Лизин мен пролиннні гидроксилден кезінде витамин С-ні ролі

Проколлагенні полипептидтік тізбегіні синтезі мен жетілу процесінде полирибосомалар дегейінде згешелік гидроксилазалар серінен жне С витаминіні атысуымен полипептидтік тізбектерде орналасан пролин мен лизинні гилроксильденуі теді. Пролинні гидроксилдені бдан кейінгі кезедерде проколлагенні траты 3 спиральды рылымы алыптасуы шін ажет. Лизинні гидроксильді топтары глюколизденеді жне галактозданады- кмірсулы фрагменті зарад.Проколлагенні суперспиральданан молекулалары эндоплазматикалы ретикулумнан Гольджи апаратына орын ауыстырып, секреторлы, гранулалара осылады да, клеткааралы кеістіккет блінеді, мнда проколлагенпептитазаны серінен тропоколлагенге айналады. Бл жадайда проколлаген молекуласыны С- соынан молекулярлы салмаы 35000 болатын полипептид, Ал натрий- соынан молекулярлы салмаы 20000 болатын полипептид блінеді

8.Витамин С жеткіліксіз кезіндегі згерістер-

С витамині антицинготты жне антискорбутты витамин аскорбин ышылы деген атпен белгілі

Химиялы рылысы. Глюкозаны тындысы болып тыбылады суда жасы ериді ал органикалы еріткіштерде ерімейді С витамині у лактон 2.3 дегидро глугонды ышылдан трады. Ондаы (-С (ОН)-С(ОН)-СО) редуктон тобы оай тотыып дегидро Л аскорбин ышылы тзеді. Бл реакция айтымды болады соысыны да витаминдік активтілігі бар. Аскорбин ыышылы ра куйінде траты осылыс .Жоары температура сілтілі металл иондары аскорбин ышылыны витаминдік активтілігін жояды

Биологиялы маызы. Аскорбин ышылы тірі организмні е кушті тотысыздандырышы боландытан кптеген биохимиялы процестерде электрондарды тасымалдау арылы тотыу тотысыздану реакцияларына атысады. Ароматты амин ышылдарды алмасуына нейромедиаторларды синтезіне атысады кортикостероидтарды коллагенні синтезіне атысады.

С витаминні жетіспеуі цинга немесе скорбут ауруларын туызады С авитаминозы кезінде днекер тіндерінде пролин оксипролинге айналмаандытан коллегенні синтезі тежеліп ан тамыры абырасындаы клеткаларда саылау пайда болады.Сондытан майда ан тамырлары жарылып блшы етті буындарды кз абыыны ішіне ан йылады.Тісті еттері ісініп ызыл иек борпылдатанып анайтын болады. Тістері босап тседі. Аскорбин ышылы медицинада цинга кеселін емдеу шін ана емес сонымен атар геморрагиялы диатезде ан ау боланда сулеленуден туан ауруларды емдеуде кейбір жпалы жне иммунды ауруларда артересклероз кезінде липид алмасуын алпына келтіру ушін те ауыр механикалы жмыстар мен жне атерлі ісікке арсы химиотерапия абылдаанда кеінен олданылады.

 

9.Днекер тканіні гликозамин гликандары жне протогликандары..Днекер ткані (соединительная ткань); (textus соп- nectivus; лат. textus — лпа, connectivus — днекер) — адам мен жануарлар организмдеріні барлы мшелері рамына кіретін, денедегі е кп тараан лпа. Днекер лпасы — мезенхимадан дамып, организмні ішкі ортасын райды. рылысы жаынан днекер лпасы жасушалардан жне жасушааралы заттан трады.[1] Оны кейбір трлерінде жасушалар басым болады, ал баса кілдерінде керісінше жасушааралы заттар кбірек болады. Днекер лпасыны атаратын ызметі жасушалар мен жасушааралы затты араатнасына тікелей байланысты. Сйы днекер лпасы ан мен лимфада оректік (трофикалы) жне ораныс ызметтері басымыра, ал жасушааралы заттары тыыз, атты лпаларда (шеміршек, сйек лпалары) тіректік жне механикалы ызметтер жасы жетілген. Днекер лпасы жасушалары рылысында полярлы айырмашылытар (эндотелиоциттерден басаларында) болмайды. Жасушааралы заттар лпа жасушаларыны туынды німдері боланымен, массасы мен млшері жаынан жасушалара араанда лдеайда мол болады. Сондытан, жасушааралы заттар днекер лпаларыны маызды, атап айтанда, оректендіру (трофикалы), ораныс, тіректік, механикалы т.б. ызметтерді атаруа атысады. Адам мен жануарлар организмдерінде рамында днекер лпаларыны элементтері кездеспейтін мшелер болмайды. Днекер лпалары ттікше жне абатты мшелерді абытары мен абаттарын, оматы мшелерді паренхима бліктерін днекерлеп, біріктіріп бірттас етіп тратын оларды стромасын райды, ртрлі мшелердегі перделіктерді, апшытарды, дене шандырларын, аа сйектері байламдарын, блшы еттер сіірлерін, ааны, организмні сйы ішкі ортасын тзеді. Днекер лпаларыны жарааттананнан кейінгі тез алпына келу жне згерген ортаа бейімделу абілеттері жасы жетілген. Днекер лпасына ан, лимфа, май лпасы, ретикулалы лпа, борпылда днекер лпасы, тыыз днекер лпасы, шеміршек лпасы, сйек лпасы жатады