Сотты кімін, аулысын орындауа кірісу тртібі
Занды кшіне енген сотты кімі мен аулысы мемлекеттік органдарды, жергілікті зін-зі басару органдарыны, зады тлаларды, лауазымды адамдарды, азаматтарды бріне бірдей міндетті жне республиканы бкіл аумаында сзсіз орындалуа жатады. Сотты кімін, аулысын орындамау ылмысты кодексті 362-бабымен кзделген кылмысты жауапкершілікке келеді..
Занды кшіне енген кім осы ызметпен айналасуа арнайы зыретті йымдар мен органдармен, яни ылмысты атару задылыымен жзеге асырылады.
азастан Республикасы ділет министрлігіні жйесіне кімді орындауа зыретті мекемелер, органдар, лауазымды тлалар енеді. Олара:
- тзеу колониялары (жалпы, ата, аса ата режимдегі);
- кмелет жасына толмаандар шін трбиелеу колониялары;
- трмелер, тергеу изоляторлары;
- мекен-колониялары;
- ылмысты атару инспекциялары;
- арнайы мекемелер - тзету орталытары;
- амау йлері;
- сот орындаушылары.
Кейбір тзету колонияларында соттар мен ы орау органдарыны брыны ызметкерлері отыратынын білу ажет.
ылмысты атару инспекциялары жазаны келесі трлері бойынша кімні орындалуын жзеге асырады:
1) белгілі лауазымда болу немесе белгілі ызметпен айналысу;
2) айыппл;
3) тзету жмыстары;
4) оамды жмыстара тарту;
5) шартты трде соттау;
6) тртіптік скери блімде стау.
Аталмыш жаза трлерін орындау ылмысты атару инспекциясыны кімшілігімен, сотталушыны трылыты жері немесе жмыс орны бойынша йымдармен не зыретті лауазымды тлалармен жзеге асырылады.
Сот кімі бойынша бостандыын шектеуді арнайы мекемелер-тзету орталытары жзеге асырады.
Сот кімі бойынша амауа алу туралы кім шыарылан тлалар жазасын амауа алу йлерінде жзеге асырады.
Бостандыынан айыру немесе лім жазасы секілді жазаларды атару ылмысты-атару жйесіні атару мекемелеріне, сондай-а шаруашылы ызмет крсету жмыстарын жргізуге алдырылан сотталушылара атысты тергеу изоляторларына жктеледі.
кім мен аулыны орындауа кірісу бірінші саты бойынша істі араан сота жктеледі. кімді орындау туралы кімді сот трешісі кімні кшірмесімен бірге ылмысты-атару задарына сйкес кімді орындау міндеті жктелген органа жібереді (Р КДЖК 449-бап, 2-блік).
Аппеляциялы сатыдаы сота амауда сталан адамдара атысты істі аппеляциялы трыда арауды нтижелерін хабарлау міндеті жктеледі. Істі аппеляциялы тртіппен арау кезінде кім згерген жадайда кімні кшірмесіне аппеляциялы саты аулысыны кшірмесі оса тіркелуге тиіс.
Сотталушыны скери, арнаулы немесе зге атаынан, сыныпты шенінен, біліктілік сыныбынан айыру туралы кім шыаран сот кімні занды кшіне енгенінен со сотталушыа скери ата, сыныпты шен немесе біліктілік сыныбын берген лауазымды тлаа оны кшірмесін жолдайды.
кімде сотталушыны азастан Республикасыны мемлекеттік наградасынан, азастан Республикасыны Президенті берген рметті, скери, арнаулы немесе зге атаынан, сыныпты шенінен, дипломатиялы дрежесінен немесе біліктілік сыныбынан айыру туралы мселені ою ажеттілігі крсетілсе, кімді шыаран сот азастан Республикасыны Президентіне сотталушыны мемлекеттік наградасынан, азастан Республикасыны Президенті берген рметті, скери, арнаулы немесе зге атаынан, сыныпты шенінен, дипломатиялы дрежесінен немесе біліктілік сыныбынан айыру туралы сынысты, сондай-а кімні кшірмесі мен оны занды кшіне енуі туралы анытаманы жолдайды (Р ІЖК 449-бап, 3-блік).
Кейбір жадайларда сотты зіне зіні кімін, сіресе сотталушыны атау мен блтартпау шараларын тотату шешімдерін орындауына тура келеді.
Тзеу мекемесіні кімшілігі, жазаны орындаушы органдар кім шыаран сота сотталушыны жазасын теу орны мен оны жіберген уаыты жнінде хабарлауы тиіс.
Мліктік шыынды теу туралы жбірленушіні азаматты талабын анааттандыру жадайында кім сот орындаушысымен орындалады.
кімні орындалуына дейін (жазаны теу орнына жіберілгенге дейін) істі араан сот трешісі (траалы етуші) немесе сот траасы амауда отыран сотталушыны жаын туыстарына оларды тініштері бойынша сотталушымен кездесу немесе телофонмен гімелесу ммкіндігін беруге міндетті.
2.кімні атарылуын кейінге алдыру(Р ІЖК 452-бабы). Адамды оамды жмыстара, тзеу жмыстарына тартуа, бас бостандыынан шектеуге, амауа немесе бас бостандыынан айыруа соттау туралы кімді орындау мынадай негіздердін, бірі болан кезде:
1) жазаны теуге кедергі келтіретін сотталушыны ауыр сыраты болса, — ол сауыып кеткенге дейін;
2) сотталан йелді жкті болуы немесе сотталан йелді жас балалары болса — азастан Республикасы ылмысты кодексіні 72-бабында кзделген тртіпте;
3) рт немесе кездейсо апат, отбасыны ебекке жарамды жалыз мшесіні ауыр науастануы немесе айтыс болуы немесе баса да ттенше жадаяттарды салдарынан, сотталан адам немесе оны отбасы шін жазаны дереу теуі аса ауыр зардапа сотырып келуі ммкін болса, сот белгілеген алты айдан арты емес мерзімге, ал азастан Республикасы ылмысты кодексіні 74-бабыны екінші белігінде крсетілген адам атысты — ш айдан арты емес мерзімге кейінге алдырылуы ммкін.
Айыппл тлеу, егер оны дереу тлеу сотталушы шін ммкін болмаса, алты айа дейін мерзімге кейінге алдырылуы немесе бліп телуі ммкін.
кімді орындауды кейінге алдыру туралы мселені сотталушыны оны занды кіліні, жаын туыстарыны, ораушысыны тініші бойынша не прокурорды сынуы бойынша немесе з бастамашылыымен сот шешеді.