Литосфера, атмосфера, гидросфера
20,95%.
Атмосферадаы кмірышыл газ рамы:
Адамны максималды сер:
D. Жерсті сімдіктеріне
Атмосфералы ауаны химиялы рамына не енеді?
78,08% азот, 20,94% оттегі, 0,93% аргон, 0,03% кміртегі
Атмосферадаы оттегі рамы:
20,95%.
Атмосфералы ауадаы кмірышыл газды рамы:
0,03%.
Атмосфераны 78,1 %-ы трады:
Азоттан
Атомды энергетика бойынша халыаралы агенттік:
МАГАТЭ.
Антропогендік серді нтижесінде атмосферадаы кмірышыл газыны жинаталуы андай теріс зардаптара сотырады:
аламды жылыну, «парниктік эффект».
Атмосферада кмірышыл газыны жиналуы антропогенді сер сер нтижесінде келесі жаымсыз салдарды болдыруы ммкін
Климатты ауытулар
Азот атмосфераны неше пайызын крайды?
78%
Автотрофтар-ол:
Продуценттер.
Атмосфералык ластанудын антропогендiк кздерiне не жатады?
Барлык жауаптар дурыс
Атмосфера бліктері биіктігіні суіне арай андай ретпен орналасан:
Тропосфера, стратосфера, мезосфера, ионосфера, экзосфера.
Атмосфераны ластаушы негізгі техногенді кз:
Автотранспорт
Айматы ластану сипаттамасы ай жауапта берілген:
Ірі ндіріс аудандарыны серіне шыраан лкен территориялар мен акваторияларды амтиды.
Ауаны табии жолмен ластануына нелер жатады?
барлы жауап дрыс
Автомобиль ттінінен кп млшерде шыатын осылыстар:
азот, кміртегі оксидтері
Аталан газдарды айсысы парникті газдара жатпайды:
Сутегі.
Атмосфераны табии ластануына жататындар:
Жанартау
Аутэкология – нені зерттейді?
Азаларды
Аыл – ой сана сферасын крсетііз:
Ноосфера;
Автотрофты организмге жататындар:
Жасыл сімдіктер;
«Аллен ережесі» айсысы:
Суы климатты зоналарындаы жануарларды денесіні шыыны бліктері кіші.
Ауа абаты алай аталады?
Атмосфера
Азаны мір сруі шін экологиялы факторды е олайлысы айсысы:
Оптимум.
Азаны тіршілік жадайынна олайсыз сер ететіні айсысы:
Пессимум.
Атмосфераны химиялы рамында кмірышыл газы анша прцентті райды?
0,03
Азалара тікілей жне жанама сер ететін оршаан ортаны жеке асиеттері мен элементтерін атаыз:
Экологиялы фактор.
Азалара сер ететін бейорганикалы орта жадайларыны жыинтыын экологиялы факторларды андай тобына жатызады:
Абиотикалы.
Атмосфераны е тменгі абаты
Тропосфера
Альбедо дегеніз не?
р трлі денелерді бетіні шаылыстыруа абілеті
Автотрофтара андай азалар жатады:
Органикалы заттарды тзуге абілеті бар трлер.
Атмосферадаы оттегіні массалы лесі?
+21%
Антропогенді фактор дегеніміз?
Адамны оршаан ортаа тигізетін сері
Азаларді оршаан ортаны андай да бір диапазонына бейімделу асиеті:
Экологиялы валенттілік.
Атмосфераны жер бетіне е жаын абаты?
+ тропосфера
Атмосфералы ластануды антропогендік (жасанды) кздеріне
нерксіптік ксіпорындар, клік, жылу энергетикасы, трын йлерді жылыту жйелері, ауыл шаруашылыы, т. б. жатады
Антропогенді ластануа тмендегілерді айсыы жатады?
Автомобиль газдары, смог.
Атмосфераны жерге е жаын орналасан абаты?
Тропосфера
Атмосферадаы тіршілікті жоары шекарасы:
Км.
Атмосфералы ауа рамында азот млшері (%):
78,08.
ртрлі трлерді екі жаты пайдалы мір сруі алай айтады?
Симбиоз.
рбір экологиялы пирамиданы негізі не болып табылады?
Жасыл сімдіктер.
ртрлі ндірістік алдытарыны атмосфералы ылалда еруінен пайда болатын жауын-шашындар, ышыл жауындар, бларды андай рН крсеткіші болады:
5,6 –дан тмен.
Б
Батыc-Алтай орыы рылды
Ж.
Баянауыл лтты баы орналасан
Павлодар облысы
Биологиялы ыра дегеніміз не?мір срудін циклдік згерістерді жадайларына бейімделу шін биологиялы былыстарды біркелкі кезектесуі.
