аырып сратары бойынша тестік тапсырма дайындау керек.

Тест

1. Мемлекеттік басаруды стилі – крделі, кп элементті, жйелі былыс:

A) Мемлекеттік басаруды стилі «мемлекеттік басаруды тиімділігі» деген тсінікке синоним

B) Мемлекеттік басаруды стилі, мемлекеттік басаруды леуметтік, йымдастырушылы, нормативтік, апаратты жне техникалы параметрлері негізделеді

C) Мемлекеттік басаруды стилі – басарушылы салада оамны объективті жне субъективті бірігуі

D) барлы жауаптар дрыс

2. Мемлекеттік билік жне жергілікті зін-зі басару органдары арылы басару істерін демократиялы трыдан жргізу, яни леуметтік тиімді жне немі дамитын рекеттер, формалар мен дістер арылы олданылатын жйе:

A) басару ызметіні тиімділігі

B)мемлекеттік басаруды стилі

C)зін-зі басару механизмдеріні дамуы

D) мемлекеттік органдарды жмыс істеу стилі

E) барлы жауаптар дрыс емес

3. Мемлекеттік органдарды басару ызметі стиліні оамны баса салаларындаы жмыс істеу стилінен айырмашылыына осыларды біреуі жатпайды:

A) басарушылы серлерді масаттар арылы жзеге асыру

B)мемлекеттік жне биліктік міндеттемелерді олдану байланысы

C)бекітілген формаларда толы жне наты регламенттеу

D) мемлекеттік органдарды басару ызметі стиліні оамны баса салаларындаы жмыс істеу стилінен айырмашылыы жо

E) барлы жауаптар дрыс емес

4. Мемлекеттік басару стиліні элементтеріне атысты емес:

A) мемлекеттік билік жне жергілікті зін-зі басару органдарыны толы, функционалды жне йымдастырушылы мінездемесі

B)басарушылы ызметті тіркелген зады жне практикада олданылатын формалары мен дістері

C)ызметшілерді жалпы мдени, ксіби жне жеке крсеткіштері

D) мемлекеттік органдарды біркелкі немесе сатылас баытыны рылымдыы

E) барлы жауаптар дрыс емес

5. Билікті шамадан тыс орталытандырылуы, гипертрофирлік формада бірігулікке, сондай-а жым міріндегі са не ірі мселелерді шешуге атысты, баынушылармен атынасты шешу:

A) басаруды демократиялы стилі

B)басаруды либералды стилі

C)басаруды директивалы стилі

D) басаруды кпке жаымды серіктестік стилі

E) барлы жауаптар дрыс

6. Жмыскерлерге (баынушылара) еркіндік беру, з ызметін орындауда сапалы жмыс істеу, андай да бір мселелерде шешім абылдай білу, жмысты істеуде жаа жобалар ойлап табу жне адамдара сыпайы жауап беріп, осы айтылан асиететтерге ие болу:

A) басаруды демократиялы стилі

B) басаруды директивалы стилі

C) басаруды либералды стилі

D) басаруды кпке жаымды серіктестік стилі

E) барлы жауаптар дрыс емес

7. Ал керісінше жмыспен сйкес келмей, зіні ызыушылы кзарастарын крсететін, кп сйлеу, з басына жауапкершілікті алмау сияты асиеттерге ие болу

A) басаруды кпке жаымды серіктестік стилі

B) басаруды алалы стилі

C) басаруды либералды стилі

D) басаруды жеке (индивидуалды) стилі

E) барлы жауаптар дрыс

8. Басару стиліне жатпайды

A) кпке жаымды серіктестік стиль

B) серіктестік стилі

C) ріптестік стилі

D) автократиялы стилі

E) барлы жауаптар дрыс емес

9.Жарлы беру, психологиялы трыда сер ету, ызметкерді баыныштылыын пайдалану басаруды ай тріне жатады:

A) басаруды бостанды стилі

B) басаруды директивалы стилі

C) жеке басару стилі

D) басаруды кпке жаымды серіктестік стилі

E) барлы жауаптар дрыс емес

10. Барлы басару стиліне танымал, бкіл жерде з асиеттерін крсететін, жан-жаты жне баса стиль трлері олдайтын трі:

A) кпке жаымды серіктестік

B) ріптестік

C) жалпы

D) жеке

E) барлы жауаптар дрыс емес

 

 

13-ТАЫРЫП. МЕМЛЕКЕТТІК БАСАРУ РДІСІНДЕГІ МЕМЛЕКЕТТІК САЯСАТТЫ ЖЗЕГЕ АСЫРУ

Дрісті мн мтіні

Масаты: Мемлекеттік басару рдісіндегі мемлекеттік саясатты жзеге асыру жолдарын анытау, мемлекеттік саясатты мазмны мен ызметін арастыру, мемлекеттік басарушы шешімдерді тиімділігін баалау.

Дріс сабаыны жоспары:

1.Мемлекеттік саясатты мазмны мен ызметі.

2.Мемлекеттік саясатты жзеге асырудаы механизм.

3.Мемлекеттік шешімдерді трлері мен формалары.

4.Басарушы шешімдерді масаты.

5.Мемлекеттік басарушы шешімдерді тиімділігін баалау.

 

Негізгі тсініктер: саясат, мемлекеттік саясат, либерализм, социализм жне т.б.

 

Таырыпты мазмны

1. Саясат – мемлекетті басару нері. Саясат рашан белгілі ызыушылытарды бейнелейді, оамны экономикалы жадайына себепші болады жне даму ажеттіліктеріне сйкес тиімді болып табылады. Сондай-а саясат зіндік асиетке ие болады жне мірдегі барлы салалара, атап айтанда экономикаа серін тигізеді.

Мемлекеттік биліктен баса оамны саяси жйесіне оам алдындаы жауапты жне зін-зі билеуге атысты зіндік масаттарына ол жеткізетін ксіподатар, партиялар, шіркеулер жне т.б. йымдар кіреді.

ылыми трыда длелденген ішкі жне сырты саясат замерзімді стратегиямен шынайы идеология негізінде алыптасады. Біра бл жадайда белгілі ндылытара сйкес келетін белгілі бір масаттара ол жеткізуді орнатуа ие болады.

Идеология (грек тілінен ым, сыныс, білім) саяси, ыты, адамгершілік, эстетикалы, философиялы, діни жне т.б. кзарастар мен идеялар жйесін біріктіреді.

Идеологиялы жйелер 2 топа блінеді: либерализм жне социализм. Либерализм – жеке ызыушылыты анааттандыратын басымдылы пен тланы бостандыын е басты мселе ретiнде ояды. Социализм (латын. socialis - оамды) - леуметтік ділеттілік пен тедікке негізделген, масаттары мен мраттары социалистік оам орнатумен байланысты ілім. Бірінші жадайда вектор жекеден жалпыа, екінші жадайда жалпыдан жекеге баытталан. рбір жйе эволюциялы жне революциялы жолдармен бекітіледі.

Ешандай идеология зіне баса идеология элементтерін сідіріп таза трде алыптаспайды. Кпшiлiк ы мемлекеттiк органдарды ызметін, азаматтар мен мемлкеттік органдар арасындаы арым-атынасты реттейдi.

Конституция ы кзі болып табылады. Жеке салалар мен ызметтік салалар ыты конституциялы, кімшілік, ебек, салы, жер жне т.б. трлерімен реттеледі. Е басты ыты атынастарды реттейтін задар барлы ы трлеріні негізі болып табылады.

Саясатты е басты тиімділігіне мемлекетті материалды ммкіндіктері сер етеді.

