Сапалы крсеткіштер
Сапалы крсеткіштер орындалан жмыс жне олданылан жмысты
Сапасын сипаттайды.
1Техника пайдаланушылы крсеткіштер
1.1Тасымалдауды орташа затыы
1т жкті немесе 1жолаушыны тасымалдауды орташа затыы р трлі клік тріні кліктік байланысын сипаттайды.
Lор=P/Q
1.2.Жылдамдытар (адымды(ходовая))техникалы текшелік (участковая),бадарлы,пайдаланушылы,крейсерлік жне жеткізу жылдамдыы жне атынас жылдамдыы.
Техникалы жылдамды-екпіндеу жне тежеуді ескеретін озалыстаы бір саатты жріс кезінде аныталады. Техникалы жылдамды жылжымалы рамны техникалы сипаттамасында жне техникалы паспортында корсетіледі.
Vтех=Lжалпы/Tоз ,км/са
Пайдалану жылдамдыы-пайдалану кезіндегі 1 саат ішіндегі жрісті анытайды.(тиеп-тсірулер кезіндегі трып алулар ескеріледі).
Vпайд=Lжалпы/Tн=Lжалпы/Tоз*Tт-т,км/са
Vт>Vн
Tн-нарядтаы уаыт,
Tт-т-тиеп-тсірудегі уаыт
Жеткізу жылдамдыы барлы трып алуларды ескеріп тиеу жне тсіру пунктеріні арасындаы жкті 1 саат ішінде орын ауыстыруы.
Vжет=Lжалпы/Tжет;км/са
Vт>Vпайд>Vжеткізу
Жеткізу уаыты жкті абылдау уаытынан абылдаушы алана дейінгі уаыт аралыы.
Tжет=Tб.с+Tоз+Tбос+Tа.
Жалпы жріс(пробег)жкпен орындалатын озалыстан,жксіз озалыстан жне 0-дік озалыстан трады.
0-дік озалыс-жылжымалы рамны тра орнынан жкті бірінші тиеу немесе жолаушыларды отырызуа жрген жрісі.
Lжалпы=Lнімді+Lнімсіз,(км)
Lжалпы=Lжк+Lбос+Lнл,(км)
Барып айту уаыты,айналым уаыты
Tб.= Tоз+Tт.т
Tайналым= Tб.1+ Tб.2+.....+ Tб.n
Жрісті олдану еселігі(B)-жылжымалы рамны жрісін олдану денгейін сипаттайды,яни,жкті ай жаы жктелген екенін крсетеді.
АК: Bжк= Lжк/ Lжалпы
ТК: Bбос= Lбос/ Lжалпы
ЗК: Bбос= Lбос/ Lжалпы
Тулік ішіндегі клік ралы жмысыны орташа уаыты(нарядтаы уаыт)
Tн=Tоз+Tт.т
Нарядтаы уаыта тскі таматану уаыты кірмейді.
Темір жол,зен клігі,быр клігі,теіз клігі шін нарядтаы уаыт 24саат,ал автомобиль клігінде ксіпорынны жмыс уаытына байланысты.
Жк ктергіштік(qn) – клік ралыны техникалы сипаттамасында жазылады жне ндіруші заводпен аныталады.
АК:3т-25т
ТК:40т-90т
зен клігі:1мы.т-40мы.т
уе клігі: 40-90т
Теіз клігі: «детвитсудна» деген ым олданылады.
Д=q+qсу оры+qжанармай+qазы-тлік+qэкипаж салмаы
q-айыты номиналды жк ктергіштігі (т).
Жкктергіштікті олдану еселігі –Жылжымалы рам ктерімділігін олдану дегейін райды.Оны 2трлі еселігі болады:
1)статикалы (с)=Qф/Qв
2)динамикалы (д)=Рф/Рв=(Qф*l)/(Qв*l),Рв=q*lр
Мнда:
Qф-шынайы тасымалданан жк салмаы
Qв-жылжымалы рамны жк ктерімділігін толы олдананда тасымалдануы ммкін жк саны.
Туліктік жріс-тулік ішінде жрген жол Lту=Le1+Le2 +….Len
Есеп: автомобиль гараждан саат 600 де шыты,рі арай ол 3км ашытытаы жанар-жаармай ю станциясына 30км саатпен жылжыды.Сол жердеол 20мин трып, кейін бадар бойынша 5са жмыс жасады. Тиеп-тсіру кезінде 2са трды, таматануа 1са жоалтты.Т/к:нарядтаы уаытты,гаража оралан уаытты-?