Биосфера дамуындаы, адамны іс рекетін анытаушы кш болатын жоары кезені атауы:
Ноосфера
Биосфера жер абышаларыны бірі болып табылады жне жасы бойынша:
Жер абышаларындаы е жасы
Биосферадаы лкен зат айналымын атаыз:
Биогеохимиялы.
Биосферадаы заттарды айналымы алай блінеді?
Биологиялы жне геологиялы
Биосферадаы биогенді миграция – бл андай айналым:
Тірі азаларды рамына кіретін элементтерді.
Биосфера дегеніміз:
Барлы тірі зат жне оны таралу облысынан тратын жерді сырты абаты.
Биосфера дегеніміз:
Жерді аламды экожйесі.
В.И. Вернадский бойынша биосфераны компоненттері-бл:
атмосфера, гидросфера, литосфера, тірі заттар.
Биосфераны дамуыны жоары сатысындаы адамны саналы іс-рекетіні негізгі кшке айналу кезеі: Ноосфера.
Биосфераны неше шекарасы бар:
Биоиндикаторлар кмегімен жргізілетін мониторинг (яни ортаны згеруін, азаларды кйі мен жріс трысына арап пішіп кеседі) алай аталады?
биологиялы
Биосфера неше компоненттен трады?
4+++
Биоценоз ымын алаш рет сынан алымды ата:
К. Мебиус
Биосфера грекше аударанда «био» андай маынаны білдіреді
мір, тіршілік
Биосфера дамуындаы, адамны іс рекетін анытаушы кш болатын жоары кезені атауы:
Ноосфера
Биотикалы экологиялы факторды крсетііз:
Жыртышты.
Биогеоценоздаы шп оректі жануарлар айсысы:
Консументтер.
Биоценоз – дегеніміз:
сімдіктер, жануарлар жне микроорганизмдер популяциясыны жиынтыы.
«Биогеценоз» туралы ілімді жеке зерттеген:
В. Сукачев.
«Биоценоз» тсінігін 1877 жылы кім сынды:
М. Мебиус.
Биоценоздар тіршілік ететін кеістік:
+ Биотоп.
Биотикалы фактор мысалы:
Симбиоз.
Биотикалы факторлара ай факторлар жатады?
+Бсекелестік
Биосфера ілімні негізін алаан кім?
В.Вернадский.
Биосфера келесі сфералардан ралады:
Литосфера, атмосфера, гидросфера.
Биосферадаы кіші зат айналымын атаыз:
Биологиялы
Биосферадаы лкен зат айналымын атаыз:
Биогеохимиялы.
Биотикалы факторда зоогенді фактора андай сер жатады?
Жануарлар сері
Белгілі бір территориядаы особьтерді жалпы массасы:
Популяция саны.
Бентос грек тілінен аударанда андай маынаны білдіреді?
тередік
Белгілі бір ареалда топтасып тіршілік ететін даралар жиынтыы:
Популяция.
Белгілі бір уаыт ішінде жойылан дараларды жалпы саны:
лімі.
Белгілі бір уаыт ішінде дниеге келген дараларды жалпы саны:
Тууы.
«Бергман ережесі» айсысы: Суы жадайлардаы, тіршілік ететін трлерді дене бітімі, жылы климаттаы тіршілік ететін трлерден лкенірек.
Бір биоценозды екінші бір биоценозбен алмасуы алай аталады:
Сукцессия.
Бір трді екінші трді адуы мен оларды стап жеуі,траралы карым-атынасты андай формасы:
Жыртышты.
Бір тр баса трді ішінде немесе оны сыртында мекендеп, оны есебінен толы мірсруі траралы карым – атынастарды айсысына жатады: Паразитизм
Бірінші ретті консументтерге андай азалар жатады:
сімдік оректі жануарлар.
Бір азаларды екінші азалара сер ету жиынтыын андай экологиялы факторлар тобына жатызады: Биотикалы.
Биосфера терминін з ебектерінде олданан алым?
Э. Зюсс.
Брын жасы дамыан биоценозды рт нтижесінде жойылып кеткен орнында дамитын сукцессия, алай аталады: Екінші реттік.
Биотикалы факторлара не жатады?
Тірі азалар
Биотикалы популяциялы арым – атынас мысалы ретінде бейтарап типті мір сруі:
+ оян жне піл.
Биологиялы су ластаушыларына жатады:
Балдырлар.
Биотикалы факторда зоогенді фактора андай сер жатады?
Жануарлар сері
Биосфераны жан-жаты ылыми трыдан толы зерттеп оны іліміні негізін салушы кім?
