Медицина ызметкерлеріні ебек гигиенасы.

р трлі саладаы дрігерлер мен орта буындаы медциналы ызметкерлерді жмысында зіне тн ерекшеліктері бар, біра оларды брі де здері жмыс істеп жатан ндірістік ортаны физикалы, химиялы жне биологиялы факторларыны серіне, сондай-а жмыс рдісіні сипатымен байланысты ксіби зияндылытарды серіне шырайды.

Дрігер-хирургтар мен акушер-гинекологтарды ебегі ауыр жне ауірт болып табылады. Ол аыл-ойына тсетін, сенсорлы, эмоционалды жктемелер, тнгі ауысымда жмыс істеу, жмыс кезінде денені мжбр алыпта болуы, денені екеюі, статикалы жне жергілікті динамикалы жктемелер сияты ебек рдісіні р трлі факторларыны траты сер етуімен жреді.

Хирургтар мен акушер-гинекологтардан тез жне дрыс диагноз оя білуін, ауруды те кп белгілеріні ішінен ажетті апаратты алу жне оны баалауды, уаыт тапшылыы жадайында пайда болан жадайа дрыс шешім абылдай алуын, операцияны, босандыруды жоары дрежеде жргізуін, операция кезінде немесе босандыру кезінде пайда болуы ммкін асынулара дайын болуын талап етеді. Олар науасты мірі шін жауапты, ал акушер-гинекологтар жне нрестені де міріне жауапты. Мны брі хирургия саласындаы дрігерлеріні ебегіне тн жоары жйкелік-эмоционалды зорналунарды крсетеді. Операцияларды кпшілігін хирургтар трегеп тран жадайында, денесі екейіп тран кйінде орындайды, оны стіне операцияларды жасалу затыы р трлі болып келеді: 1-2 сааттардан 6-7 сааттара дейін. Жмысты кезіндегі мндай дене алпы едуір статикалы зорлануа алып келеді, ал олмен атарылатын зіліссіз динамикалы жмыс – оан атысатын блшыеттерді зорлануы мен ажуына келеді. Сенсорлы жктемелер дет жоары, атап айтанда кру мшеміне тсетін (Х тарауды 5.1 блімін ара) траты кернеулік круді айын ажуына кеп соады.

Операциялы кнен кейін, сіресе туліктік кезекшіліктерден кейін хирургия саласындаы дрігерлер де айын ажу дамиды, бл кп жылдар бойы осы ксіппен айналысатындарда траты болып алады. Оны стіне тнгі йы барлы уаытта бірдей дамыан ажуды баспайды. ріптестерімен олайсыз ара атынастары, емдеуді олайсыз аяталуы жне басалар сияты психогенді факторлар ажуды кшейтеді жйкелік-эмоционалды зорлануды бседеуін иындатады.

Ебек рдісі факторларынан баса бл салалардаы дрігерлерге р трлі химиялы факторлар: наркоза арналан заттар, анестетиктер, антибиотиктер жне баса да дрілік заттар, дезинфекциялаушы заттар да сер етеді.Науастарды анында, жарасында, нжістерінде болатын, сондай-а атар ауада айналып жрген патогенді жне шартты патогенді микрофлора сияты биологиялы факторлар андай да бір жпалы ауруды жтыруды немесе іріді-септикалы рдістер дамуыны траты ауіп-атер факторлар болып табылады. Бл салалардаы мамандара рентген, лазер сулелері, ультрадыбыс жне баса физикалы факторлар да сер етуі ммкін, егер операция жасау кезінде олданылатын болса.

Крсетілген факторларды сер етуі гипертония ауруыны, аятарыны кк тамырларыны варикозды кееюлері, геморройды едуір ерте (жмысыны бірінші 5жылынан кейін-а) дамуыны себептері болып табылады. 50 жне одан лкен жастаы дрігерлерде жректі ишемиялы ауруы, бас миы тамырларыны атеросклерозды заымдануы мен ми да ан айналымыны бзылуы жиілейді. Хирург йелдерде жиі ана без етеккір ызметі мен жктілік аымы бзылады. Дрілік заттара сенсибилизация байалуы ммкін, ол есекжем, бронх демікпесі, дерматиттер, экземалар жне баса да аллергоздар трінде байалады, сондай-а олармен дисбактериоз атар жреді. В жне С гепатитімен ауру жадайлары да жиі кездеседі.

Терапия саласындаы дрігерлерді ебегі азыра зорлануымен жне ажуымен сипатталады, дегенмен олар да жйкелік-психикалы жктемелерді, айындылыы дрежесі р трлі статикалы жне динамикалы физикалы жктемелерді, химиялы заттарды, физикалы жне биологиялы факторларды серіне шырайды. Мнда рбір медицина саласыны зіне тне ерекше факторлары болатынын ескерген дрыс. Мысалы, дрігер рентгенологтарды жмысында – бл рентгенсулесі, физиотерапия блімінде, ол – ультраклгін сулеленуі, АЖЖ, УЖЖ, ЖЖ тотар мен рістер, дрігер психиатрларда – психикалы аурулармен атынаста болу, дрігері жпалы аурулар жмысында – патогенді микроорганизмдер жне басалары. Біра кез-келген саланы дрігерлері алай боланда да кнні зінде де баса да ортамен ебек рдісі факторларыны серіне шырайды.

Медициналы бикелер мен кіші буын медициналы персоналдарды ебегі дрігерлер ебегіні айтарлытай айырмашылыы бар, біра орындалатын жмысты сипатына байланысты олара да аурухана ортасына тн айындылытаы р трлі дрежедегі химиялы, физикалы жне биологиялы факторлар, сондай-а дене жмысыны жктемелері жне жйкелік-эмоционалды жктемелер сер енді, жеке мшелер мен жйелерге шамадан арты кш тсі байалады.

Ксіби зияндылытарды медицина ызметкерлеріні денсаулыына олайсыз серіні алдын алу шін ажуды, жйкелік-эмоционалды жне дене жмысы жктемелерінен шамадан арты кш тсін азайтуа, ндірістік ортаны сауытыруа, аазаны арсылы кушін жоарлатуа баытталан шаралар кешенін жргізу ажет. Бл шараларды ішінде ебекі жне демалуды жымды йымдастыруа маызды роль беріледі. Мысалы, хирургтар мен анестезиологтара тнгі немесе туліктік кезекшіліктен кейінгі кні жоспарлы операцияларды жасауына болмайды, жоспарланатын операцияларды жорамалданан ауырлы дрежесі мен затыы бойынша айырмашылыы болуы тиіс. йде толы нды йы мен таза ауада болып дем алу, жаяу серуендеу, физикалы белсенді жаттыулар жасау амтамасыз етілуі тиіс. олайлы микроклимат жадайларын йымдастыру жне жмыс блмелері ауасыны ластануыны алдын-алу да тонусты жоарлатып, ажуды дамуын баяулатады. кімшілік жне медицина ызметкерлеріні здері жпалы агенттерді жтыру ммкіншілігіні, физикалы жне химиялы факторларды сер етуіні алдын алатын барлы гигиеналы талаптарды орындауы тиіс.

Болаша мамандыын тадау адамны психо-физиологиялы ерекшеліктерін, оны физикалы ммкіншіліктері мен денсаулы жадайын ескеріп жргізілуі тиіс. Бл мселені шешуде кезедік медицицналы тексерулерді алатын орны ерекше. Жыл сайын жйелі трде жргізілетін медициналы тексерулер ауруларды ерте белгілерін анытауа жне тиісті емдеу-сауытыру шараларын жргізуге ммкіндік береді.