ТНЕКТЕ ЖРГЕН ТАДЫРЛАР. ДАИШ – АДАМИ НДЫЛЫТАН АДА БОЛАНДАР ТОБЫ

Еркінбек ШОХАЕВ,

Атырау облысы Дін істері

басармасыны басшысы,

исламтанушы

Кні кеше Атбе жерінде орын алан террористік актілер лакестерді ешнрседен тайынбайтынын крсетті. «Жендеттер атарын толытыруа деген жанкештілік айдан шыады?» немесе «Адамдарды осындай дегейге дейін зомбиландыруды артында кімдер тр?» – осы жне зге де сауалдара Атырау облысы Дін істері басармасыны басшысы Еркінбек ШОХАЕВ жауап береді.

Радикал – не ылыми, не діни ілімі жо зомби

Орта Азия елдері, соны ішінде азастан радикалды идеялар аупінен арыла алмай келеді. Бастапыда агенттік болып рылан Дін істері комитетіні жмыс істей бастаанына да біраз уаыт болды. Арнайы за да абылданды. Десе де, Сирия секілді атерлі айматара тіп кету фактілеріні елімізді сіресе батысында жиі тіркелуін алай тсіндірер едііз?

-Бл жерде біраз нрсені тсініп алу керек. Біріншіден, діндарлармен арада профилактикалы жмыстар жргізілуде. Халыты кпшілігі азір халыаралы террористік йымдарды артында кімдерді транын білді. Жне зіні дін атын жамылан идеяны соына еріп, адасанын тсініп, асыл дінімізге айта оралып жатан бауырларымыз да бар. Екіншіден, Сирия асып кетуге асыатындарды дені негізінен бден радикалданан топтар. Бізді теологтарымыз деструктивті аым жетегінде жргендермен де жмыс атаруда. Біра, радикалистерге ксемдері кімді тыдап, кімді тыдамау керектігі жнінде лдеашан «кім» беріп тастаан. Шындыына келгенде, дін атын жамылан радикалист – наыз зомбиланан адам. Ол не теологиялы, не ылыми длелдемелерді абылдай алмайды. шіншіден, террористік идеяларды интернет-насихатшылары апаратты соысты ст санап дете тсуде. Жне мндай соыс бгін-ерте тотамайды. Керісінше, апаратты шабуыл кн санап жаа технология трлерін игеруде. Мысала, WhatsApp секілді тегін мессенджерлер жабы топтара кез келген апарат жіберуге е олайлы рал. Яни, олар осындай механизмдер арылы радикалдарды жаа толынын дайындап жатыр. Тариха ілсеіз, билікке таласан топтарды дінні гуманистік жне бейбітсйгіш принциптерін шебер брмалаандарын круге болады. кініштісі, мндай эксперименттерді соы трагедиялы жадайлара, ал кзарастарды барлыын догматизациялау мен абсолютизациялау антгістерге алып келіп отыран.

Рас, кейде «радикалданан адамны кзарасын згерту ммкін емес» деген пікір айтылып жатады. Біра, біз оларды санасына ате кзарасты тбі зіне, отбасына жне лтты ауіпсіздікке ауіп тндіретінін жеткізуге тиіспіз. Сол себептен де, экстремизм мен терроризмге арсы профилактикалы механизмдерді, жат аымды станушыларды оалту дістерін дамыта тсу, жалпылтты жне жалпыадамзатты ндылытарды насихаттауды кшейту маызды.

Йелдер – жанкешті жасаушы уырша ана

Халал жезкшелік» деген нас ымды да осы ДАИШ деп аталатын террористік йымны лидерлері ойлап тапты. Кейде оны «джихадты неке» деп атап алысы келетіндер де бар. Е жиіркеніштісі, радикалды идеялара бден зомбиланан ыз-келіншектер ер адамдарды жынысты ажеттілігін теу шін сол «джихадты некеге» лемні р елінен з еркімен аыла бастады. Осындай масаралы дегейге тсуді себебін алай тсіндірер едііз?

-Біріншіден, ДАИШ атарында соысып жргендерді бойында ешандай моральды ндылытар жо. Адамдарды басын алай кесіп жатандарын таспаа тсіріп матанып тран ондай баскесерлерді бойында андай ізгілік болуы ммкін? Аз десеіз, кей жендеттер кішкене блдіршіндерін футбола йрету шін солдатты кесілген басын тепкізіп жатады. Бл картиналарды барлыы террористерді бойында бірде-бір адами асиетті алмаанын крсетеді. Сондытан, «халал жезкшелікке» тадана арауды зі артытау сияты. йткені, ДАИШ-тіктер адам бейнесіндегі айуандар ана.

Екіншіден, йелдерді ДАИШ атарына тартуды артында оларды жеке кіне айналдыру немесе кез келген стте сатып жіберетін тауар ету масаты да жатыр.

шіншіден, джихадшылар кп жадайда трмыс рмаан немесе жесір алан йелдер мен кмелетке толмаан ыздарды атара тартуды арнайы технологиясын жасап шыаран. Мндай йелдерді радикалдандыру оайды оайы. Себебі, оларды бірі йел баытына ол жеткізе алмады, енді бірі мірлік тірегінен айырылды, жастар жаы албырттыа салынып, тез шатасып жатады.

Тртіншіден, йелдерді жанкешті дайындау шін де пайдаланады. Бір ана мысал. Мскеуді Дубровка театрында орын алан терактіден кейін, барлы жанкешті йелдерді жктілікті алашы кезеінде боландыы аныталды. Неге? Себебі, террористер йелдерді, сіресе, физиологиялы згерістер кезінде зомбиландыруды оай болатынын жасы біледі. Осыны зі террористер шін йелдерді жай ана уырша екендігін крсетеді.