Тлааралы коммуникация білімні арнайы саласы жне оу пні ретінде алыптасып дамуын сипатаыз.
Емтихан жауаптары коммуникация
Коммуникация деген сз латын тілінен аударанда (лат.«communicare»-біреумен кеесу) байланыс дегенді білдіреді. Ол «орта етемін, байланыстырамын, сйлесіп-пікірлесемін, арым-атынас жолы, бір орынны екінші жапен байланысы; сйлесу, апарат беру» дегенді білдіреді.
Адам лемі – коммуникация лемі. Л. Витгенштейн айтпашы, адам зін-зі адам ретінде тек ана баса адамдармен коммуникациялы байланыс жйесіне енгеннен со сезінеді екен. Біз зімізге йреншікті туан-туыс, дос-жаран арасында отыранда коммуникацияны кптеген вербалды (сйлеу мен сзге негізделген) жне бейвербалды (сзге негізделмеген) компоненттерден тратын кешенді рі зіліссіз рдіс екендігіне мн бермейміз. Коммуникация дене мен олды имылы, ишаралар (бас изеу, бас шайау, ол сермеу жне т.б.), кзарас, бет-бейнедегі мимика сынды кптеген рамдас бліктерден тратындыын сонда на тсіне бастаандай боламыз.
«Коммуникация» термині арым-атынас ралы ретінде де ке олданылады. Коммуникацияны «араласу», «сйлесу», яни белгілі бір апаратты жеткізу барысында тілді іске осу деп те арастыруа болады. рине, коммуникация терминіне тере талдау жасайтын болса, оны лингвистикалы тілді пайдалану арылы белгілі бір апарды жеткізумен шектейтін мнімен оса леуметтік-психологиялы маынасы да барлыын креміз – адам тлаларыны эмоционалды, аффективті-ндылыты рекі басым атынасу, іштесу, араласуын да білдіретіндігін креміз. Осы айтыланмен жалпылама анытаманы шектегенді жн кргендіктен, коммуникация деп біздер адамдар арасында табалы-белгілік рылымдар арылы апар алмасу ісін жзеге асыратын негізгі арым-атынас жолын айтамыз.
Тлааралы арым-атынас адамдар болмысыны ажетті шарты болып табылады. арым-атынассыз адамны жекелеген психикалы ызметтеріні, дерістер мен ерекшеліктеріні, жеке тланы жне ттас оамны толыанды алыптасуы ммкін емес. Тлааралы арым-атынастар, яни бір адамны екінші адаммен арым-атынасы. Тлааралы арым-атынаса адамзат аралы апарат алмасу жатады, бл арым-атынасты бірінші коммуникативтік жаы ретінде сипатталады. Тлааралы арым-атынасты екінші жаы – арым-атынас жасаушыларды зара рекеттестігі – тек сйлесу дерісі арылы ана емес, істері мен рекеттері арылы да арым-атынас жасау. арым-атынасты шінші жаы атынас жасаушыларды бірін-бірі абылдауы болып табылады. Ал оыту дерісіндегі тлааралы арым-атынас дегеніміз – оытушыны ыпалымен студенттерді топты іс-рекетін реттеуші, вербалды, бейвербалды арым-атынаса тсу ерекшелігі, оыту дерісіндегі шиеленістерді шешуді, мінез-лыты топты нормаларын алыптастыруды ралы жне болаша маман тласыны алыптасуыны бір факторы болып табылады.
Оыту дерісінде тлааралы арым-атынас мдениетіні болмауы немесе тмен дегейде болуы кп жадайда келіспеушілік пен келесіз оиалара, сондай-а оытушыны студентпен немесе бкіл топпен байланысыны нашарлауына себеп болуы ммкін. Мндай келесіз жадайды табысты рі шебер трде реттей білу оытушыны арым-атынас мдениетіне тікелей байланысты.
Оытушы мен студент арасындаы тлааралы арым-атынасты негізгі моральды нормалары бар, олар – зіні тыдаушыларыны райсысыны адір-асиетін рметтеу, ішкі дниесіне ыыласпен жне сеніммен арым-атынас жасау, айырымдылы пен мейірбанды таныту.
Апайды лекциясы:
Ч. Кули: Коммуникация – адам атынастарыны дамуымен жзеге асуын амтамасыз ететін тетік.
А. Урсул: коммуникация- крделі динамикалы желілер мен оларды блімі.
К.Черри: Коммуникация – ке маынадаы жеке басты трлі масатта баытталан рекеттері шін тл немесе белгілер кмегімен жалпы мнді ережелер жиынын орнататын леуметтік бірлестік
Коммуникация олдану аясы
мбебап – мнда коммуникация материалды жне рухани лемдегі кез келген объектіні байланыс амалы.
Техникалы – мнда коммуникацияны бір нрсені басаша байланысын хабарлау жолы ретінде арау жне апаратты материалды идеалды объектілерді бір орыннан екінші орына тасымалдау дісі.
Биологиялы – биологияны этология блімінде адар, стар, жндіктер жне т.б белгілік байланыс амалдарын зерттегенде олданылады.
леуметтік – адамны алуан трлі байланыстары менатынастарыны сипатын жне белгісін білдіруге пайдаланылады.