йтеремде темелнеп кт.

Бткн баш бткн тинем д бте алдында йтерг булдым:

Университета, — тинем са ишетерлек итеп кен.

Быны ишеткс, директорыбы т ауыын асып, ним йтерг л белмй тора бире. Берс титеррем, берс ми араны.

Кит, хстрш! Кеше ишет крмен! Бот сабып клсктр бит! — тлдге дфтррен шапылдата алды ла ысырып клп ебре. Шунан тутаны. Уал ына итеп йтеп, мине кндерерг тырышты. — ее телгегее орайбы тигс т, ул тиклем оторора тимгн. ине кеектре фл ктп торолар, ти! Икенсенн, бе бере л 11-се класа алдырмайбы. ин д хан балаы тгел.

Те, аттестатты алас, ауылыма айтам. Шунда ике йыл уырмын да...

Мли Нурлиевна йтеп бтрг л бирмне:

Шулайтан, имеш. Аа ине сн яуап бир. Анау кнд педучилищеа барам тип трбисе йткне. Хер килеп оялмай а университет тип тораы.

Е бит еге телгемде ораныы — шуа йттем.

Быны мин тгел — мариф министры е талап ит. Шуа оаа умай исемлекте ебрерг крк. ин тораы бында, ваытты алып. — Ткргн ссеп директор рлш бире. — Шунан, телк тигндй, ин бит хледн килерйен йтерг тейеше. й, университет тигнде онот, икенсе берй техникума урынлаштырайы. Бына электрик нрен алайы, насармы?

Насар тгел д ул... Тик ми ул ошамай.

Ошамаа — ошар!

Кмклшеп директоры кабинетынан сыты. Бере д кйефе ю ине.

Был кндн башлап бтнлй тынылым юалды. гр ысынлап та директор шунда уыра ебр! документтарымды улыма тоттормаяса та!

Тик нисек кен булмаын, Мли апайы йткне менн ис т килеш алманым. Нисек инде яратмаан нр буйынса эшлрг була? Ярай, уып диплом алырмын, ти. аа ним? Кел ятмай бит, кел...

Бер тнд, шулай йолай алмай ятанда, баша уй килде ле. "Был отчетты мариф министры е талап ит!" тигйне бит директор. Ул министр ниндйерк кеше икн? Моайын, уны да йрге барыр. лл министры ен хат яырамы?

Мктпк барас, уытыусыларан уны тураында белештем. Шунан адресын да таптым. Хатты яыым блмл алан млд яым. Быны бер белерг тейеш тгел бит.

Т ем менн таныштырып ттем. айы мктпт, нисек уыуымды яым. Ниндй фндр ошааны хаында ла урталаштым. Яшы уыас, университета инерг телгем барлыын яым. Тик директоры быа аршы килеен, ауылыма ла ебрерг телмен белдерем. "Мктпте тамамлаас, ксм менн университета инскмен, тик е ми 11-се класта уып бт ярам итеге", — тип тендем.

Бер ай а тмне фнн министрлыты вкиле килде. Мине директоры кабинетына саыртып йлштелр.

Ильяс шул хтлем уыра телй икн, й, уыын, — тине шул апай. — йге уны был телген аршы килмйек. Блки, булдырыр а...

Бынан у мине детдомда алдырылар. башалар 9-сы кластан у сыып китте. Тик министра хат яаным сн, лл кпме элкте ми.

Тыуан ниге...

Бгн мин ирт уяндым. Кнм нисек булыр? Шуны уйлап, тн буйына йолай алмай сытым. Ысынлап та, бик тулынландырыс минуттар кт алда. Тыуан ауылыма айтам бгн. Бе тыуып-кн йорт ни хлд икн? Ауылдаштарым мине танырмы? Крше-клн ин-аумы икн? Милиционер бее апайыбыа алып барам тип алып киткн кнд легелй хтерлйем. Кп кен йылдар тте. Хер ул ваытта алала уыан ике аайым да, оло апайым да аллы аил оран. Улар бее хлде белерг йыл айын килеп торолар.

Балалар йортонан ли менн Алыу а 9-сы класты бтп сыып китте, хер нр лштерлр. Злфир менн мин ген алды. Йылдар ткн айын бт нм гр икн. Элек бег берйе ауыр йт, илап ебр инек. Хер ундай кренештрг кнеп бткнмен. Хатта атайым менн сйемде ик аланда ла к йштрем сымай. Белмйем, блки, аыр йштр аып бткндер . Шкр, быйыл имен-аман 11-се класты тамамланым. Бер нис кндн университета уыра инер сн фг алып барасатар. Алы яа юлланма элек, атай нигеен барып килерг булдым. Хер мин аллы тим д була. асандыр теш ылаанда, уны урырам тип мил менн асайны. Ундай замандар артта алды. мил л туыынсы кластан у училищеа уыра инде. Тегенсег уып йрй. Хат алышып торабы. Гелн бее ыалатан Даян да кптн балалар йортонан сыып китте. Уны техникума урынлаштырандарын белм. Детдомдан киткндн у уны тураында хбр ишетелмне.

Трбисебег йттем д, ирт менн юла сытым. Автостанциянан детдомдыылара бирел торан "проездной" менн алаа тиклем билет алдым. Бына мин ала автовокзалында ултырам. унан мине ауылыма кп т алмай.

Кассаа барып, тыуан ауылыма тиклем баран маршрута билет алдым. Автобус килерг ле ярты ст бар. Автовокзал эсенд шул хтлем эе, шуа ла тыша сытым.

Автобус тиерк кил ярар ине. Ошо кнд р минуты ерле тойола башланы. Тин тыуан ауылымда буласамын. Быа ле аман ышанып бтмйем. Тулынланыуан йрк дп-дп тиб. Келд шул хтлем шатлы хистре тулышан. Етм, кн л саыу бит.

Кемдрер шар а шор талашана артыма боролдом. араам, ике бомж сп-сар ауыты эргенд ыыша. Бере буш шешне улына ны итеп тотан, икенсее шуны тартып алыра маташа.