Организмні спецификалы емес ораныс факторлары.

Берілген блімде бтендігі бар агентті антигендік ерекшілігіне туелсіз организмні ораныс факторлары туралы жазылан.

Тері жне кілегейлі абышаны механикалы тосауыл функциясы, анны ртрлі бактерицидті заттары, алыпты микрофлораны колонизациялы резистенттілігі, фагоциттер жне комплемент жйесі организмде оздырышты болу болмауына туелсіз болады жне зара байланысып организмді инфекциядан сатайтын спецификалы ораныс ызметін атарады. Бл ораныш кштер организмге ртрлі жолдар арылы енген заттарды жне инфекция оздырыштарын генетикалы бтендігі бар материал ретінде танымайды. Біра кп жадайда жре пайда болатын иммунитетпен салыстыранда нтижелі сер етіп, элиминацияны амтамасыз етеді. Сонымен атар, инфекционды процесс генезіндегі спецификалы резистенттілік факторлары жне инфекцияа арсы оранысты иммунды механизмдері бір-бірімен тыыз байланысты.

Тері_жабыны - инфекцияны ену жолдарыны сирек трі болып саналады. Мйізді абатыны айтарлытай тыыздыы, эпидермальді абатты ркезде жиырылуы, рН мнін тмендететін ст, май ышылдарын тері жне май бездері кп болуы, теріні алыпты мик-рофлорасы антогонистік асиеті арылы жпалы ауру оздырыштарыны адгезиямен колонизациясына олайсыз жадай ту­дырады. Дегенмен оба таяшасы, лептоспира, тйнеме бацилласы сияты микроорганизмдер тері жабынына тез енеді. оздырыштар организмні бтіндігі бзыланда, бактерицидті белсінділік тмендегенде организмге енеді. Инфекциялы бастаманы ену жолдарыны негізгілеріне - асазан-ішек жолдарыны кілегейлі абышасы, жоары тыныс aлy жолдарыны жне сырты несеп-жыныс мшелеріні кілегейлі абышасы жатады. Статистика барлы инфекциялы патологияны арасында ішек жне респираторлы инфекцияны доминантты ролін аны крсетеді.

Шірінді абышаны беткейіндегі микробрлерлерді аймаында организмні ішкі ортасыны тратылыын сатауа, сырттан тскен бтендігі бар заттарды, соны ішінде инфекция оздырышынан ескертуге баытталан крінбейтін баылау болады. Шекаралы сызытаы аупсіздікті баылайтын бл андай кш десек, з кезінде Безредко оны жергілікті иммунитеті деп атаан. Оларды айта атап тейік: секреторлы иммуноглобулин А, фагоцит, комплемент, лизоцим, интерфе­рон, трансферрин, бета-лизин, зге микробоцидті секреттер. Сонымен атар эпителий десквамациясы, ішек перистальтикасы, жааратын му­цин абаты; микроорганизмдерді жоятын кілегей сияты механикалы факторларды маызы зор.

Жыбыр эпителийді кілегеймен жабылан кірпікшелері жтылан ауаны рамында болатын микробтарды зіне адсорбциялайды жне тазалауды амтамасыз етеді. Тыныс алу жолдарыны тменгі блігінде жне альвеолаларда кілегей жо, біра эпителийді беткейі беткей-активті зат - сурфактантты абатымен жабылан. Ол микроорганизмдерді суіне жне кбеюіне кедергі жасайды. Коньюктиваа тскен бактериялар жас сйытыымен шайылады.