В.И. Вернадский
Биосфера жайлы ілімні негізін салушы:
В. Вернадский.
«Биосфера» терминін з ебектерінде олданан :
Э. Зюсс.
Биосфера рамына кіретіндер:
Тірі заттар, биогенді зат мен биокосты денелер.
Биокосты зат деген не:
+ Тірі заттарды жне биогенді заттарды минералды (биогенді емес) таужыныстарымен араласуы.
Биогенді заттар анытамасын крсет:
Тірі организмдерді алыптасуына ажетті заттар
Белгілі бір территориядаы сімдіктер, жануарлар жне микроазаларды популяцияларыны бірігіп тіршілік ету жиынтыы мен оларды оршап жатан абиотикалы орта:
Биогеоценоз.
В
В.И. Вернадский биосферада келесі тірі заттар функциясын бледі:
Газды, концентрациялы, энергетикалы, орта тзуші, тасымалдаушы, тотыу-тотысыздану, апаратты.
В.И.Вернадский іліміне сйкес, биосфера келесі компоненттерден трады?
атмосфера, гидросфера, литосфера, тірі зат
В.И.Вернадский ай заттарды биогенді деп атады?
Тірі азалара ажетті элементтер
В.И. Вернадский нені зерттеді:
Биосфераны
Вернадский В.И. бойынша биосфера рылымы-олар:
Кості, биокості, биогенді, тірі зат.
В.И.Вернадский ай заттарды биогенді деп атады?
Тірі азалара ажетті элементтер жиынтыы
Г
Газды абат –
+Атмосфера
Гидросфераны андай тередігінде тірі организмдер тараан:
Барлы тередікте.
Гидрофильді жануарлар деп,
+ылал сйгіш жануарлар
Гетеротрофтара андай азалар жатады:
Дайын органикалы заттармен оректенетін трлер.
Гомойотермділерге жатызады:
стар, ст оректілер.
Гомойтермді азалар, бл:
оршаан орта температурасынан туелсіз траты температурасымен сипатталады.
аламды экология - нені оытады?
Биосферадаы аламды згерістерді
аламды масштабтаы экологиялы мселелердi бiрiне не жатады?
Озон абатыны тесiлуi
аламды ластануды сипаттамасы ай жауапта берілген:
лкен территориялар мен акваторияларды жне барлы планетаны амтиды.
аламды климатты жылуы андай проблема тудырады ?
Жылу эффектісі
Д
Дамыан елдерде зиянды заттар тгінділеріні негізгі саны:
+Жылу электрстанцияларынан
Демалу мен туризмге рсат етілген, ерекше оралатын айма трі:
лтты ба
Деструкторлара азаларды айсысы жатады:
Саыраулатар мен микроазалар.
Дниежзілік мхитты экологиялы зоналары:
Пелагиаль, бенталь.
Демэкология – нені зерттейді?
Популяцияларды.
Дние жзілік ластануды алай атаймыз
аламды
Дние жзіндегі бекіре трізді балытарды е ірі мекен ету ортасы?
Каспии
Е
Екінші ретті консументтерге тмендегі азаларды айсысы жатады:
+ Ет оректі жануарлар.
Ерекше оралатын табии территорияларды андай формасы йымдастырылмаан:
+ Жаратылыс саяба.
Ерекше оралатын табии территорияларды андай йымдастыру формасыны анытамасы берілген «Табии кешенді жаратылысты кйінде сатап алу масатымен кдімгі шаруашылы олданысынан алынан учаскелер территориясы»:
В) оры.
Ерекше оралатын табии территорияларды андай йымдастыру формасыны анытамасы берілген: «Салыстырмалы лкен табии территориялар мен акваторияларда экологиялы, рекреациялы, ылыми сияты ш негізгі масат орындалады, біра шаруашылыта олданылатын зоналар да бар»:
+ Табии лтты саяба.
Ерекше оралатын табии территорияларды андай формасыны анытамасы берілген: «Негізінен халыты йымдастырылан демалысына олданатын салыстырмалы трде жеіл оралатын режимі бар территориялар ерекше эстетикалы экологиялы ндылытарымен ерекшеленеді»:
С) Табии саяба.
Ерекше оралатын табии территорияларды андай йымдастыру формасыны анытамасы берілген: «Табии комплекстерді немес оларды компоненттеріні экологиялы балансын сатап олдау шін белгілі мерзімге жасалан территориялар»:
D) оралым.
Ерекше оралатын табии территорияларды андай йымдастыру формасыны анытамасы берілген: «ылыми, оу, мдени, аарту масатында, сімдік лемін байыту, биотрлілікті сатау масатымен адам жасаан ааштар мен бталар коллекциясы осы аймата жаа сімдіктерді интродукциясы жне акклиматизациясы бойынша жмыстары жріп жатыр»:
Е) Дендрологиялы саяба, ботаникалы башасы.