 

2. Мемлекеттiк саясатты ткiзуi атарушы билiктi рлi оамны барлы абаттарыны стемдiк ететiн кйiндегi кштердi ойылан масаттарын жетiстiк бойымен наты лшемдер мiрге келуде байалады. Жзеге асыру механизмі ажетті ресурстар кптігі, басарушы рылымдарды алыптастыратын, сйкес келетін шешімдерді ндіруді алыптастыратын жне басарылатын объектке сер ететін дістер мен нормативтік-ыты, йымдастырушылы, экономикалы ралдарды біріктіреді. Іс-шараларды ткізу тиімділігі шынайы ойылан масаттар мен саяси аымдардаы леуметтік топтар мен кшбасшыларды олдайтын саяси курстарды жзеге асыратын йымдастырушылар мен атысушыларды зара байланысына туелді.

Мемлекеттік саясатты жзеге асыру шін мемлекеттік билік органдары бадарламаларды зірлейді, ресурстарды жетілдіреді, атысушыларды біліктілігін йымдастырады жне йлестіреді.

Басару з алдына масат ою арылы жне проблемаларды шешу арылы басталады,шешім абылдау мен зірлеу арылы жаласады жне орындаушы баылаумен жне йымдастырумен аяталады. Алынан нтиже орытындысы жаа проблемаларды шешу кзі мен жаа шешімдерді абылдаумен, келесі басарушы циклді айта жаартуда ызмет етеді. Басару здіксіз бір ізді шешімдерді абылдаудан трады. Ал шешімдер басаруды мазмнды жатарын райды. Басарушы шешімдер йымдастырушылы - ыты акт болып табылады. Белгілі бір діспен рсімделген жне басарушы субьектпен абылданады.

Шешімдерді абылдау рдісі белгілі бір масаттарды жне тапсырмаларды, сондай-а кілеттілік,наты абылданан шешімдерді міндеттерін біріктіреді. Шешімдерді абылдау кілеттілігі кп ажет апарат беретін жне шешімдерді жзеге асыруа атысатын иерархияны белгілі бір дегейіне ы береді. Кішігірім ызметтік позиция кезінде кілеттілік бір жерге шоырланса, онда орталытанан жйе болып табылады, орташа жне тменгі ызметтерде децентрализацияланан жйе болып табылады.

Басарушы шешімдерге тмендегі талаптар кіреді:

-тиімділік;

-немділік;

-уаытылы;

-негізділік;

-шынайылы.

 

3. кімшілік басарудаы саяси институттар мен органдарды біліктілігі келесі мемлекеттік шешімдерді жзеге асырумен жне абылдаумен іске асады: саяси жне кімшілік. Шешімдер орытындысы – мемлекеттік басару теориясыны ажыратылмайтын аспектісі. Шешімдерді тріне, зірлеу тсіліне жне ртрлі субьекттерді атысу дегейіне байланысты оамды саяси жйелерді белгілерін талдайды.

Шешім басару жйесіні барлы дегейінде абылданады. Шешім дегейі мен трлеріне арамастан, кейбір зіне тиісті жалпы сипата ие.

Мемлекеттік шешім – жалпы масаттара ол жеткізуге баытталан мемлекеттік органа сер ететін белгілі бір жобаны негіздеу мен тадау болып табылады.

Ажыратады:

1. саяси шешімдер саяси басшылыты бір жерге шоырлануы. Саяси шешімдер олар жалпы оам мен леуметтік топтарды жалпы масаттары мен ызыушылытарын жзеге асыруа міндетті, мысалы, мемлекеттік бадарламалар, леуметтік-экономикалы, леуметтік-саяси концепциялар, конституциялы мінездегі зады акттар, мемлекеттік біліктерді алыптастыруды жалпы сратарын арастыратын Елбасыны жарлытары жне т.б.

2. кімшілік шешімдер жеке йымдарды аымды практикалы біліктеріні жеке ызмет трлерін реттейтін басару рекеттері акттерін арастырады. Мысалы, кіметті аулысы, министрлікті бйрытары.

Мемлекеттік басарудаы саясатты артышылы принципіне сйкес саяси шешімдер кімшілік басару атынастарына араанда зор ыма ие.