алыпты микрофлора. Организмні инфекциядан орануында ерекше орынды ашы уыстарды кілегейлі жабынын мекендейтін алыпты микрофлора алады. Негізінен олар ішекте, сырты жыныс мшелерінде, жоары ты­ныс алу жолдарында микробиоценоз тзеді. алыпты микрофлоранын траты немесе облигатты трлері биотопта кп жадайда анаэробтармен берілген (бактероид, фузобактерия, бифидобактерия, лактобацилла жне т.б.). Олар адгезияа жне кілегейді патогенді жне шартты патогенді микроорганизмдермен колонизациясына кедергі жасайды. Обли­гатты микроорганизмдерді мндай асиеті колонизациялы резистенттілік деп аталады жне рН ортасын 5-6 дейін тмендететін, бактериоцин, лизоцим, органикалы ышылдарды шыарылуымен, оректік субстраттара бсекелестігімен сипатталады. Одан баса облитты микрофлора транзиторлы микроорганизмдерді адгезиясын тотататын кілегейді беткейінде тыыз биопленка тзеді.

Дизодим немесе мурамидаза - микроба арсы оранысты филогенезіндегі ежелгі факторларды бірі болып саналады. Е алаш рет А Флеминг ашан Бл фермент, термостабильді белок ан сарысуында, сілекейде, кз жасы сйытыында, ликворда, ана стінде кездеседі. Оларды макрофагтар, моноциттер, гранулоциттер шыарады. Лизо-цимнін бактерицидтік сері прокариот клеткаларыны клетка абышасыны рамына кіретін мурамин ышылын, пептидогликанды ыдыратуында байалады. сіресе грам о микроорганизмдер сезімтал болып келеді.

Фибронектин - макрофагтар синтездейтін плазма жне тін сйытыыны белогы. Микроорганизмдерді фагоцит мембранасымен байланысуын амтамасыз етеді.Сепсис кезінде плазмадаы фибронектин концентрациясы жылдам тмендейді.

Лактофеприн - нейтрофилдер блетін белок, микроорганизм тіршілігін тежейтін гидроксилді радикалдарды тзілуін кшейтеді.

Бета-лизиндерді тромбоцит бліп шыарады. Ол бактерицидті нтиже крсетеді;

Трансферрин - ажетті метаболит шін микроорганизмдермен бсекелеседі, онсыз оздырыштар кбейе алмайды.

Пропердин - ан сары суыны белогы. Ол комплемент жйесі арылы бтен антигенді бзады.

Фагоцитоз (грек, phagos - обимын,жтамын. cytos - жасуша), организмді бгде заттардан орауды камтамасыз ететін негізгі е бір уатты фактор. Бл фактор алашында ішек уыстыларда рылан ертеде пайда болан иммунды оранысты бір трі. былысты И.И.Мечников ашып зерттеген.Фагоцитоз процесін арнайы мамандалан фагоцит деп аталатын жасушалар атарады. Фагоцитоз - фагоциттерді бгде затты обып, корытып жне залалдансыздыруына негізделген. И.И.Мечников фагоцитозды атаратын жасушалара макрофагтар мен микрофагтарды жатызан.

азіргі уаытта фагоцитозды атаратын барлы фагоциттер трі мононуклеарлы жйе деп аталатын топа жинаталан. Ол топа тін макрофагтары (альвеоларлы, перитонеалды т.б.), Лангерганс жне Гренстейн жасушалары (теріні эпидермоциттері), Купфер жасушалары (жлдызша ретикулоэндотелиоциттер), эпителиодты жасушалар, нейтрофилдер мен анны эозинофилдері жне баса жасушалар кіреді.

Фагоциттерді негізгі функциясы. Фагоциттерді функциясы те ауматы:

1) лген жасушалар мен оларды рылыс крамын азадан шыарады (эритроциттер, атерлі ісікті жасушалары);

2) азаа р жолмен еніп орытылмаан органикалы емес заттарды тыса шыарады (мысалы, тыныс жолдарымен енген кмірді блшектері, минералды жне басадай ша);

3) микробтарды (бактериялар, вирустар, саыраулатар) оларды алдытарын жояды жне заласыздандырады;

4) организмніні тзімділігін амтамасыз ететін биологиялы белсенді заттарды бліп шыарады (комплементті кейбір компоненті, лизоцим, интерферон, интерлейкиндер т.б.);

5) иммунды жйені реттелуіне атынасады;

6) Т-хелперлерді антигенмен «таныстырады», яни иммунды компетентті жасушаларды кооперациясына атынасады.