Ерекше оралатын табии территорияларды андай йымдастыру формасыны анытамасы берілген: «Мемлекеттік табии орытар рамына кіретін жне биосфералы процесстерді зерттеуде фондты оры – эталонды объектісі ретінде олданылатын, территорияларды учасклері»:
+ Биосфералы оры.
Ерекше оралатын табии территорияларды андай формасыны анытамасы берілген: «ылыми, экологиялы, мдени жне эстетикалы баасы бар уникалды жне ерекше айта алпына келмейтін табии объектілер»:
+Табии ескерткіш.
Ерекше оралатын табии территорияларды андай йымдастыру формасы Баянауылды сем кешендерін орау шін олданылады:
D) лтты саяба.
Ж
Жабайы фауна мен флора трлерімен халыаралы сауда туралы Конвенцияа ол ойылды:
1973 ж.
Жануарларды ауымдастыы аталады:
+ Зооценоз.
Жануарлар сері ай фактора жатады?
Зоогенді фактор
Жары сйгіш сімдіктерге ай сімдіктер жатады?
кнбаыс, итошаан
Жас азалары басым болуы популяцияны ай тріне жатады?
сетін.
Жасыл сімдікке тскенде кн радиациясы алай пайдаланады:
Фотосинтез процесінде жне сімдік бойыны жылынуы шін олданылады.
Жасыл сімдіктер-бл:
Продуценттер.
Жануарларды мінез – лыыны задылытарын зерттейтін ылым:
Этология.
Жартылай суа батан су оймаларыны жаалауларында таяз суларда тіршілік ететін сімдіктер алай аталады?
Гидрофиттер.
Жарыа байланысты сімдіктерді андай экологиялы топтара бледі:
Гелиофиттер, сциофиттер, факультативті гелиофиттер
Жары, ылалдылы, температура экологиялы факторды ай тріне жатады:
Абиотикалы.
Жеке алынан ндіріс мониторингі:
Жергілікті
Жеке азалар азы, мекендеу орны жне таы басалары шін бір біріне кері сер ететін жадайдаы траралы немесе трішілік арым – атынастар:
Бсекелестік.
Жер шарындаы е ірі жне е тере мхит
Тыны
Жердi айта кнарландыру дегенiмiз не?
Рекультивация
Жерді атты абаты:
+ литосфера;
Жергілікті ластануды сипаттамасы ай жауапта крсетілген:
+ андай да бір пайдалы азбаларды алу аудандарына тн.
Жоары температураны ауытуына шыдамайтын организмдерді атайды:
Стенотермді.
Жоары температураны нататын трлер:
+ Термофильдер.
Жылулы эффект былысын ашан: + Н. Фурье.
Жылулы эффект мселесін тудыратын ай газ:
Кмір ышыл газы.
«Жылулы эффекті» пайда болуына келетін негізгі зат:
Кміртегі оксиді
К
Крі азаларды басым болуы популяцияны кай тріне жатады?
Азайып келе жатан.
Крі жне жас азаларды атынасы бір біріне те популяциялар:
+ Траты.
Келесі трофикалы тізбектегі « кк терек-оян-тлкі» компоненттерін ата:
Продуцент – 1-реттік консумент – 2-реттік консумент.
Келесі организмдер жары сйгіш организмдер болып табылады:
Гелиофиттер.
Киотта хаттамасы андай аламды мселеге байланысты абылданан жат:
+жылулы эффект
Консументтер-ол:
Жануарлар.
Кн сулелеріні беттен шаылысан лесіні аталуы:
С. Альбедо
Кптеген экожйелерде энергияны бастапы кзі болып не табылады:
+ Кн сулесі.
Ксерофильді жануарлара ай жануар жатады?
D)тйе
Ксерофиттер андай екі негізгі топа блінеді:
В) Суккуленттер, склерофиттер.
Ксерофитті сімдіктер деп,
Е)ра жерде сетін сімдіктер
Кн сулесіні жер бетінен шаылу абілеті:
С) Альбедо.
Кйені (смогты) андай трлерін блуге болады:
+ лос-анжелестік, лондонды,
Кн энергиясын пайдалана отырып бейорганикалы осылыстардан органикалы заттарды синтездеуші организмдер:
С) Автотрофтар.
Кн затылыыны маусымды згерістеріне азаны жауап беруі:
Фотопериодизм.
Кн сулесіні энергиясын химиялы байланыстар энергиясына тмендегі азалады айсысы айналдырады:
+ Продуценттер.
