Таырыбы: Митозды цикл. Митоз. Гаметогенез. Мейоз
6.2. Масаты: студенттерде сомалы жне жыныс жасушаларыны пайда болу ерекшелігі, патологиялы жасушаларды пайда болуындаы бліну дерісіні бзылуыны рлі жайлы білімді алыптастыру.
6.3. Оыту міндеттері:
- митоз жне мейоз рпа жаластыын амтамасыз етудегі маызын ашу;
- гаметогенезді сатыларын жне ретін тсіндіру;
- мейозды сатылары мен ретін тсіндіру;
- патологиялы жасушаларды пайда болуындаы бліну дерісіні бзылуыны рлін тсіндіру.
6.4. Таырыпты негізгі сратары:
6.4.1. Митозды цикл, анытамасы, кезедері.Сипаттамасы.
6.4.2. Гаметогенез (оогенез, сперматогенез), сатылар сипаттмамасы.
6.4.3. Мейоз – азаны жынысты кбеюі мен комбинативті згергіштігіні негізі.
6.4.4. Мейоз кезіндегі генетикалы материалды динамикасы.
6.4.5.Митоз жне мейозды генетикалы жне медициналы маызы.
6.5. Оытуды дістері:сабаты масаты мен міндетіне сай студенттерді тсінігін алыптастыруа баыттай отырып ауызша срау, наты, логикалы трыда мазмндау жне игерген материалды сызба, кесте, сурет, тест трінде сипаттай алу, топпен жмыс жасай білу; тапсырмаларды орындап, тсіндіру, сызбаларды толтыру; таырып бойынша бейнефильмдер кру
6.6. дебиеттер:
Негізгі:
6.6.1. Генетика. Под.ред. Иванова В.И. М.: Академкнига, 2006. с.25-28.
6.6.2.Гинтер Е.К. Медицинская генетика. М.: Медицина, 2003. с. 168-175.
6.6.3. Медицинская биология и генетика. Учебное пособие под ред. проф. Куандыкова Е.У. Алматы, 2004. с.53-77.
6.6.4. Куандыов Е.., Нралиева .. Жалпы медициналы генетика негіздері (дрістер жинаы). Алматы: Эверо, 2009. с. 69-79.
6.6.5. Мушкамбаров Н.Н., Кузнецов С.Л. Молекулярная биология. М., 2003. с. 405-412.
6.6.6.уандыов Е.., Нралиева .. Негізгі молекулалы –генетикалы терминдерді орысша-азаша сздігі Алматы: Эверо, 2012. 112 б.
осымша:
6.6.7. Аманжолова Л.Е. Жалпы жне медициналы генетиканы биологиялы негіздері. Алматы,
2006. б. 78-95.
6.6.8. Биология. Под ред. Ярыгина В.Н. В 2-х томах. М.: Высшая школа, 2004. Т.1. с.192-206
6.6.9. Жимулев И.Ф. Общая и молекулярная генетика. Новосибирск: Сиб.унив. изд-во, 2007. С.118.
6.6.10. Медицинская генетика: учеб.пособие/ Роберт Л. Ньюссбаум, Родерик Р. Мак-
Иннес,Хантингтон Ф. Виллард: пер.с англ. А.Ш. Латыпова; под.ред. Н.П.Бочкова. –
М.: ГЭОТАР-Медиа, 2010. с.26-27.
6.6.11. Фаллер Д. М., Шилдс Д. Молекулярная биология клетки. М., 2006. с. 126-129,139-144.
6.6.12. Щипков В.П., Кривошеина Г.И. Общая и медицинская генетика. М., 2003. 85-97.
Баылау
6.7.1. Когнитивті (білім) зыреттілікті баалау:
6.7.1.1.Таырып сратары бойынша ауызша срау.
6.7.1.2.Тест баылау –10 сратан 4 нса.
6.7.2. Тжірибелік дады зыреттілігін баалау:
6.7.2.1. Митозды цикл сызбасын сызу жне генетикалы материалды млшеріні згерісін тсіндіру.
6.7.2.2. Гомологты хромосомалар жбы мен ондаы орналасан аллельді емес гендерді мейоз кезедеріне сай блііздер.
![]() | |||||||||
![]() | |||||||||
![]() | |||||||||
![]() | ![]() | ||||||||
А а
В в
![]() |
![]() | ![]() | ||||
![]() |
6.7.2.3. Сперматогенез жне оогенезді сызбасын сызып белгілеу ажет:
- кезедерін;
- р сатыдаы жасушаларды аталуын развития;
- хромосомалар жиынтыын (n– хромосомалар, с – хроматидтер санын).
6.7.3.4. Типтік есептер шыару:
- Егер Мм генотипті аналы азадаы М гені мейоз кезінде жмырта жасушасына тссе, м гені айда тседі?
- Егер Аа генотипті аталы азадаы А гені мейоз кезінде сперматозоида тссе, а гені айда тседі?
6.7.4. Баылау сратары:
6.7.4.1. Митозды циклды бзылу механизмдері жне себептері.
6.7.4.2. Митозды циклды бзылуыны медициналы зардаптары.
ш тілдегі тсіндірме сздер:
аза тілінде | Орыс тілінде | Аылшын тілінде |
Мейоз – жетілген гаплоидты гаметаларды тзілуіне келетін жыныс жасушаларыны бліну тсілі | Мейоз – способ деления половых клеток, приводящих к появлению зрелых гаплоидных гамет | Meiosis – type of division of sex cells resulting in formation mature haploid gamets |
Гаплоидия – хромосомалар саныны екі есе азаюы | Гаплоидия – уменьшение числа хромосом вдвое | Haploidy – reducing by half of number of chromosomes |
Гаметогенез – жыныс жасушаларыны дамуы мен пайда болу дерісі | Гаметогенез – процесс образования и развития половых клеток | Gametogenesis – process of formation and development of sex cells |
Гамета – азаларды жынысты кбеюін амтамасыз ететін жетілген арнайы жасушалар | Гамета - зрелая специализированная клетка, обеспечивающая половое размножение организмов | Gamete – mature, specialized cell taking part in sexual reproduction of organisms |
Оогенез – аналы жыныс жасушаларыны (жмыртаны) тзілу дерісі | Оогенез – процесс образования зрелых женских половых клеток (яйцеклеток) | Оogenesis - process of forming mature female sex cells (eggs) |
Сперматогенез - аталы жыныс жасушаларыны (сперматозоидты) тзілу дерісі | Сперматогенез - процесс образования зрелых мужских половых клеток (сперматозоидов) | Spermatogenesis - process of forming mature male sex cells (spermatosoids) |
Гендер рекомбинациясы –І-ші мейозда хромосомаларды айасуыны нтижесінде ата- ана гендерінде жаа йлесімдерді пайда болуы | Рекомбинация генов – возникновение новых комбинаций родиельских генов в результате кроссинговера хромосом в мейозе I | Recombination of genes – origin of new combination of parent genes resulting from crossingover of chromosomes during meiosis I |
растырушы: аа оыт.Таракова .А.
6-тжірибелік саба