Сонымен, фагоциттер бір жаынан азаны табиатына карамастан тегі бгде заттардан тазартып «сыпырындыны жинаушы» болса (бейспецификалы функциясы), екінші жаынан спецификалы иммунитетке антигендерді иммунды-компетентті жасушалар (Т-хелперлерге) танысу жне оларды белсенділігін реттеу арылы атынасады.

Фагоцитозды ту сатылары. Фагоцитоз процесі, ягни бгде затты жтуы, ндеуі, бірнеше сатыдан трады: 1) фагоцитті жтылатын зата жаындауы (хемотаксис); 2) жтылатын затты фагоцитты абырасына жабысып онуы (адсорбция, адгезия); 3) жасуша мембранасыны жасуша ішіне жтылатын затпен бірге кіру аркылы фагосомада протопласта рылуы (вакуольдер мен лбіректер); 4) фагосоманы лизосомамен осылып фаголизсомаа айналуы; 5) лизосоманы белсендірілген ферменттеріні кмегімен фаголизосоманы ішінде затты корытылуы (2-сызбанса)

Фагоцит физиологиясыны ерекшеліктері. Фагоциттерді крамына тотытар мен иондарды корытуа атынасатын ферменттер жинаы кіреді. Иондар мен тотытар фагоцитоз процесін колдайды. Фагоциттерді цитоплазмалы мембранасында комплементтермен, иммундыглобулиндерді рамымен, гистамин жне таы да баса заттармен байланысатын рецепторлар бар. Жасушаны ішіндегі лизосомаларда кандай да болмасын заттарды орытатын 100-ден астам ферменттер трі кездеседі.

Фагоциттер те жылжымалы. Олар биологиялы ерекше белсенді заттар - хемоаттрактантарды концентрациясына сйкес фагоцитоза тсетін объектіні баытына арай белсенді жылжу абылеті бар. Фагоциттерді жылжу трі хемотаксис деп аталады (грек, chemeia - металл балкыту нері жне taxis - орналастыру, ру, салу). Хемотаксис жиырылатын акуыздар актин, миозин атынасуымен тетін АТФ-туелді процесс. Хемоаттрактанттарды атарына комплемент компонентіні кейбір блшектері (С3а, С5а), лимфокиндер, ИЛ-8 жне де жасушалар мен бактерияларды ыдыраан заттары жатады.

Заттарды фагоцитті кабыына онуы лсіз химиялы байланыстар есебінен бейспецификалы жолмен немесе арнайы рецепторлармен байланысу арылы атарылады. Фагоцитоз процесін трлі тотытар колдап нысанды жасушаларда кайтарылмас зыянды згерістер тудырады.

Фагоциттерге жабысан заттарды «жтылуы, обуы» эндоцитоз крнісімен теді. Бл энергия туелді процесс, жне де актин, миозинні атынасуымен тіп фагосома рылуымен аяталады. Фагосоманы ішінде жтыланы жне актин, миозинні атынасымен тіп фагосома рылуымен аяталады. Фагосома лизосомамен осылан кезде лизосоманы ферменттері белсендіріліп жтылан заттарды зіні ажетіне жарайтын бліктерге дейін ыдыратады. Егерде ферменттер фагоцитті сыртына шыатын болса ол кезде заттарды корытылуы фагоциттен тыс жерде де жаласа береді.

детте фагоцитоз жтылан заттарды толы орытылуымен аяталады. Оны аяталган фагоцитоз деп атайды. Кейбір уаытта фагоцитоз толы орытылумен аяталмайды, йткені жеке микробтар трі (оба оздырушысы, гонококк, АИВ-вирусы) фагоцитті ферментеріні белсендірілуін тежейді умен аяталмайды, йткені санаулы микробтар трі (оба оздырушысы, гонококк, АИВ-вирусы). Сондытан ыдырап жойылмай, сіп-рбуіде ммкін. Бл крніс аяталмаган фагоцитоз деп аталады.