Кн сулесіні серінен сімдіктер жапыраында андай процесс жреді ?
C) Фотосинтез;
Клеке сйгіш сімдіктер алай аталады?
+Сциофиттер
абылданан минимума дейін саны тмендеген популяциялар:
Жойылатын популяция.
азастан Республикасыны су кодексы ай жылы абылданды:
2003;
азастанда анша лтты саябатар жмыс жасауда:
11.
азастан Республикасыны «Жануарлар лемін орау мен алпына келтіру жне пайдалану туралы» заы:
2004;
азастанны жер ойнауында Менделеев кестесіні анша элементі табылан:
азастандаы е бірінші орыты ата:
Асу-Жабаалы.
азастанда анша оры жмыс жасауда:
10.
азастандаа е алашы оры андай жылы йымдастырылды:
азастандаы бірінші оры:
Асу-Жабалы
«аздар шып тетін» табиат ескерткіші орналасан
Павлодар облысы
азіргі тада Жер бетіні анша пайызын орманды алап алып жатыр:
азіргі тада азастанда анша лтты саяба бар:
азіргі тада Жер бетіні анша пайызын орманды алап алып жатыр:
азіргі кезде азастанда анша ботаникалы саяба жмыс істеуде:
азіргі тада Р анша резерват жмыс істейді:
ай жылы алашы рет «экология» термині олданан:
1866.
ай жылы е алаш «Траты даму» термині экологияда олданылды:
Ж.
ай жылы жне ай жерде рет оршаан орта жне дамуы туралы Б-ны екінші конференциясы ткізілді: 1992 ж., Рио-де-Жанейро.
ай Саммитте азастан Республикасыны президенті
Н.A.Назарбаев «Экономикалы сім тек леуметтік даму жне экологиялы ауіпсіздік жадайында» баяндамасымен шыты:
Ж., Нью-Йорк.
ай жауапта экологияны дрыс анытамасы берілген:
D) з ара жне оршаган орта арасындаы арым – атынастарды зерттейтін.
алпына келмейтін ресурса жататындар:
C) пайдалы азбалар
андай сукцессиялар болады:
Бірінші, екінші реттік.
«оршаан орта мен даму» бойынша кімет жне мемлекеттер басшылары дегейінде Б халыаралы конференциясы ашан, айда тті?
+1972 ж.Стокгольмде.
КСРО, АШ, Англия, франция жне баса елдер арасында Антрактида туралы келісімге ол ойылды:
Е1970 ж.)
оршаан орта бойынша Б бадарламасы:
Е) ЮНЕП.
оршаан орта мониеторингісі анытамаларын айсысы оны мнін наты крсетеді:
D. оршаан орта кйін жйелік баылау мен болжау
«Мониторинг» терминіні сынан кім?
C. Ю.A. Израэль
оршаан орта мониторингісі жалпы мемлекеттік жйесі:
+лтты
оршаан ортаа жне траты дамуа атысты Б-ны конференциясы ай жылы тті:
+1992;
оршаан ортаа антропогенді сер етуді ммкін болатын зардаптарын болжау:
В) Экологиялы болжау.
оршаан ортаа антропогенді сер етуді ммкін болатын зардаптарын болжау:
В)Экологиялы болжау.
оршаан орта неден трады?
+Табии жне техногендік мегажйеден
«оршаан орта жне дамуы туралы Б декларациясы» ай жылы абылданды:
D) 1992.
оршаан ортаны физикалы ластануына не жатады?
+Шумен ластану
оршаан ортаны физикалы ластануы - бл:
+ Шулы ластану.
оршаан ортаны мониторингі анытамасыны айсысы наты мнін крсетеді:
С) оршаан ортаны жадайын баылау,баалау,болжау
оршаан ортаа адамны ртрлі серлеріні жиынтыын экологиялы факторларды андай тобына жатызады:
Антропогендік.
оршаан ортаны абиотикалы факторларына жатызады:
A) Рельеф, климат, температура, жары, ылалдылы, суды тздылыы.
оршаан ортаны биотикалы факторларына не жатады:
“Паразит – ие” арым-атынасы.
оршаан ортаны анторпогендік факторларына жатады:
D) Атмосфераны крамыны, ааштарды кесілуі, топыраты, ауаны, суды ластануы.
Р анша оры жмыс істейді
В)10
Р ызыл Кітабына енген ызылт фламинго азастанны ай орыында бар
В)Коралжын
Р анша резерват жмыс істейді
С)4
Р-ны ерекше оралатын табии ауматар туралы заы ай жылы абылданды:
+2006;
Р-ны Экологиялы Кодекс ай жылы абылданды:
D)2007;
рлы экожйелеріндегі бірінші реттік продуценттер:
С) Фотосинтезге икемді барлы сімдіктер, балдырлардан баса.
