Сыныптар шін «Математиканы тадамалы мселелері» таырыбында тадау (электив) курсы
Оушыларды бейімділік дайындыынан алдын бейімдіктен алдыы дайынды негізгі мектепті 9-сыныптан бері жргізіледі. Бл арнайы тадау курстары арылы жзеге асырылады.
Ол шін 2-4 (6-8)сабаа арналан мектеп математика курсына атысты таырыптар тадап алынады.
Бл таырыптарды райсысын жеке-жеке аланда жне оларды ттастай барлыы оушыларды математка пніне ызыушылыын арттыруын, математиканы негізгі идеялары жне дістерімен таныстыру кзделеді. Е негізгісі, ызыты есептер шыару болып табылады.
Ресейде XI сыныптарда мынадай таырыптарды оу арастырылан:
- Комбинаторикамен танысу;
- мірде кездесетін проценттік есептер;
- Алтын има;
- Шифрлау жне математика;
- Диафонт тедеулері;
- Квардрат функцияны асиеттерін пайдалану;
- Координат жазытыындаы екі белгісізі бар тесіздіктер;
- Модульмен берілген тедеулерді графиктері;
-
тріндегі функцияны графигі;
- Санны бтін жне блшек блігі;
- Орта туралы теоремаларды геометрялы длелдемесі;
- Формула бойынша кесіндіні салу;
- Тек циркульді жрдемімен салу;
рбір таырыпа дістемелік талдау берілген, онда
- Таырыпты мазмны крсетіледі. Сабаты таырыпты жоспары;
- Тсініктемелік материал. дістемелік сыныстар;
- Есептер шыару лгілері. Малімдерге арналан кеестер;
- з бетінше шыаратын есептер;
Бл таырыптарды барлыы да ІX сынып оушылырыны шама-шарына лайыты жне ол материалдарды игеру шін базалы білім жеткілікті екендігін тжірибе крсетті. сынылып отыран таырыптарды иынды дрежесі математикадан білімі жоары оушылар ана емес баса да математикадан зірше абілеті белгілі бола оймаан оушыларды тартуа жне оларды математикаа ызыушылыын арттыруа ммкіндік береді.
Тадау таырыптары курсы оушыларда дейі арналан біліктілік пен дадыларды алыптастыруды масат етіп оймайды. Біра курсты толыымен арастыру оушыларды дайынды дрежесіне игі ыпал етеді.
«Математиканы тадамалы мселелері» атты тадау курсыны мынадай ерекшеліктері бар:
1. Таырыптарды оу ретін малім з бетінше згертіп оытуа да, барлыын тгел арастырмауа да болады.
2. Малім оушыларды ызыу дрежесіне байланысты баса таырыпты тадауа аылы.
3. Бл таырыптар бірінен бірі туындамайды (бір-біріне туелсіз) сондытан, оушылар бл тадау курсына кез-келген уаытта келіп осылуа болады.
4. Бл таырыптар клемі жаынан лкен болмауы, біра ызыты болуы ммкін.
Ескерте кететін маызды бір мселе: курсты материалдары мен сйкес есептері баылау жмыстарына жне емтихана енгізілмейді.
Тадау таырыптары(4 са.)
1.Комбинаторикамен танысу.
2.мірде кездесетін проценттік есептеулер.
Негізгі мазмны
· Сату-сатып алу (распродажа).
· Баа (тариф).
· Айып пл (штраф).
· Банк операциялары.
· Дауыс беру.
3.Алтын има (2 са.).
Негізгі масаты – жалпы білімділік: алтын имамен таныстыру оушыны жалпы ой рісін арттырады, математикалы деректерді эстетикалы абылдауын дамытады, математиканы олданудаы ртрлі жадайларымен таныстыруа ммкіндік береді.
Негізгі мазмны
· «Алтын има» сзі.
· Алтын има неге те?
· Циркуль жне сызышты жрдемімен алтын тік тртбрыш салу.
· ызыты дерек: алтын тік тртбрыш пішінін сатайды.
