Аурухана рылысы жйелеріні гигиеналы сипаттамасы.

азіргі кездегі ауруханалар кп тсекті, рылымы мен ызметі крделі, р трлі мамандандырылан медициналы кмек трлерін крсететін блімшелері болуымен, жаа емдеу жне диагностика дістерін дамытумен жне енгізумен, жоары техникалы жабдыталуымен, ымбат тратын жабдытарды ктетін инженерлік-техникалы ызметті стау ажеттілігімен, аурухана базасында маман ызметкерлерді дайындаумен ерекшеленеді.

Осы аспектілерді бріні де шешілуі, кбінесе, ауруханаларды рылыс жйесімен аныталады. Осыдан бірнеше жз жылдар брын пайда болан бірінші ауруханалар казарма трінде болды жне біратар тпелі залдардан трды, оан, ауру сипатын ескермей, 30-40 адамнан жатызды. Санитарлы трыдан аббатандырылмауы, шектеулі аумата ауруларды жиналуы, ауруларды оздырыштары туралы ешандай тсінік болмауы, жаппай аурухана ішілік инфекцияны дамуына кеп соты. 19 асырды басында ауруханаларды салуды павильонды рылыс жйесі бірінші рет олданыла бастады. Бл жйесінде абаты аз, онша лкен емес имараттарда, жары екі жаынан да тсетін, жасы желденетін жне кн сулесі тсетін ке зал-палаталар орналастырылды, сонымен атар, санитарлы жне шаруашылы блмелері де болды. Павильонды (орталытандырылмаан) рылыс жйесі, аурухана ішілік инфекцияны дамуын тмендетіп, науастара гигиеналы жаынан олайлы жадайлар амтамасыз етуге ммкіншілік берді. Бл жйе, кейбір кемшіліктеріне (мамандандырылан медициналы кмек крсету иындыы, бір ызмет трін атаратын аспаптарды біреуіні орнына бірнешеуін олдану, экономикалы шыыны лкен жне басалар) арамастан, осы кнге дейін олданылуда. Бл кемшіліктер ауруханаларды функционалды жаынан жетілуін, емдеу-диагностикалы рдісті іске асуын шектеді, осыан байланысты 20 асырды бірінші жартысында аурухана рылысын салуды келесі кезеі - орталытандырылан рылыс жйесі болды, бл рылыс жйесінде барлы блімшелер бір имаратта орналасты. Біра, бл жйені де кемшіліктері болды, бірінші кезекте, аурухана ішілік инфекция дамуыны аупі жоары болды. Аралас рылыс жйесі сынылды, содан со ірі кп салалы ауруханаларды кбеюіне байланысты, 20 асырды 70-жылдарыны басында оларды азіргі талапа сай жаартылан трі – орталытандырылан-блокты рылыс жйесі сынылды.

азіргі кезде аурухана рылысыны 4 жйесі олданылады: орталытандырылмаан, орталытандырылан, орталытандырылан-блокты жне аралас.

Орталытандырылмаан рылыс жйесінде, аурухана мекемесі р трлі саладаы емдеу блімдері орналасан біратар жеке тран аз абатты имараттардан трады. Жеке имараттарда емхананы, кімшілік жне шаруашылы ызметтерін орналастырады. Орталытандырылмаан рылыс жйесіні артышылытары:

· блімдеріні бір-бірінен жасы ошауланандыы, бл аурухана ішілік инфекцияны таралу ммкіншілігін едуір азайтады;

· емдік-ораныс тртібін, олайлы микроклимат жадайларын, жары пен ауа алмасуын амтамасыз ету ммкіншілігі жасарады;

· науастарды ашы ауада, кгрістерді арасында болуын жеілдетеді;