Мемлекеттік шешімні мінездемесі:

- легитимділік пен негізділікті амтамасыз ететін шешімдерді абылдайтын мемлекеттік билікті субьект дегейін анытайтын шешім авторитеті;

- шешім диапазоны, саяси кеістікке зі сер ететін жне шешім клемдерін мінездейді, саяси шешімдер кпмасатты болып табылады;

- шешімдерді апаратты амтамасыздандырылуы, оны абылдауды ылыми апаратты базасы,

- шешімдерді абылдау технологиясы мен стилі - шешімдерді абылдау мен дайынды абылдауы мен дістері арасындаы жиынты, апараттарды алу мен абылдау дістері , олар шешімдерді абылдауа ажет, алтернативті жоба нсаларын талылау мінездемесі мен тртібі жне соларды ішіндегі беделдісін анытау, масаттарды тжырымдау мен оларды жзеге асыру ралдарын талылау;

- шешімдерді абылдау типтері – демократиялы жне авторитарлы.

- шешімдерді практикалы мнісі.

Мемлекеттік шешімдер бірнеше принциптер бойынша топтастырылады:

1. Мемлекеттік билік жйесіндегі субьект дегейі мен басару орталы жне жергілікті органдарды шешімдері;

2. Масаттар мен тапсырмалар мінездемесі бойынша саяси жне кімшілік, басарушылы, орындаушылы, стратегиялы немесе оперативті – тактикалы, жалпы мемлекеттік жне мемлекеттік мірді жеке облыстарына атысты шешімдер;

3. оамны тіршілік рекеті саласы бойынша шаруашылы-экономикалы, леуметтік, мемлекеттік рылыстар мен басару проблемалары, мдени рылыс проблемалары бойынша шешімдер;

4. Басару обьектісін амту масштабы бойынша – жалпыжйелік, жалпысаяси, макроэкономикалы , микролеуметтік;

5. Басару функциялары бойынша йымдарды, баылау мен жобалау сратары жне т.б.

Бл жеке шетел авторларымен мойындалан. Мысалы, француз саясаттанушысы М. Понятовский басаруды жалпы жмысты ш дегейін бліп арастырады: саясат – не істеу керек жне неге екенін білдіреді; орындау – алай істеу керек жне нені кмегімен; кімшілік –ралдарды білдіреді.

4.Масатты тадау – кез келген шешімді абылдау мен зірлеу пункті болып табылады.

Масат – рекетті ішкі длелі, мемлекеттік субьектті обьектке сер ететін басарушылы рекеттеріні шешімдеріні наты образы. Масаттарды мазмны мен уаыты бойынша жзеге асыратын, тарататын, мемлекеттік шешімдерді кпмасатты шешімдерін ескертетін , басарушы органмен кездесетін проблемалар кптігі. Осыдан масаттар иерархиясыны рылу тапсырмасы шыады.

Басарушылы масаттар кптеген белгілер бойынша жіктеледі:

1. жалпы – саяси ндылытар шкаласына сйкес дегейі бойынша – жоары масаттар жне практика масаттары;

2. жалпы крсеткіштер бойынша – жалпыхалыты, лтты, классты, топты, жымды, индивидуалды.

3. оамны тіршілік рекеті саласыны мазмны бойынша – экономикалы, леуметтік, саяси жне т.б.

4. уаытша параметрлері бойынша – замерзімді, орташамерзімді, ысамерзімді, аымды.

5. зектілігі бойынша – жзеге асыруды талап ететін, зекті ситуациялара арамастан;

6. олжетімділігі бойынша – наты олжетімділік, теориялы олжетімділік.

Масаттар типологиясы шешімдерді бірнеше згешеліктерін анытайды. Жалпыхалыты, жалпымемлекеттік басару органдарыны саяси шешімдері мен жалпы саяси стратегиясы формасы бойынша жзеге асырады. Экономикалы, леуметтік жне баса масаттар, оамны жеке білікті салаларын дамытумен байланысты саясатты рационалды негізіне атысты оны райды. ыса мерзімді, аымды масаттар кімшілік, оперативті-тактикалы шешімдер негізінде алыптасады. Айматы жне жергілікті мастабтаы масаттар мен проблемалар билік органдары шешімдері мен сйкес дегей бойынша басаруды бейнесін алады.