ызыл кітаптаы бірінші саната жататын сімдіктер мен жануарлар трлері:
D) Жоалып бара жатан трлер
ызыл кітаптаы екінші саната жататын сімдіктер мен жануарлар трлері:
D)Сандары азайып бара жатан трлер
ызыл Кітаптаы тртінші санаттаы сімдіктер мен жануарлар трлері :
Белгісіз трлер
ышылды жабырларды пайда болуына келетін негізгі зат:
C)Ккірт оксиді
ышыл жабырды пайда болуында негізгі роль атаратын заттарды ата:
Ккірт оксидтері.
ышылды жауын алаш тіркелген
Ж. англияда
ышылды жауын терминін енгізген инженер
Роберт Смит.
ышылды жабырларды пайда болуына келетін затты атаыз:
Ккірт оксидтері
ышылды жабыр тсуіне себепкер саналатын атмосфераа серін тигізетіндер
Ккіртті газды алдытарын шыару
ышыл жабырды пайда болуында негізгі роль атаратын заттарды ата:
Ккірт оксидтері.
ышылды жабырларды тудырады:
+ Ккірт окидтері.
ышыл жауынны тсуі келесі былыса байланысты:
Атмосфераа ккірт диоксиді мен азот оксидіні шоырлануымен.
ышыл жауындарды теріс нтижелері андай:
Барлы жоарыда аталандар.
ра жерде сетін сімдіктер:
+ Ксерофиттер.
рлы ортасыны абиотикалы факторлары – бл:
Ауаны химиялы рамы.
Л
Ластану – бл:
Физикалы, биологиялы жне химиялы агенттерді оршаан ортаа енуі.
Ластануды бір ел территориясынан екіншісіне таралуы алай аталады?
+ трансшекаралы;
Ластаушы кз бл...
жер беті мен жер асты суларына зиянды заттектерді, микроорганизмдерді жне жылуды енгізетін кз Либих заы-бл:
D) Минимум заы.
Литосфера деген не:
Жерді атты абаты.
М
Мекендейтін территорияа байланысты Н.П.Наумов бойынша популяцияларды трлері:
Элементарлы, экологиялы, географиялы.
Мезофиттер:
оыржай ылалдылыты сімдіктері
«Мониторинг» термині ашан олданыса енді?
1972.
МСОП ызыл кітабындаы «ара тізімге» енгендер
айтымысз жоалан трлер
Мхиттаы тірі азаларды таралуын шектейтін экологиялы факторлар:
+ Оттегіні жетіспеуі
Н
Ноосфера – бл:
+ Сана сферасы.
Ноосфера ілімін алаан:
+ Академик Вернадский.
«Невада - Семей» халыаралы озалысыны кшбасшысы кім?
О Сулейменов
О
Озон абатыны бзылуына андай осылыстар сер етеді?
+Фреондар
Озон абатыны жойылуыны басты себепкері:
Фреон.
«Озон тесіктеріні» лаюы негізінен мына алдытар шыарудан болады
Фреондарды
Озон абаты-биосфера болуыны ажетті шарты, йткені озон абаты:
Ультраклгін сулелерді алыпты таралуын амтамасыз етеді
Озон абатыны бзылуына сер ететін андай химиялы осылыс:
Фреондар.
Озон абатыны алыдыы
Мм
Озон абаты ай химиялы затпен кп ластанан?
Фреон
Озон абаты шоырланан абат:
Тропосфера, стратосфера.
Озон абатыны бзылуынан болатын негізгі ауіп:
Ультраклгін сулелеріні лімге келіп сотыратын ыпалы.
Oзон абаты-биосфера болуыны ажетті шарты, йткені oзон абаты:
Ультраклгін сулелерді жерге алыпты таралуын реттейді
Озонны негізгі салмаы жер бетінен андай биіктікте орналасан?
+20-25 км.
Озон абаты андай ызмет атарады
Кннен блінетін ультраклгін сулені жерге алыпты таралуын реттейді
Озон абаты атмосферадаы беткі абаты ретінде:
Ультраклгін сулесінен сатайын экран.
Озон тесігі келесі жерде басым:
Антрактидада.
Озон бзушы заттар::
Фреондар.
зіне зиянсыз бір трді баса тр шін орек немесе мекендейтін орын беретін арым-атынасты айтыыз:
Комменсализм.
лген сімдіктер мен жануарларды алдытарынан тзілген са органикалы затты блшектері не деп аталады?
Детрит
лі сімдікті алдытарымен оректенетін:
+ Сапрофагтар.