Адъюванттар, комплемент, иммундыцитокиндер таы баса факторлар фагоцитозга дем береді. Оны механизміні негізінде фагоциттерді бетіндегі рецепторларды абылетін ктермелеп фагоцитозды туін жеілдету болады.

Фагоциттерді белсенділігі опсонды-фагоцитарлы индекспен есептеледі. Фагоцитарлык крсеткіш дегеніміз бір фагоцит жасушасыны белгілі мезгілде «жтан», не «орытан» микробтар санымен есептелсе, ал опсонды-фагоцитарлы индекс- иммуынды, не иммунды емес сарсулармен ткен фагоцитозды крсеткіштерін салыстыру арылы аныталады. Клиникалы тжрибеде опсонды- фагоцитарлы индекс дербесті (рбір адамны) иммунды статусын анытауа колданылады.

Тромбоциттер

Тромбоцитгер иммунитет процесінде те маызды рл атарады. Олар мегакариоциеттерден дамиды. Тромбоциттерді сырт кабыында IgG, IgE иммуноглобулиндер, комплементті С1, СЗ блігі жне де МНС антигенні 1 сыныбымен байланыса тсетін рецепторлар орналасан.

Тромбоциттерді іс атаруына белсендірілген комплемент оды сер етіп олар иммунитетке атынасы бар белсенді заттарды (гистамин, лизоцим, В-лизин, лейкоплакиндер, простагландиндер) синтездеуін колдайды.

Комплемент

Тегі жне асиеті. Комлемент гуморалды иммунитетті аса маызды іс атаратын ерекше ораныс факторы. Комплементті 1899 жылы француз галымы Ж.Борде ашып "алексин" деп атаган. Комплемент деген атты Г.Эрлих сынан.

Комплемент антиген мен антидене осылан кезде белсендірілетін, жай кезде енжарлы жадайда болатын сарсуды ауыздарырыны крделі кешені.

Комплементті рамына 20-дан астам ауыз трі кіреді. Оны ішінде 9 трі е негізгісі болып саналып CI, С2, СЗ, С4, С5, С6, С7, С8, С9 ріп-цифрлармен белгіленеді. Комплементті ауызы глобулиндер катарына жатады жне зара физикалы-химиялы крсеткіштерімен жекелендіріледі. Мысалы, оларды молекулалык салмаы жне де крделі суббірліктік рамы болады. Комплемент блшектері жоары концентрацияда синтезделеді (сарысу ауызыны 5-10 пайызы комплемент), сонымен катар, оны бір блігін фагоциттер бліп шыарады.

Комплементті міндетті ісі р алуан:

а) микробтар мен баса жасушаларды еріту (цитотоксикалы сері);

б) хемотоксикалы асиет;

в) фагоцитозды олдау.

Яни, комплемент организмді микробтан баса да жасушалар жне антигендерден арылуа (мысалы ісік не трансплантант жасушалары) баытталган иммунды литикалы реакцияларды бір трі.

Комплементті белсендірілуі.

Комплементті белсендірілуі те крделі процесс. Ол протеолитикалы ферменттер арылы жретін кп сатылы реакциялардан трып, соында бактерия, не баса жасушаларды кабырасы жойдырылуына белсенді цитолитикалы кешенні пайда болуымен аяталады.

азіргі уаытта комплемент белсендірілуіні ш жолы белгілі: классикалык, альтернативті жне лектинді (3-сызбанса).

Классикалы жол.

Комплемент антиген + антидене кешеніні серінін белсендіріледі. Антиген+ антидене кешені пайда болу шін IgM-ні бір, не болмаса IgG-ны екі молекуласы жеткілікті. Процесс антиген+антидене комплексіне комплементті С1 блігіні осылуынан басталады одан рі СІ тп блігіне ыдырайды. Процесс комплементті баса бліктері атынасуымен жаласа береді. Реакцияны соы нтижесі бгде затты бейтараптанып адам денесінен тыса шыарылуы.

Алътернативті жол.

Бл жол антиденені атынасуынсыз теді. Тсіл адам денесін грам теріс микробтардан орауа баытталан. Сатылы реакция антигенні В, Д ауызы мен пропердин (Р) осылуымен басталып С3 блікті белсендірілумен жаласады. Одан рі процесс классикалык жола сйкес механизіммен аяталады.

Лектинді жол.

Бл жолды да механизімі антиденесіз теді. Оны басталуына манноза байланыстырушы ауыз себепкер. Ол зат микроб кабырасындаы маннозамен байланысаннан кейін комплементті С4 блігін белсендіреді. Ары арай сатылы реакция классикалык жолды механизіміне сас жреді.

Комплементті белсендіру жолында реакцияны орытындысы ретінде биологиялы те белсенді суббірліктер пайда болады: С3а, С3в, С5а, С5. Мысалы С3а, С5а анафилактикалы реакицяларды басталуына атынасады. С3б- опсонизацияны кшейтеді. Крделі сатылы комплемент белсендіру реакциялары Са2+ жэне Mg2+ иондарыны кмегімен теді.

Лизоцим

Лизоцимді 1909 жылы П.Л. Лащенко ашан, ал 1922 жылы А.Флеминг таза кйінде алып зерттеген. Лизоцим азаны табии тзімділігінде ерекше зор орын алады. Лизоцим дегеніміз протеолитикалы мурамидаза ферменті (лат.тілінен-murus - кабырга) молекулалык салмагы 14-16 КДа. Макрофагтар, нейтрофильдер жне де баса фагоциттермен синтезделіп аза лпасыны сйытыына немі дарып отырады. Лизоцимді каннан, лимфадан, кз жасынан, омырау стінен, ры сйытыынан, жыныс-зр жне ас орыту жйесінен, ми лпасынан табуа болады. Лизоцим тек жана ми-жлын сйытыында жне кз алмасыны алдыы кеістігінде болмайды. Азада бір тулікте бірнеше грам лизоцим блініп шыарылады.

Лизоцимні бактериоцидтік жне бактериостатикалы абылеті бар. Сонымен атар лизоцим фагоцитоз бен антидене синтезін белсендіреді. Лизоцим жасуша кабырасыны гликопротеидтерін (мурамил- дипептидаза) ыдыратып жасушаны бзылуынына себепкер болады, сонымен атар заымдалан жасушаны фагоцитоздауын жеілдетеді.

Лизоцимні синтезделу процесі бзылса, онда органимні бгде зата тзімділігі лсірейді. Соны себептерінен организм ісік жне жпалы аурулара шалдыуа икем болады. Ондай жадайларда емдеу шін тауы жмыртасыны ауызынан, не биосинтезді жолмен алынган лизоцимдер олданады.

Интерферон

Интерферон иммунды жйені маызды ауыздарыны атарына жатады. Ол 1957 жылы ашылан. А.Аизекс жне Ж.Линдеман вирустарды интерференция крнісін зерттеу кезінде (лат.inter- аралы жне ferens - тасмалдаушы) тменгідей былысты байаан. Жануара не жасуша сіндісіне вирусты бір трімен жтыран кезде, оларда вирусты екінші трін жтырмауа тзімділік пайда болады. Бл кріністі негізінде вирустан орайтын сипаты бар ауыз синтезделенетіні аныталан. Бл ауыз трі интерферон деп аталан еді. азіргі кезде интерферон рылысы жанжаты зерттелген, жне де ол медицина тжірибесінде емдеу немесе ауруды алдын алу шін ке олданылады. Интерферон ауыз, химиялы рамы гликопротеид, молекулалык салмаы 15-70 КДА-га дейінгі тымдастыа жататын зат. Ол иммунды жйені жне днекерлеу лпасыны жасушаларымен синтезделеді. андай жасуша трімен синтезделуіне байланысты интерферонны ш трі бар. Альфа-интерферонды лейкоциттер тзеді, сондытан оны лейкоцитарлы деп атайды. Бета-интерферонды фибробласты дейді, йткені ол днекерлеу лпасыны жасушасы фибробластарымен синтезделеді. Гамма-интерферон иммунды деп аталады, йткені ол белсендірілген Т-лимфоцитер, макрофагтар, яни табии, иммунды жасушалармен тзіледі. Интерферон азада зілісіз тзіліп отырады да, оны андаы млшері 2МЕ дегейінде болады. Азаа вирустар еген кезде, не болмаса интерферон демеушілеріні (индукторлары) серінен (мысалы РН, ДР, крделі полимерлер) интерферонны тзілуі асындайды. Интерферонны ондай демеушілері интерфероноген деп аталды. Интерферонны вирустарга арсы серінен баса атерлі ісікті суін тежеу, иммунитет дрежесін ктермелеу жне таы баса пайдалы асиеттері бар.

Интерферонны сер ету механизімі те крделі. Ол вируса тікелей залалды сер етпей жасушаны арнайы крылыс рамымен байланыса тсіп вирустер еген кезде олара ажет ауызды тзелуіне кедергі жасайды. Интерферон нерылым ерте тзіліп, не денеге тыстан ерте ене бастаса оны сері сорлым нтижелі болады. Сондытан, интерферонды вирустар оздыратын бірталай ауруларды (мысалы тымау) алдын алу шін, не болмаса вирусты созылмалы ауруларды (гепатит В,С, Д, шы т.б.) емдеуге олданады. Интерферонны спецификалы асиетіні бірі, адам азасынан алынан интерферон жануарларга серсіз. Иинтерферонды алу шін екі жаты тсіл олданылынады:

а) Адама, не адам лейкоциттеріне ауіпсіз вирус трін жтырып, оларды интерферон тзуіне мжбр ылады, содан кейін интерферонды ндеп, ажетті препараттарды дайындайды;

б) Гендік-инженерлік діс. Белгілі бір микроб тріні (пгевдомонада - немесе ішек таяшасы) ДН-на интерферонны генін жаластырады. згерген микроб арнайы ортада сіп интерферон тзеді. Интерферонны бл трі рекомбинантты деп аталады. Оны Ресейде алынан тріні ресми аты "Реаферон". Реаферон медицина тжірибесінде е олданылады.

Таырыбы: Антигендер, антидене. Агглютинация реакциясы. Преципитация реакциясы.

 

Сабаты оулы масаты:

Студент білу керек:

Антигендер, антиденелер дегеіміз не? Тусініктемелері, химиялы табиаты, асиеттері.

Антигенні антиденелермен зара спецификалы байланысу реакциялары.

Студент атара білу керек:

1.Агглютинация реакциясы жне оны модификацияларын ою техникасын білу жне оларды есептеу.

а.Шыныда агглютинация реакциясын ою.

б. ура емес агглютинация реакциясын ою (ТЕАР).

в.О жне Наітлютинациясы реакциясын (демонстрацияда)

2.Преципитация реакциясы жне оны модификацияларын ою техникасын білу жне оларды есептеу.

а.Кольцепреципитация

3.Гельдегі преципитация реакциясы. (осарланан иммунодиффузия дісі). Оухтерлони бойышпа C.diphtreriae токсиндерін, СРБ-С-реактивті белок анытау шін гельдегі преципитация реакциясы (демонстрация).

 

Таырып бойынша з бетімен дайындалуа арналан сратар:

1. Антигенге тусініктеме, химиялы табиаты, асиеттері. Корпускулярлы жне ерітіді антигендер. Табии антигендер.

2. Антитендік детерминанта тсініктемесі, табиаты, антиген молекуласында оны саны, антигенні спецификасы.

3. Гаптендер, толы жетілген антигендерден айырмашылыгы. Конъюгирленген антитендер. Ландштейнер реакциясы.

4. Микробты жасушаны антигендері, орналасу орны, химиялы табиаты. Микробтарды арама-айшы сер ететін антигендер, химиялы рамы, ан тобы антигендерімен, трансплантациялы антигендермен зара байланысы. Инфекциялы процессте жне иммунды жауап дамуындаы бл антигендердщ маызы. Форсманны гетерогендік антигендеріні сипаттамасы.