Мемлекеттік басару негізін мемлекеттік саясат райды. Сондытан мемлекеттік шешім айнарын жалпы масатта саяси курсты тадау мен мемлекеттік стратегия бейнелейді.

Саяси тадау – бл жалпы замерзімді масаттар анытамасы болып табылады.

Кпжалпы масаттар ішінде мемлекет шін жоарыдаылар белгіленеді:

а) белгілі типтегі саяси жйе мен соан сйкес саяси режимдерді олдау мен орнату;

б) мемлекетті райтын оамны бірлігі негізін сатау;

в) жалпы ндылытар мен жалпы ызыушылытаы халыты анааттандырушылытарын жзеге асыру;

г) мемлекет пен оамны ауіпсіздігін амтамасыз ету;

д) сырты лем мен баса да мемлекеттік білімдер арасындаы арым-атынасты амтамасыз ету.

Бл масаттар мемлекетті басты функцияларын талдайды, оамды басару негізі ретінде жалпы мемлекеттік саясат ядросын райды.

Саяси масаттарды тадауды рационалды деп есептейді, егер:

а) халыты кп млшеріні ызыушылытарын анытайды жне белгілі оамны базалы ндылытарына сйкес болады;

б) белгілі шарттарды ерекшеліктеріне атысты ылыми тадау негізінде жзеге асады жне уаытша фактор серін баалау бойынша;

в) ресурс потенциалы мен басару жйесі мен басару дегейін дамыту бойынша жасалады;

г) замерзімді болжау бойынша длелденген;

д) негізгі леуметтік топтар бойынша абылданан.

олжетімділікті басты тапсырмасы болыпи мемелекетік шешімдерді кездейсо рлін абылдау, мысалы, ксбасшыларды индивидуалды субьективті сапасын саяси тадауа сері.

Масаттар жалпы маынада мемлекеттік билікті баытталан рекетін анытайды, олар жалпы мемлекеттік замерзімді стратегия мен концепция бойынша натыланады.

5.Мемлекеттік басарушылы шешімдер тиімділігін баалау тиімділікті анытайтын наты критериилерді жотыымен крделенеді. Жалпы жадайда олар келесі белгілерге ие болады, басару сапасы мен дегейін анытауды талдау, оам ызыушылыына ажетті болу керек. Осы жерде айта кететін жайт, осы жадайда экономикалы тиімділік емес, е бірінші леуметтік тиімділік, яни адамдарды тіршілік рекетіне атысты жалпы шарттар спектрін осады.

Мемлекеттік басару тиімділігіні критериилеріне жатады:

а) ебек німділігіні дегейі, белгілі трге атысты лемдік параметрлер бойынша;

б) Б дісі бойынша, лтты байлыты арына мен масштабыны суі;

в) адам міріні л-ауатыны дегейі;

г) оамды арым-атынасты ауіпсізділігі мен сенімділігі , оларды детпелі нтижемен дамуы;

Дниежзілік банкті дістемесі (стандартты индикаторлар) ртрлі елді дамуы мен оларды зара салыстырылуымен аныталады:

1.лемні суреті: негізгі экономикалы крсеткіштер, мірді сапасы (мірді дегейі мен білімділігі).

2.Халы: халы жне ебек ресурсы,кедейлік,табысты тарату жне олдану, білім, денсаулысатау.

3. оршаан орта: жерді пайдалану, ауыл шаруашылы ндірісі, су ресурсы, ормандандыру жне сиетті зоналары,энергияны пайдалану жне шыарындылар.

4.Экономика: экономикалы су дегейі, ндірісті рылымы, сраныс рылымы, орталы кімет бюджеті мен тлеу тегерімі, аымдаы операцияны есепшоттары жне валюталы резервтер.

5. Мемлекет жне нары: жеке секторды аржыландыру,экономикадаы мемлекетті рлі, энергетика жне клік,байланыс,информатика,ылыми-техникалы даму.

6. аламды байланыстар: халыаралы сауда, аржылы кмек пен аржыны аындары.

Мемлекеттік басарманы орта леуметтік тиімділігіні айтылмыш жинатаушы лшемдері зімізде немесе зге елде, ішкі елдерді шебер жне оамды тіршілік рекетіні дегейлерімен сараланады.Егер де дамушы елді экономикасында болып жатан дерістерге арайтын болса,е бастысы бл жерде жаа базадаы ылыми – техникалы жетістіктер, ебек німділігіні ктерілуі,сапаны жоарылауы, шыарылатын німні технологиялылы сапасы мен трлілігі болып табылады.Мемлекеттік басару шін маызды ым жалпы леуметтік тиімділікті ,саяси ортадан туындайтын шарттарды иемденеді. Бл басарманы нтижесін талдау шарттары емес, бл шарттар – басармада олданылатын андай трмен,андай лгімен, дістемемен крсетілетін, оамдаы рухани, леуметтік,экономикалы даму крсеткіштері амтамасыз етілген рал болып табылады. Г.Атаманчук «аражат, соны ішінде саяси, басарманы нтижелері шін е маызды. Саясат шін саясат жо, оам шін саясат бар» деп белгілейді.

 

ОРЫТЫНДЫ

1. Мемлекеттік биліктен баса оамны саяси жйесіне оам алдындаы жауапты жне зін-зі билеуге атысты зіндік масаттарына ол жеткізетін ксіподатар, партиялар, шіркеулер жне т.б. йымдар кіреді.

ылыми трыда длелденген ішкі жне сырты саясат замерзімді стратегиямен шынайы идеология негізінде алыптасады. Біра бл жадайда белгілі ндылытара сйкес келетін белгілі бір масаттара ол жеткізуді орнатуа ие болады.

2. Басарушы шешімдерге тмендегі талаптар кіреді:

-тиімділік;

-немділік;

-уаытылы;

-негізділік;

-шынайылы.

3. Мемлекеттік басару тиімділігіні критериилеріне жатады:

а) ебек німділігіні дегейі, белгілі трге атысты лемдік параметрлер бойынша;

б) Б дісі бойынша, лтты байлыты арына мен масштабыны суі;

в) адам міріні л-ауатыны дегейі;

г) оамды арым-атынасты ауіпсізділігі мен сенімділігі , оларды детпелі нтижемен дамуы;

сынылатын дебиеттер тізімі

Міндетті дебиеттер:

1. азастан Республикасыны Конституциясы. –Алматы: азастан, 2000, 96-б.

2. «азастан-2030» Даму стратегиясы

3. азастан Республикасыны Заы: Мемлекеттік ызмет туралы. –Алматы: Жеті жары, 1999, 44-б.

4. азастан Республикасыны кейбір занамалы актілеріне экономиканы мемлекеттік секторын басаруды жетілдіру мселелері бойынша згерістер мен толытырулар енгізу туралы. 2006 ж., 19 шілде //Егемен азастан, Астана, Аорда 2006 ж., 7 шілде № 178-///РЗ

5. азастан Республикасыны Заы: азастан Республикасындаы жергілікті мемлекеттік басару туралы. –Алматы, Юрист, 2006 ж., 28-б.

6. азастан Республикасыны 2007-2024 жылдара арналан орныты дамуа кшу тжырымдамасы туралы: 2006 ж, 14 араша № 216//Егемен азастан. -2006 ж. 17 араша.

7. азастан Республикасыны Мемлекеттік басару жйесін одан рі ретке келтіру жне оны тиімділігін арттыру жніндегі шаралар туралы: 2006 жылы 27 наурыз № 74 Жарлыы //Егемен азастан. –Алматы, 2006 ж. 28 наурыз.

8. Мемлекеттік басару жйесін жетілдіруге баытталан шараларды іске асыру жніндегі іс-шаралар жоспары туралы//Егемен азастан. -2006 ж. 13 ыркйек.

9. азастанны лемдегі бсекеге барынша абілетті 50 елді атарына кіру стратегиясы. азастан Республикасыны Президенті Н..Назарбаевты Парламент палаталарыны бірлескен отырысында сйлеген сзі. //Егемен азастан. -2006 ж. 19 атар.

10.Корпоративтік басару, ашыты жне оам алдында есеп беру аидаттарыны негізінде мемлекеттік басаруды жаарту. азастан Республикасыны Президенті Н..Назарбаевты азастан Республикасы Парламентіні 3-ші сесиясыны ашылуында сйлеген сзі. //Егемен азастан. 2006 ж. 2 ыркйек.

11.Кадровая политика в системе государственных органов: Назначение на должность и тестирование государственных служащих: Сб. Нормативных правовых актов РК. –Алматы, 2005, -283-б.

12.азастан Республикасыны Мемлекеттік ызметкерлеріні ар-намыс кодексі: Мемлекеттік ызметкерлерді ызмет этикасы ережелері. –Алматы: Жеті жары, 2005, -24-б.

13.Атаманчук Г.В. Теория государственного управления. –М.: Омега-Л, 2004 г. -584-б.

14.Зеркин Д.П., Игнатов В.Г. Основы теории государственного управления. Курс лекции: Учебное пособие. –Ростов-на-Дону. Март, 2000. -448-б.

15.Пикулькин А.В. Система государственного управления: Учебник. –М.: ЮНИТИ-ДАНА, 2004. -543-б.

16.Уваров В.Н. Государственная служба и управление: Учебник. –Петропавловск: Сев.Каз.юрид.Академия, 2004. -416-б.

17.Эффективность государственного управления: Элементарный курс. –М.:Юрист, 2003. -320-б.

19.Реформирование системы государственного управления: Зарубежный опыт и Казахстан/КИСИ при Президенте РК. –Алматы, 2005. -276-б.

осымша дебиеттер:

 

20.Атаманчук Г.В. Как найти формулу разделения областей? //Российские вести. 1992 г. 11 ноября

21. Атаманчук В.Г.. Современная концепция государственного управления Россией //Государственное управление: проблемы теории, истории, практики преподавания. Ростов-на-Дону, 1993ж.

22. Атаманчук В.Г. Государственное управление: рациональность и эффективность его в период структурных перемен // Ракурс. Управление: теория, практика, поиск. Минск, 1993ж.

23. Байгельдинов Е. Теоретические основы устойчивого развития. Евразийское сообщество. 2000г. №2, 114-121-б

24. Есентугелов А. Итоги реформ и состояние экономики: успех и ошибки, просчеты и их причины. АльПари, 1999, №4-5, с. 27-30

25. Жиленко Г. Экономика РК в годы реформирования. Экономика и статистика. 2000, №1, 117-124-б

26. Козбаненко В. Формы и методы государственного управления. Проблемы теории и практики управления. 2000, №2, 46-49-б

27. Кубаев К. Экономическая модель эффективного государства. Транзитная экономика, 2001, №4, 49-58-б

Семинар сабаыны жоспары:

Семинар сабаын «дгелек стел» трінде ткізу жоспарланан, таырыпты негізгі теориялы сратары пікір-талас, ауызша жауап беру, дискуссия, сра жауап жне т.б. йымдастыру дістері арылы жргізілуі тиіс.

Масаты:таырыпты негізгі теориялы мн мтінін арастыра отырып, мемлекеттік басаруды йымдастыру-функционалды рылымын зерттеу сратарына жауап беру жне олар туралы тере тсінік алыптастыру. Ол шін семинар сабаында таырып бойынша мына сратарды мнін ашу керек:

1. Мемлекеттік басарудаы масаттар «дені» жне аидалары

2. Мемлекеттік басаруды функциялар жйесі, нысандары, дістері мен ралдары

3. Мемлекеттік басару аидаларын жйелеу негіздері жне оларды олданылуы

4. оамдаы мемлекеттік басару мен зін-зі басару механизмдеріні дамуы

СЖ жне СЖО тапсырмалары:

1. Таырыпты сратарына ауызша жауап беруге дайындалыыз.

