Ая киімні пайдаланылу масаты
Ая киім – адам аяын сырты серлерден сатайтын, утилитарлы жне эстетикалы ызметтер атаратын бйым. Ая киімні пайдаланылу масатына арай блуді оны киілу жадайына арай жргізеді. Жай жадайларда киілетін ая киімдерді кнделікті, снді, йде киілетін, жол жргенде киілетін, белсенді демалыста киілетін жне егде жастаы адамдара арналан ая киімдерге бледі.
Кнделікті ая киімдерге кнделікті кшеде жне жай ішінде киілетін ая киімдер жатады. Снді ая киімдерге сн талаптарына сйкес келетін,салтанатты жадайларда аз уаыт киілетін ая киімдер жатады. йде киілетін ая киімдерге йде кнделікті киілетін ая киімдер жатады. Жол жргенде киілетін ая киімдерге жол жргенде аз мерзім киілетін ая киімдер жатады. Белсенді демаланда киілетін ая киімдерге – ыдыранда, демалыста, дене шынытырумен айналысанда киілетін ая киімдер жатады. Егде жастаы адамдара арналан ая киімдерге егде жастаы адамдарды анатомиялы, физиологиялы ерекшеліктерін есепке ала отырып конструкцияланан ая киімдер жатады. зіндік ерекшеліктері бар ая киімдерге: арнаулы, ндірістік, ортопедиялы жне профилактикалы ая киімдер жатады. Арнаулы ая киімдерге белгілі ауіпті серлерге арсы олданылатын арнайы ораныс материалдары мен блшектері бар ая киімдер жатады. ндірістік ая киімдерге-арнайы ораныстар арастырылмаан, жалпы жмыса киілетін ая киімдер жатады. Спортты ая киімдерге - ртрлі спорт трлерімен айналысанда киілетін ая киімдер жатады. Ортопедиялы ая киімдерге – адам табанында, балтырында жне жамбасында болатын кейбір ауытуларды есепке ала отырып конструкцияланан ая киімдер жатады.
Ауруды алдын алуа арналан (профилактикалы) ая киімдерге –табандаы патологиялы ауытуларды алдын алу шін арнайы конструкцияланан ая киімдер жатады.
Жыл маусымына арай киілуге арналан ая киімдерді: ысты, кктем-кздік, жазды жне жыл бойы киілетін ая киімдерге бледі.
ысты ая киімдерге – конструкциясы жне жасалыну материалдары ыс мезгілінде киюге арналан ая киімдер жатады. ысты ая киімдерге – суытан орау жасы асиеттері бар етіктер, жартылай етіктер, бтекелер жатады. Кктем-кздік ая киімдерге - конструкциясы жне жасалыну материалдары кктем жне кз мезгілдерінде киюге арналан ая киімдер жатады. Олара аяты ылалдан орау асиеттері бар киімдер - етіктер, жартылай етіктер, бтекелер, жартылай бтекелер, туфлилер жатады. Жазды ая киімдерге-конструкциясы жне жасалыну материалдары жаз мезгілінде киюге арналан ая киімдер жатады. Олара жазды беті ашы, белбеулі, сандалиилар, сандалеттер мен пантолеттер жатады. Жазды ая киімдер жеіл жне гигроскопты болуы тиіс. Жыл бойы киілетін ая киімдерге- жыл бойы за мерзім киюге арналан ая киімдер жатады. Олара: жартылай бтекелер, туфлилер, кроссовкалар жатады.
Ая киім трлері
Ая киім трлері - ая киімді жіктеуді конструктивті белгісі , ол адам аяын ая киімні жоары жаыны блшектерді жабу дрежесімен аныталады. Ая киімні негізгі трлеріне етіктер, жартылай етіктер, бтекелер, жартылай бтекелер, туфлилер жне сандалиилер жатады.
Етіктер - ттас онышы бар аяты басын, тобыты, балтырды жауып тратын ая киім трі. Жартылай етіктер - аяты басын, тобыты, балтырды жауып тратын, тймеленетін немесе баса бекіту рылысы бар, онышты ая киім трі.
Сапожкилер жне жартылай сапожкилер - аяты басын, тобыты, балтырды жауып тратын, ртрлі биіктіктегі ойысыз немесе ойыы бар, тймеленетін немесе баса бекіту рылысы бар, онышты ая киім трлері.
Бтеке - аяты басын, тобыты жауып тратын, тобытан жоары ыса онышы бар (жартылай етік оныштарынан биік емес), ойысыз немесе ойыы бар, тймеленетін немесе баса бекіту рылысы бар ая киім трі. Жартылай бтеке - аяты басын, тобыты жауып тратын, ойысыз немесе ойыы бар, бекіту рылысы бар ая киім трі.
Туфли – аяты басын толытай немесе жартылай жабатын, жоары жаында ая киімді бекітетін бауы бар немесе баусыз ая киім трі.
Сандалийлер – негізгі лтараы жо, жлыты астында астары жо, аяты басын жартылай жауып тратын, ая киімді бекітетін ондырысы бар немесе ондырысыз ая киім трі.
Ая киімні негізгі трлеріне, сонымен атар, киіз етіктер, шркелер, кроссовкалар, сандалийлер, мокасиндер, шркейлер, жазды беті ашы туфлилер, бауы бар туфлилер, пантолеттер жне опанкілер жатады.
Киіз етіктер – фетрден жасалан, былары жлыты жне сіресі бар етіктер. Шркелер - жоары жаы блшектеріні конструкциялары бтікелер мен жартылай бтікелерге сас, белсенді демалыста киетін ая киім трі. Кроссовкалар - жоары жаы блшектеріні конструкциялары бтікелер мен жартылай бтікелерге сас, белсенді демалыста киетін ая киім трі. Сандалеттер - жоары жаы детальдарыны конструкциялары жартылай бтікелерге сас, р трлі пішіндегі, перфорационды ойытары бар ая киім трі. Мокасиндер – жоары жаы лтарапен конструктивті бірге жасалатын, алдыы жаында доал ендірмесі бар ая киім трі. Шркейлер – 5 мм-ден аспайтын кшесі бар, жоары жаыны блшектеріні конструкциясы туфли конструкциясына сас ая киім трі. Жазды ашы туфлилер – тмсы немесе кше жаы ашы, немесе тек тмсы жаы ашы, немесе тек кше жаы ашы ая киім трі. Белбеулік типтегі туфлилер – жоары жаыны блшектері бір-бірімен біріктірілген немесе біріктірілмеген р трлі баулардан тратын ая киім трі.