5. Жануарларды жне адам организмні антигендері. МНС антигендеріне тсініктеме.

6. Антиденелер туралы тсініктер, оларды антигендермен спецификалы зара байланысуы. Иммунитет реакциялары, екі фазалары, мінездемесі.

7. Агглютинация реакциясы. Реакцияны ингредиенттері, механизмі, ою дістері, практикада олдануы.

8. Шыныда жне пробиркаларда агглютинация реакциясын ою дістері, сары судаы титрді анытау. Диагностикумдер, оларды олдануы, О- жне Н-агглютинациялары.

9. Тура емес гемагглютинация реакциясы, ингредиенттері, ою дісі, практикада оддануы.

10. Ко-агглютинация реакциясы.

11. Толы жетілмеген антиденелерді анытайтын Кумбс реакциясы.

12. Преципитация реакциясы. Ингредиенттері, механизма, ою дістері, одданылуы. Диаганостикалы преципитациялайтын сары суларды алу.

13. Саиналы преципитация (кольцепреципитация), гельде, калиллярларда преципитация реакциялары. р реакцияны маызы жне практикада олдануы.

14. Иммуноэлектрофорез тсініктемесі, принципі, олдануы.

15. Агглютинация жне преципитацияны сйкестігі жне айырмашылыгы.

 

Апаратты—дидактикалык блок.

Антигендер — генетикалы бгде заттар, адам организміне енгізгенде иммунды жауап тудырады (гуморальды жне жасушалы). Антигенні беткейінде антигендік детерминанттар (детерминантты топтар) орналасады. Олар антигенні спецификалыына жауапты.

Гуморальды иммунды жауап антигендерге арсы спецификалы алтиденелермен пайда болуымен крінеді. Бны организмні иммунды жйесі уш типті жасушаларды - макрофагтар, Т- жне В-лимфоциттер атысуымен жасайды.

Антиденелер - иммуноглобулин дер, спецификалы активтік орталарымен белгілі антигенмен комплекс антиген+антидене пайда болызып байланысады. Антиденені активті ортасы ауыр жне жеіл полипептидтік тізбектерден пайда болан. Иммуноглобулинні активтік ортасыны пішіні, клемі гомологиялы антигенні детерминантына сйкес келеді, ягни антиген+антидене комплексте байланысып иммунитет реакцияларын алыптастырады. Иммунитет реакциялары ажыратылады антиген мінездемесі жне ту жадайы бойынша. Реакция екі фазадан ралады: спецификалы (крінбейді) жне (спецификалык емес).

Агглютинация реакциясы

Агглютинация реакциясы - микробтарды немесе баса да жасушаларды электролит кмегімен жабысуы, яни спецификалык антиденелер (агглютининдер) корпускулярлы антигендермен (агглютиногендер) зара байланысы кзге крінетін конгломерат ретінде крінуі. Агглютинация реакциялары жпалы аурулар диагностикасында ке олдануда:

Бліп алан микроба идентификациясын жргізу - антигендік рылысын анытау (серотипирлеу), бл шін белгілі антиденелерімен агглютинирлеу диагностикалы (анытаулы) сары су ажет. Реакцияны орытындысы о болса - зерттелген микроб сол микроба сйкес, айсысымен бл анытаулы сары суын шыарып алу шін жануарларды иммунизирлейді (сол микробпен жануарларды жтырып, жануарды организмінде - анында антиденелер пайда болады).

Ауру адамны анны сары суында осы ауруды тудыран микроба арсы антиденелерді танып алу шін (серодиагностика) антиген трінде белгілі микробты даылын (диагностикум) алады. Реакцияны орытындысы о болса - осы трді микробтары ауруды оздырышы болып келеді, себебі ауруды дамуында ауру адамны сары суында микроба-антигенге арсы спецификалы ораныс антиденелер пайда болан.