· Бес брышты жлдыз адамдарды кілін неге зіне ерекше аударан?
4.Паскаль шбрышы (2 са.).
· Паскаль шбрышы деген не жне оны алай руа болады?
· Паскаль ушбрышыны кейбір асиеттері.
· Символды белгілеулер енгізу. Паскаль шбрышыны рекурентті формуламен берілуі.
· Паскаль шбрышы жне екімшені дрежелеу.
5.Шифрлау жне математика.
Негізгі мазмны
· Есепті берілуі.
· Шифрлауды матрицалы тсілі.
· Есепті шыарылуы.
· Матрицаны алгебрасы туралы ысаша гіме.
6.Диафонт тедеулері (2 са.).
Негізгі мазмны
· Кіріспе есеп жне тарихи шолу.
· «Перебор» дісі арылы сызыты тедеулерді шешу.
· «Спуск» дісі арылы шыарылатын есепті мысалдары.
· Бтін коэфицентті сызыты тедеуді р уаытта бтін шешімі бола ма?
· Бтін сандар жиынында шешілетін екінші дрежелі тедеу (Пифогор саны туралы есеп).
7.Квардрат функцияны асиеттерін пайдалану (2 са.).
Негізгі мазмны
· Квадрат шмшені тбірлеріні табалары.
· Квадрат шмшені асиеттерін есептер шыаруда олдану.
· з бетінше шыаруа берілген есептер.
8.Координат жазытыындаы екі белгісізі бар тесіздіктер.
Негізгі мазмны
· Координат жазытыында
тесіздігінен жне оларды жйесімен берілген облысты берілуі
;
· Екі белгісізі бар тесіздік жне оларды жйесімен берілген облыс
· Сызыты емес екі айнымалысы бар тесіздіктер мен оларды жйесіні геометриялы интерпрециясы
9.Модулі бар тедеулерді графигі (4 са.).
Модулі бар тедеулерді графигін салу. Бл тедеуді эстетикалы мніне кіл аудару, оушыларды шыармашылы ммкіндігін айта арау.
Негізгі мазмны
· Дайынды кезеі – базалы білім-біліктерді айта жаырту.
· Мысалдар арылы функцияны графигін салу тсілдерін крсету жне жаттыулар орындау.
10. функциясыны графигі (2 са.).
Негізгі мазмны
· Дайындау кезеі: масат ою жне базалы білімдерін тексеру.
· жне
функцияларыны графиктері арылы тсіндіру.
· Жаттыулар.
· Дайын графиктен тапсырмалар орындау.
дебиеттер:
1.Гельфанд И.М., Глаголева Е.Г., Шноев Э.Э. Функции и графики. – М.:Наука, 1965.
2.Гончаров В.Л. Элементарные функции действительного переменного/Энциклопедия элементарной математики Т.З. – М.- Л.: Гостехиздат.,1954.
11.Санны бтін жне блшек блігі (2са.).
Негізгі мазмны
· Санны бтін жне блшек блігіні анытамасы.
· «Санны бтін блігі» функциясыны графигі.
· «Санны блшек блігі» функциясыны графигі.
· Есеп шыару.
12.Орта туралы теоремаларды геометриялы длелдемесі (4са.).
Негізгі масат – оушыларды шамаларды ортасы туралы тсініктерін кеейту. Гармониялы орта - , екі о санны орта квадраты -
таныстыру жне геометриялы дісті пайдаланып
тесіздігін длелдеу.
Бл материалдар мектеп математкика курсында ке таралмаанымен ол оушыларды шама-шарына, білім дрежесіне лайы, ызыты. Алгебра мен геометрияны байланысын ашуа ммкіндік береді.
Негізгі мазмны
· Тарихи шолу.
· Арифметикалы, геометриялы, гармониялы, квадратты орталар.
· Орта туралы теоремаларды длелдеу.
дістемелік нсау.
Орталарды салыстыру проблемасымен алымдар те ерте заманнан бастап шылданан.