Сонымен атар, орталытандырылмаан рылыс жйесіні біратар кемшіліктері де бар, ол туралы жоарыда айтылды. Мысалы, аурухананы орталытандырылмаан рылыс жйесін салуа жер учаскесін ауданы лкен болуы ажет. Бл, рине, азіргі уаытта иын шешілетін мселе. Мндай рылыс жйесі бойынша, блек имараттар салу, олара коммуникациялар жргізу, аумаын абаттандыру кп материалды шыынды ажет етеді. Елеулі кемшілігі, маман дрігерді кеес беруі жне жедел мамандандырылан медициналы кмек крсетуді иындауы, р трлі корпустарда емдеу-диагностикалы блімшелерді осарлануы, науастар мен медицина ызметкеріні жру жолдарыны заруы. Орталы ас блогынан корпустара тама тасу ажеттілігі таамны сапасын тмендетеді жне суып кетуіне байланысты, оны айта ысытуды ажет етеді.

Сондытан, азіргі кезде орталытандырылмаан рылыс жйесін, кбінесе ала шетінде орналасатын туберкулездік, психиатриялы ауруханалар, реабилитациялы орталытар жне т.б. емдеу-алдын алу мекемелерін салу ушін, сондай-а, сейсмикалы ауіпті аудандарда ауруханалдар салу шін олданады. Орталытандырылан жйеде, жпалы, патологиялы-анатомиялы блімдерден баса, барлы соматикалы блімдерін бір, кп абатты имаратта орналастырады. Бл жйені де кемшіліктері мен артышылытары бар. Артышылытары: рылысы едуір арзана тседі, рылыс ауданы азаяды, орталыктандырылан рылымды блімшелерде (рентген блімінде, функционалды диагностика блімінде, зертханаларда жне басаларда) шоырландырылан бір емдеу-диагностикалы жабдыты аурухананы барлы блімдері тымды пайдаланады. Сонымен бірге, жедел кеес беру жне баса да тез емдік кмек крсету ммкіншілігі жасарады, персоналды жру жолы жне тама тасу жолы ысарады, санитарлы-техникалы жабдытарды жне р трлі коммуникацияларды пайдалану жеілдейді.

Орталытандырылан рылыс жйесіні негізгі кемшіліктеріне, аурахана ішілік инфекцияны пайда болуы мен таралуыны жоарылыы, емдік-ораыш жне санитарлы-эпидемияа арсы тртіптерді йымдастыру мен сатауды иындауы, шу дегейіні жоарылауы, микроклимат жадайыны нашарлауы, ауруларды аурухана бауын пайдалануыны иындауы жатады.

Аралас рылыс жйесі, орталытандырылан жне орталытандырылмаан рылыс жйелеріні жеке асиеттерін біріктіреді. детте, 4 – 5 абатты бас корпуста ошаулауды ажет етпейтін соматикалы блімдер мен орталытандырылан емдеу-диагностикалы блімшелерді орналастырады. Блек имараттарда аурухана ішілік инфекцияны алдын алу масатында, бір-бірінен ошаулауды міндетті трде ажет ететін перзентхананы, балалар блімін, жпалы аурулар блімін орналастырады. Сонымен атар, блек тран имараттарда кімшілік-шаруашылы блімін жне емхананы орналастырады. Аралас рылыс жйесі орталытандырылан жне орталытандырылмаан рылыс жйелеріні кейбір кемшіліктерін те тмен дрежеге дейін азайтуа ммкіншілік береді.

Гигиеналы талаптара е кп сйкес келетіні - орталытандырылан-блокты рылыс жйесі (Е.И.Гончарук,2006). Бл жйеде бір немесе бірнеше кп абатты (6-9 абатты) палаталы корпустар жне бір немесе бірнеше аз абатты имараттар болады. Кп абатты корпустарда, жпалы аурулар блімінен баса, барлы блімдер орналасады. Аз абатты имараттарда операциялы, емдеу-диагностикалы блімшелер, осалы ызметтер орналасады. Бларды брі бір-бірімен жабы жер бетіндегі немесе жер астындаы тпелерімен осылады. Патологиялы-анатомиялы жне жпалы аурулар блімдері блек имараттарда орналасады.