лік пен оректенетін жануарлар:
D) Некрофагтар.
сімдіктер бірлестігіні аталуы:
+фитоценоз
сімдіктерде фотосинтез процесі жру шін андай фактор ерекше ажет:
Жары.
сімдіктер, жануарлар, микроазалар тобыны жиынтыы алай айтады:
Биоценоз.
П
«Паразит – ие» трлі зара атынасты сипаттайтын тіршілік ортасын айтыыз:
Тірі аза.
Парникті эффектіні нтижелеріні теріс сері е ауіпті айсысы:
лемдік мхит дегейіні ктерілуі.
Пелагиальды организмдер:
+ Нектон, планктон.
Планетаны су ресурстары трады:
+Мздытардан, атмосфералы ылалдылытардан, зендерден, жерасты, жер сті суларынан
Планетадаы барлы тірі организмдерді жиынтыын алай атаймыз?
тірі зат
Планетадаы орман массивтеріні жалпы ауданы шамамен райды:
Млрд. га
Планетадаы адамны саналы рекеті басты факторы болатын биосфераны даму сатысы:
Ноосфера.
Планетадаы барлы тірі организмдерді жалпы осындысы алай аталады?
Тірі заттар;
Продуцент-ол:
+ Автотрофтар.
Планетадаы барлы тірі организмдерді жиынтыын алай атаймыз?
тірі зат
Пойкилотермді азалар бл:
Терморегуляция механизмі жо жне денесіні трасыз оршаан ортаа туелді
Пойкилотермді азалара жатады:
стар мен сторектілерден басаларды барлыы.
Популяцияны гомеостазы:
D) Популяцияны белгілі бір саны стауа абілеттілігі.
Популяцияда лім типтері анша:
3.
Популяцияны гомеостазы дегеніміз:
Популяцияны ішкі тратылыын з механизмдері арылы реттеуі.
Популяцияны аудан немесе клем бірлігіне шаандаы дараларды жалпы саны:
+ Тыыздыы.
Популяцияны негізгі сипаттаушы ерекшеліктеріне не жатады?
+ Саны, тыыздыы, туылымы, лімі, сімі, су жылдамдыы.
Р
Радиация денгейін жоарлатуа келетін жадайлар?
Барлы жауап дрыс
Редуцент-ол:
Микроорганизмдер.
Рак ауруларыны себебі болып табылады:
Канцерогендер.
Рио-де Жанейро декларациясында «Траты дамуа» байланысты анша принцип абылданды:
27.
С
Сарылатын табии ресурстара айсысын жатызамыз?
+азба байлытар
«Сбіз-кжек-тлкі» трофикалы тізбегіні элементтері:
Продуцент – 1-реттік консумент – 2-реттік консумент.
Семей сына полигоныны ызымет жасаан кезеі:
Жж.
Семей полигоны ызымет жасаан жылдары анша ядролы ару-жара сыналды:
470.
Синэкология – нені зерттейді?
Бірлестіктерді.
Солтстік Каспийдегі басты табиат ораушы мселе:
Мнай ндіру
СтенотермдіІ – дегеніміз:
Азаларды тменгі температураа шыдауа абілеттілігі.
Стеногидробионтты азалар, ол:
Тменгі ылалдылыта мір сруге бейімделген азалар.
Су оймаларыны ластануында негізгі мні:
+ндірістік мекемелерді быр сулары
Суда жануарларды таралуын шектейтін экологиялы фактор:
Оттегіні концентрациясы.
Суды жаханды ластаушыларды айсысыны сері соы жылдары тез суде:
Нефти
Сумен амтуа жарамды тщы сулара гидросфераны жалпы клемінен келеті.
2%
Су табиатта алай кездеседi?
Сйык, атты , газ
Суды тменгі абатында тіршілік ететін азаларды алай атаймыз
Бентос
Суды ластанудан тазалауды биологиялы дісі мынаны олдануа негізделген:
Микроазалар.
Су айдындарыны ластануын алай топтайды?
Биологиялы, химиялы, физикалы
Сукцессия, дегеніміз не?
Бір биоценозды баса биоценозбен ауысуы.
Т
Табии экожйелерде трофикалы дегейлер арылы немі іске асырылатын не:
Заттар айналымы мен энергияны бір баыттаы аымы.
Табиата антропогенді сер ету бл:
+Адам іс рекетіне болаан;
«Тiрi зат» туралы iлiмді алыптастыран?
+В.И.Вернадский
Таралу масштабы бойынша ластануды негізгі трлерін ата:
Жергілікті, айматы, аламды
Таралу масштабы бойынша ластануды негізгі трлерін ата:
Жергілікті, айматы, аламды.