Тоз=3/30=0,1+5=5,1
Тт-т=2+0,33=2,33
Тн=2,33+5,1=7,437са.26мин
Тор=6+7,26+1=14,26
Lтулік=Le1*Ze
Ze(ездка)
Lту=Vпайда*Тн
Портты олдану еселігі-жылжымалы рамны линияа шыуын сипаттайды.
в =АЖк/АШк
АЖк-жмыстаы автокндер
АШк-шаруашылытаы автокндер
1автомобиль шин в=Жк/Шк
1кн шін в =ЖА/ША
ЖА-жмыстаы автомобиль
ША-шаруашылытаы автомобиль
Есеп: Егер ксіпорында 400 автомобиль тіркелген болса оны линияа 280шыан болса автомобильді 1ші азандаы линияа шыуын анытау керек.
в=280/400=0,7
Техникалы дайынды еселігі-тд*(тт)
Техникалы ааусыз жылжымалы рамны тасымалдауа дайынды дегейін анытайды.
Автопарк шін: тг=АДтг/Адх; тд=АЖтдк/АШк
1автомобиль шін: тд=Ктд/Кш
1кн шін: тд=Атд/Аш
Есеп: 1автомобильді жылды техникалы дайынды еселігін анытау ажет.Егер ол 15кн двигательмен 10кн беріліс орабыны жнделуімен, 15кн жол клік оиасымен, 8кн жргізушіні болмауынан, 10кн мейрамнан, 10кн шиналарды болмауынан трып калса
68
365-68=297/365=0,8
Есеп:автомобильді 1кндегі линияа шыу жне техникалы дайынды еселігін анытау аже.Егер ксіпорында 300авт тіркелсе, оны 10ы двигательмен,5еуі беріліс орабымен жндеуде трса, 10 автомобильді жргізушілері демалыста, 2 автомобильді жргізушілеріні жргізуге рсаты жо, 3автомобиль техникалы байкаудан тпеген, 3 жргізуші оуда.
в, тд ?
в =ЖА/ША=300-33=267/300=0,89
тд=Атд/Аш=300-15=285/300=0,95
Жылжымалы рамны німділігі-уакыт бірлігінде орындалан тасымал немесе кліктік жмыс клемі.Ол жыл бойында (тулік бойында)т,ткм,жол км лшенеді.
WTсаат=qн* с/LE; т/са
WTтулік= qн* с*Тн/te= WTсаат* Тн; т/тулік
Wткмсаат=qн* *lгр/ te; ткм/са
Wткмтулік= qс* с* lгр * Тн /te= Wткмсаат* Тн; ткм/тулік
WTжыл= WTтулік*Дк* в,т/тулік
Wткмжыл= Wткмтулік*Дк* в,ткм/тулік
Техника экономикалы крсеткіштер
Барлы клік трінде клік жмысыны (сапасыны) экономикалы тиімділігін сипаттайтын крсеткіштер олданылады.
4 таырып.Аымдаы шыындарды есептеу дісі. Тасымалды зіндік ны. (4апта)
1)Тасымалды зіндік ны –нім бірлігіні баасы болып табылады.
Sпайда=Спайда/Q (тг/п)
S1ткм=Спайда/Р (тг/ткм); S1жол=Спайда/ Q (тг/жол)
S1жолкм=Спайда/Q/
2)Ебек німділігі- тасымалдаумен тікелей немесе жанама байланысты 1клік жмысшысына келетін т мен жолаушы мен аныталады.
3)Пайда-табыс пен шыындарды айырмасы.
4)Фонд айтарымы-негізгі ндірістік орларды 1тегеге келетін табыс клемі.
=Табыс/негізгі ндірістік орлар ны (ФО=Д/стОПФ)
5.Тиімділік (рентабельность)-1тг шыына анша табыс келетінін крсетеді.
R=П/Спайда
Есеп: Автопарк жмысшысыны ебек німділігін анытау ажет,егер жолаушы айналымы 15млн.жолкм 1жолаушыны орташа тасымалдау 2,5км ксіпорын жмысшыларды жылды орташа саны 2236млн адам. тасымалдау тарифі 25тг.
Пжол.км=15000000/236=65217,3
Пжол=(15000000/2,5)/236=25423,7
Р=Q*lср= Q*Р/lср=15000000/2,5=6000000
Птг=Т/N=25*6000000/236=635593,22
Т= Q*тариф(25тг)=25*60000000=150000000
Есеп: Тасымалдаутиімділігін анытау ажет.Егер табыс 150 млн.тг,ал шыын 130млн.тг
R=Пр/Спайда=20/130*100=15,38
Аымдаы шыындарды есептеуді дістері.