2. Таырыпа айтыс ткізу: тиімді мемлекет: миф не шынды?

дістемелік сыныс: Дайындау кезінде сынылан дебиеттерді зейін ойып оыыз. Жанжаты анытама берііз «мемлекетті тиімді басару» мемлекетті тиімді басаруды факторларын зерттекіз. Оан андай жадайлар сер етеді?

Таырып бойынша тест тапсырмаларыны сратарына жауап беру:

1. Аымдаы задаы ртрлі экономикалы, саяси, леуметтік жне рухани мір оамдарына арналан актілер былай деп аталады:

A) Президентті нсауы мен жарлыы

B)ылмысты ы

C)конституциалы задар

D) жай задар

E) азаматты ы

2. Мемлекетті регионалды жне жергілікті муниципалды орган актілері (крсетілген жне админастративтік органдар):

A) белгілі территориядаы ммелекеттік билік жне басару немесежергілікті зін басару органдарумен беріліп, сол территорияда тратын адамдар арасында таратылады

B) бір орган ішінде шыады жне сол орта адамдарына ана таратылады

C) Президент шыарады

D) кімет шыарады

E) барлы жауаптар дрыс емес

3. Заны кері рекеті:

A) зін кшін жоалтан за, жаадан шыарылан заны арнайы нсауы бойынша баса жеке сратара атысты з ызметін жаластыра алады

B) барлы задара таралады

C) бл- айта абылданан нормативтік акт зіні зады кшіне енгенше пайда болан рекетін айта іске осады

D) зін кшін жоалтан за, жаадан шыарылан заны арнайы нсауы бойынша баса жеке сратара атысты з ызметін жаластыра алады

E) барлы жауаптар дрыс

4. Экономиканы реттеуді кімшілдік немесе тікелей дістері:

A) шаруашылы субъектіні бостандыын шектейді

B) ксіпкерліктік тандау бостандыын шектемейді

C) фискалды жне монетарлы саясатыны дістерін осады

D) ксіпкерлік ызметі шін ынталандыру рекетін кшейтеді

E) барлы жауаптар дрыс

5. Экономиканы мемлекеттік реттеуді экономикалы немесе тікелей дістеріне … болып табылады:

A) бизнес салытарыны тмендеуі

B) ндірілген німіні клемі жне ассортименті бойынша директивті жоспар тапсырмалары

C) квоталау жне лицензиялау

D) тауара орталытан бекітілген баалар

E) барлы жауаптар дрыс емес

6. Жалпы оамды лтты идеяа баытталан мемлекеттік леуметтік доктрина айсысына негіз болады:

A) ыса мерзімді концепцияа

B)орта мерзімді концепцияа

C)за мерзімді концепцияа

D) азіргі жоспара

E) барлы жауаптар дрыс

7. Мемлекет таайындаан немесе бекіткен адамдар рекеті нормаларыны (ережелеріні) негізгі элементтері:

A) гипотеза, диспозиция, санкция

B) тыйым салу, ммкіндік беру, мжбр ету

C) гипотеза, болжау, жоспар

D) дістер, логика, аидалар

E) ретроспекция, диагноз, проспекция

8. Тртіп мемлекеттік басаруды андай негізгі крсеткіштерін алыптастырады:

A) жйелілік, тиімділік

B) нысаналылы, отайлылы

C) басымдылы, кешенділік, тиімділік

D) жоспарлылы, бара-барлы, тымдылы

E) тымдылы, отайтылы

9. Мемлекеттік басаруды леуметтік тиімділігіні керсеткіштері:

A) адамдарды мір сру сапасыны жоары дегейі, оамды атыныстарды тртіте келуі, лтты балыты су арыны

B) лтты байлыты суі

C) жалпы ішкі німні суі

D) оамды атынастарды ауіпсіздігі

E) жалпы лтты німні суі