Топыраты нарлы абатыны бзылуы:
+ Эрозия.
Топыраты е негізгі асиеті?
нарлылыы
Топыраты рамын, асиетін, рылымын зерттейтін фактор?
Эдафиттік
Топыратану негізін алаан орыс алымы?
Докучаев
Топыра деградациясыны жаанда крінуі
Шлденулер
Толеранттылы бл :
оршаан орта згерісіне аза тзуі
Толеранттылы бл азаны абілеттілігін:
+оршаан орта згерісіне азаны тзуі
Тропосфера мен стратосфера аралыындаы орналасан абат
Озон
Тропосфераны 78,1 % неден трады:
Азоттан.
Тірі азаны оршайтын жне онымен тікелей байланысты блігін атаыз:
оршаан орта.
Тіршілік жне ндірістік процесстері иындатылан адам мен оршаан ортаны шиеленісу жадайлары алай аталады?
+ Экологиялы кризис.
Тірі организмдерді алыптасуына ажетті элементтерді алай атаймыз?
Биосфера
Тірі оректі ажет етеді:
Зоофагтар.
Тірі сімдіктерді ттынушылар:Фитофагтар.
Тіршілік ммкін емес экологиялы фактор шекарасы:
ауіпті нктелер
Тіршілікті негізгі орталарын айтыыз:
Жер сті ауалы, су, топыра , тірі азалар.
Тіршілік ету ортасын атаыз:
Топыра, су, жер-ауа, аза.
Тіршілік толы жойылатын жерде басталатын сукцессия алай аталады?
Бірінші реттік.
Тіршілік температураны андай шегіне тзімді:
+ –50 0С -ден 50 0С.
Ттін мен тманны осындысы:
Смог
Ттінні, тманны, ша-тозаны улы оспасы алай аталады:
Ттін (смог).
Тменде ай тсінікті анытамасы беріліп отыр: «Ерекше табии оралатын, ылыми, мдени, эстетикалы, рекреациялы сауытыру маызы бар табии кешендер жне объектілер мемлекеттік билік органдарыны шешімімен шаруашылыта толытай не блшектеп олдануа тыйым салынан жне сол учаскідегі суы жне ауа кеістігі»:
Ерекше оралатын территория.
Тзды топырата тіршілік ететін жануарларды алай атаймыз
Галофильдер
Тзды жерге бейімделіп сетін сімдіктер тобын алай атайды?
Голофиттер
Тмендегілерді айсысы продуцент:
+ Жасыл сімдіктер.
У
Улкен ашытара ауаны траншектеулі ластануы туралы конвенцияа ол ойылды
Ж
Улы тманны трін ата:
Лос-анджелестік жне лондонды тр.
за уаытта зін-здері реттейтін абілетті экожйелер:
Климаксты.
Ш
Ша, тман,ттінні улы оспасына атауы:
Смог
Шелфорд заы-бл:
Толеранттылы заы
Шелфорд заында не туралы айтылады:
Экологиялы факторды толеранттылыы, тзгіштігі туралы
Шлді айматаы шектеуші фактор:
Ылалдылы.
Шлейттену процессіне азастан Республикасыны анша жері (%) шыраан:
60%
Шлейтті жерде жануарларды таралуын шектейтін экологиялы фактор:
+Ылалдылыты жетіспеушілігі.
Шлді жадайдаы тірі азаларды таралуын шектейтін экологиялы фактор:
Ылалды жетіспеуі.
ШРК бойыншы атмосферадаы кмірышыл газыны млшері?
0,03%
Шыыс азастан территориясында анша оры орналасан:
Шыыс азастан территориясында андай оры орналасан:
+ Батыс Алтай.
Ф
Физикалы ластануына не жатады?
+радиация, шу, діріл
Физикалы мониторинг деп,
оршаан ортаа физикалы процестерімен былыстарды тигізетін серін баылау жйесі
Фотопериодизм былысы дегеніміз:
Кн затыыны згеруіне организмдерді реакциясы.
Х
Халыаралы дегейде жзеге асатын мониторинг
аламды
Халыаралы мнді су-саз батпаты ажеттер орына ЮНЕСКО мен енгізілген оры
Коралжын.
Халыаралы ызыл Кітапа енген Р жануарлар трлері
+лан, гепард, а тырна, ызылт фламинго, біразан.
Халыаралы «ызыл кітапті»алашы басылымы ай жылы шыты :
Ж
Ы
Ылалды жерде сетін сімдіктер алай аталады?
Гигрофиттер.
Ылалдылыы орташа ортаны сімдіктері:
Мезофиттер.
Ылалды режимге байланысты жануарларды экологиялы топтары: