Ошаулаыш газаарлар
Ошаулаыш газаарлар – концентрациясы мен асиеттеріне арамастан ауада кездесетін кез келген оспалардан тыныс алу жолдары мен кзді жне бет терісін орайтын арнайы ралдар. Олар, сондай-а сзгіш газаарларды олдануа болмайтын кезде пайдаланылады, мысалы, уландырыш заттарды немесе баса да зиянды оспаларды концентрациясы те жоары болан кезде, оттегіні ауадаы концентрациясы 16%-тен тмен боланда, сондай-а су астындаы жмысты атаранда (тере емес жерде).
Ошаулаыш газаарлар имыл кзарасы бойынша екі топа блінеді: химиялы байланысты оттегі негізіндегі газаарлар (ИП-4, ИП-5) жне ысылан ауа негізіндегі газаарлар (КИП-7, КИП-8).
орау рекеттеріні бастапы принциптеріне сйенсек, оршаан ортадан тыныс алу азаларыны ошаулануы, противогазда болан уаыт уландырыш, радиобелсенді заттар мен бактериалы рамдарды физикалы-химиялы асиеттеріне немесе оларды концентрациясына байланысты емес, оттегіні оры мен жасалан жмыса туелді (бл нрсе сзгіш газаарлармен айырмашылыы).
Ошаулаыш газаарлармен азаматты оранысты апаттан тару жасатары амтамасыздандырылады.
ИП-4М, ИП-5 ошаулаыш газаарларды сзгіш газаарлардан айырмашылыы, оршаан ортадан тыныс алу азаларын, кз, бет терісін толы ошаулап труында. Тыныс алу газаарды оттегі орымен атарылады. Олар сондай-а сзгіш газаарлар пайдалануа болмайтын кезде, натылай айтанда ауада жоары концентрациялы активті химиялы уландырыш заттардан, сондай-а хлор (10% дейін), аммиак, кмірсутегі, зиянды заттардан орану, су астында жмыс істеу масатында олданылады, (мысалы, ИП-5 – 7 м тередікке дейін). Жинаа тыныс алу абы кіреді. Ауыр физикалы жмыс кезіндегі жмыс уаыты – 45 минут, орташа – 70 минут, жеіл – 3 саат. Температуралы жмыс аралыы Т: -40 +400С. Салмаы: 3,6 кг.
КИП-8 оттекті ошаулаыш газаары сіресе рт сндіру мен тыныс алуа жарамсыз ортадаы рекет кезінде адамны тыныс алу азалары мен кзін орау шін арналан. Оны рамына МИП-1 маскасы, клапанды орап, баллондаы оттегіні ысымын лшейтін манометр, оттегіге арналан корпус (баллон) енеді. КИП-8 газаарын олдануа медициналы тексеруден ткен адамдар ана жіберіледі. Газаармен 90-100 минут жмыс істеуге болады. Жмыс істеп болан со оны міндетті трде оттегі баллоны мен регенеративті баллоны ауыстырылады. КИП-8 газаары апаттан тару жне ртке арсы блімшелерінде кездеседі.
Шлангалы газаарлар (ПШ-1Б, ПШ-20, ПШ-20РВ, ПШ-40) трлі химиялы заттарды сатауа арналан сиымдылытарда (цистерна, бак, азан), дытар, жер асты быр жолдары, ттіндік бырлар, йлерді астыы жне т.б. блмелерде кмір ышыл газынан, зиянды газ тудыратын заттардан ауіпсіздікті амтамасыз етеді. Ауаны беру жмысы здігінен сору немесе олмен (немесе жартылай электр арылы) зарарланбаан ауматан ауа рлеу арылы жреді.
Шлангіні зындыы 10 метрден 40 метрге дейін. Жинаа сондай-а: дабылды – тару жіп, сатандырыш белбеу кіреді.
здігінен тарушылар. Сзгіштік: газ, ттінен орайтын жина (ГДЗК). Кміртек оксидінен жне цианды сутегіден 15 минут шамасында, тыныс алу азалары мен кзді ртті кесірінен пайда болатын ттін мен улы газдардан сатайды.
Кен жмысшылары – шахталы здігінен тарушылар СПП-4 (СПП-5). орау рекетіні уаыты: СПП-4 – 120 мин, СПП-5 – 60 мин.
Ошаулаыш: ПДА. Ышамдалан тыныс алу аппараты (оттегі абымен бірге). Тыныс алу азалары мен кз, бет терісін адамды апатты ауматан эвакуциялау мен оан оттегі жетіспеген жадайда шыл орау міндетін атарады. орау рекетіні уаыты: ауыр физикалы жмыс – 7 мин, орташа – 15 мин, тыныш транда – 60 мин.
ндірістік ошаулаыш зін-зі тару СПИ-20 (оттегі апшыымен бірге). Оттегі жетіспеген жадайда, бір рет ана олданбалы. Шашты от жалыны мен шындардан орап тратын алпа тріздес лшеусіз бет блігімен амтамасыз етілген. орау рекетіні уаыты: эвакуациялау кезінде – 20 мин, кту кезінде – 40 мин.
Респираторлар.Респираторды бірнеше трі бар. Олар тыныс алу азаларын радиобелсенді жне топыра шаынан сатандыру шін олданылады. Азаматты ораныс жйесінде ересек адамдар шін Р-2, ШБ-1 респираторлары кеінен тараан.
Сурет – Респираторлар
Р-2 респираторы здігінен сзгіш жартылай маска трізді. Маска сатандырыш экраны бар, екі тыныс алу жне бір тыныс шыару клапанымен жабдыталан. Жартылай масканы сырт блігі жасыл тсті полиуретанды пенопластан, ал ішкі блігі ауа ткізетін полиэтилендік жа абышадан трады, онда екі тыныс алу клапаны орналасан. Полиэтилен мен полиуретан арасында полимерлік талшытардан сзгіш орналасан. Респираторды тыныс мшелеріне масканы ысып тратын мрын ысышы бар.
Респираторды рекет принципі бойынша шадар масканы сзгіш – полимерлік абатынан тазаланып теді. Тазартылан ауа тыныс алу клапаны арылы жартылай масканы ішкі кеістігіне тарайды.